II SA/Wr 350/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Alicja Palus po rozpoznaniu w dniu 26 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym skargi A.S. na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] oddalające wniosek A.S. o ustalenie, że dokonana przez Prezydenta W. aktualizacja opłaty rocznej z tytułu współużytkowania nieruchomości gruntowej, stanowiącej własność Gminy Miejskiej W., położonej e W. przy ul. [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr 17, AM – 7, obręb B. jest nieuzasadniona postanawia: odrzucić skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu przez A.S., jest orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. (nr [...]), oddalające wniosek A.S. o ustalenie, że dokonana przez Prezydenta W. aktualizacja opłaty rocznej, z tytułu współużytkowania nieruchomości gruntowej, stanowiącej własność Gminy Miejskiej W., położonej e W. przy ul. [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr 17, AM – 7, obręb B. jest nieuzasadniona. W skardze zarzucono zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa poprzez błędną wykładnię, naruszającą art. 32 pkt 1 Konstytucji RP (zasad równości wobec prawa) poprzez odmowę uznania, że dwudziestokrotne podwyższenie opłaty rocznej, z tytułu współużytkowania wyżej określonej nieruchomości gruntowej jest niesprawiedliwe i nieuzasadnione. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu swojego stanowiska Kolegium podkreśliło, że tryb zmiany opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntu jest determinowany statusem użytkowania wieczystego. Prawo to zaś należy do ograniczonych praw rzeczowych, a zatem jest instytucją prawa cywilnego. Na potrzeby umowy o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste, ustawodawca wprowadził instytucję wypowiedzenia zmieniającego, co podkreśla prywatnoprawny charakter relacji zachodzących między stronami takiej umowy. Wypowiedzenie dotychczasowej opłaty w istocie jest wypowiedzeniem zmieniającym umowę o oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste (w części dotyczącej opłaty rocznej związanej z korzystaniem z tego prawa), co nie przeszkodziło jednak we wprowadzeniu dość nietypowego rozwiązania procesowego. Odmowa przyjęcia zaproponowanej w przedmiotowym wypowiedzeniu oferty nowej wysokości opłaty rocznej połączona ze złożeniem wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty nie jest uzasadniona bądź jest uzasadniona w innej wysokości, uruchamia postępowanie przed samorządowym kolegium odwoławczym, a więc organem administracji publicznej, powołanym do rozpatrywania i załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej - zob. art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.). Nie ulega jednak zdaniem Kolegium żadnej wątpliwości, że tego rodzaju lokalizacja przedmiotowego postępowania nie modyfikuje powyższych ustaleń w kwestii identyfikacji i charakteru sprawy, której dotyczy wypowiedzenie, a także procedury, w ramach której tę sprawę się załatwia. Sprawa sporu, co do podwyższenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego zachowuje charakter cywilnoprawny. W konsekwencji rozstrzygnięcie podjęte w takiej sprawie przez Kolegium nie podlega skardze do sądu administracyjnego. Orzeczenie zapadłe w tym postępowaniu nie jest bowiem decyzją administracyjną wydaną przez organ władczo rozstrzygający sprawę. Czynności podejmowane przez samorządowe kolegium odwoławcze w ramach postępowania aktualizacyjnego nie dotyczą sprawy administracyjnej nie prowadzą do wydania decyzji administracyjnej w sprawie, bowiem kolegium rozstrzyga sprawę cywilną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: W świetle art. 3 § 2 pkt. 1 – 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami – zwanej dalej u.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz inne niż wyżej określone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 u.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 78 ust. 1 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 46 poz. 543 j.t.), właściwy organ zamierzający zaktualizować opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej powinien wypowiedzieć na piśmie wysokość dotychczasowej opłaty do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego, przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia nowej jej wysokości. Użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości (ust. 2). W świetle art. 80 ust. 1 tej ustawy, od orzeczenia kolegium właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Z przywołanej powyżej regulacji prawnej wynika, że strona postępowania administracyjnego może kwestionować orzeczenie samorządowego kolegium odwoławczego w przedmiocie ustalenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, wyłącznie na drodze postępowania przed sądem powszechnym. W tego rodzaju sprawach właściwość sądów administracyjnych została wyłączona z mocy ustawy. Sąd podkreśla, że w treści orzeczenia, stanowiącego przedmiot skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w niniejszej sprawie, zawarto właściwe pouczenie o sposobie i trybie zaskarżenia tego postanowienia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 u.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.