II SA/Wr 350/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Halina Kremis Sędziowie sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) sędzia WSA Ireneusz Dukiel Protokolant starszy sekretarz sądowy Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 lipca 2015 r. sprawy ze skargi A. P.-P. i D. P. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych oraz przedłożenia trzech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej oddala skargę. Decyzją z dnia[...]r. (Nr [...]), podjętą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 36a oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nałożył na A. P.-P. oraz D. P. - inwestorów robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. T. [...] we W.(dz. nr [...], AM-[...], obręb O.), wykonanych w sposób istotnie odstępujący od zatwierdzonego projektu budowlanego, obowiązek: - wykonania w terminie do dnia 30 kwietnia 2015 r. robót budowlanych polegających na zabezpieczeniu nieruchomości przy ul. T. [...] we W. przed spływem wód opadowych z tarasu budynku przy ul. T. [...] we W., zlokalizowanym od strony zaplecza w/w budynku; - przedłożenia w terminie do dnia 30 kwietnia 2015 r. - 3 egz. projektu budowlanego zamiennego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, sporządzonego zgodnie z przepisami w tym techniczno-budowlanymi, obejmującego ww. inwestycję wraz z zagospodarowaniem terenu, uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych. Do opracowania winny być dołączone uprawnienia osób sporządzających projekt, a także zaświadczenia o ich przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniu 16 lipca 2012 r. wpłynęło do niego pismo M. S. dotyczące "zabudowania niezgodnie z zasadami zabudowy bliźniaczej budynku przy ul. T. [...] we W. na przestrzeni 4 metrów uniemożliwiając (właścicielowi) na trwale korzystanie z funkcji i pożytków zgodnych z jego przeznaczeniem" poprzez realizację inwestycji przy ul. T. [...] we W. oraz zakotwienie w ścianie budynku przy ul. T. [...] "na szerokości 0,47m" dachu budynku przy ul. T. [...] we W. W toku czynności wyjaśniających ustalono, że decyzją Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę A. P.-P.i D.P. dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej (bez przyłączy: elektroenergetycznego i wod.-kan.) przy ul. T. [...] we W. (dz. nr [...], AM-[...], ob. O.). Ww. decyzję zmieniono decyzją Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] r. w zakresie budowy zjazdu z ulicy T. na teren działki. W związku z powyższym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. pismem z dnia [...] r., zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. T.[...] we W. oraz o terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin. W toku oględzin stwierdzono, że na terenie nieruchomości przy ul. T. [...] we W. istnieje budynek w zabudowie bliźniaczej, jednorodzinny, dwukondygnacyjny, z poddaszem, częściowo podpiwniczony. Okap budynku od strony zaplecza zakotwiony jest w ścianie budynku przy ul. T.[...]we W. na odcinku ok. 40cm. Rura spustowa budynku [...]od strony zaplecza zlokalizowana jest przy granicy z budynkiem sąsiednim. W budynku przy ul. T. [...] widoczne są zarysowania warstw wykończeniowych i spękania na styku płyt stropowych. W pomieszczeniu na poddaszu budynku widoczne są spękania oraz spękania na połączeniu ścian, a także ścian i sufitów - w pomieszczeniu od strony zaplecza, przy budynku sąsiednim nr [...]. Spadki dachu budynku nr [...] skierowane są w stronę elewacji bocznej i budynku sąsiedniego, od strony ulicy i zaplecza istnieje attyka. Ww. rura spustowa budynku [...] jest wprowadzona w płytę tarasu od strony zaplecza budynku, brak jest możliwości ustalenia w jaki sposób odprowadzana jest przez nią woda deszczowa. W budynku sąsiednim w pomieszczeniach znajdujących się przy ww. tarasie, w poziomie niższym od poziomu terenu, widoczne są na ścianach ślady po zalaniach. Taras dostępny z poziomu parteru budynku nr [...] jest nieznacznie (ok. 2cm) obniżony w stosunku do poziomu posadzki budynku. Pomiędzy tarasem, a poziomem terenu nieruchomości nr [...] istnieje 60cm różnicy, teren nieruchomości nr [...] jest podwyższony w stosunku do nieruchomości sąsiedniej o ok. 34cm. Z poziomu terenu nieruchomości nr [...] na poziom tarasu prowadzą schody zewnętrzne. Wykusz na elewacji frontowej budynku przy ul. T. [...] we W. jest podwyższony w stosunku do wysokości budynku (attyki) przy ul. T.[...] o ok. 40cm. W toku oględzin pomierzono wysokości pomieszczeń w budynku nr[...]. I tak: wysokość kondygnacji podziemnej wynosi 2,45m, parteru - 2,77m, półpiętra - 2,96m, piętra - 2,75m, poddasza użytkowego - 2,45m. Inwestor, wyjaśnił, że wody opadowe z rury spustowej budynku [...] odprowadzane są do studzienki drożnej, a w konsekwencji do kanalizacji deszczowej. W dniu 31 grudnia 2012 r. do organu wpłynęło zawiadomienie inwestorów o zakończeniu budowy budynku, do którego załączono m.in. mapę zasadniczą z kwietnia 2011 r. oraz oświadczenie kierownika, który wskazał, że nieistotną zmianą w stosunku do projektu budowlanego było poszerzenie połaci dachowej od strony północnej z wykonaniem okapu. Do powyższego zawiadomienia nie został wniesiony sprzeciw. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. uznał jednakże, że przyjęcie przez niego zawiadomienia bez sprzeciwu, w trybie art. 54 Prawa budowlanego, nie oznacza jednoczesnej legalizacji dokonanych istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Nadmienił przy tym, że kierownik budowy nie wykazał stwierdzonych zmian w oświadczeniu złożonym do zawiadomienia - w zakresie charakterystycznych parametrów budynku oraz lokalizacji części połaci dachowej budynku nad terenem nieruchomości sąsiedniej. Zdaniem tegoż organu zgłoszenie zakończenia budowy przez inwestora nie może stanowić przeszkody do prowadzenia postępowania w sprawie wykonania robót budowlanych zgodnie z pozwoleniem na budowę, gdy stwierdzono istnienie istotnych odstąpień. Przeciwnie - wykonanie istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego determinuje organ do prowadzenia postępowania naprawczego, w oparciu o przepisy rozdziału 5 ustawy - Prawo budowlane. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. przesłuchał w charakterze świadka H. O., który nadzorował wykonywanie robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. T.[...] wraz z wykonaniem instalacji, w tym kanalizacji deszczowej. Zeznał on, że instalacja deszczowa budynku jest drożna i szczelna, brak jest również nieszczelności wykonanej izolacji przeciwwilgociowej dachu i obróbek. W toku robót zmieniono wysokość części budynku, zmieniła się też jego kubatura - które to zmiany zostały przez niego przeoczone w czasie, gdy złożył oświadczenie do zawiadomienia inwestorów o zakończeniu budowy. Wyjaśnił także, że zrezygnowano z wykonania części ściany pomiędzy budynkami przy ul. T.[...] i [...] we W., wychodzącej ponad połać dachową przedmiotowego budynku, w celu zapewnienia odprowadzania wody opadowej z dachu budynku sąsiedniego, natomiast klasa odporności ogniowej ściany oddzielającej segmenty ww. budynków wynosi co najmniej REI 60. Ponadto świadek stwierdził, że zalewanie przyziemia budynku przy ul. T. [...] może wynikać z odprowadzania wód deszczowych bezpośrednio przy ww. budynku, działania wody na ściany budynku, podciągania wód opadowych, oraz że przed rozpoczęciem budowy przy ul. T.[...] budynek sąsiedni nr [...] był podobno również zalewany w związku z odprowadzaniem wody deszczowej z budynku. W dniu 8 listopada 2013 r. do organu nadzoru wpłynęło pismo podpisane przez M.S., w którym podniesiono m. in. kwestię spadków tarasu budynku przy ul. T.[...]oraz zalewania nieruchomości przy ul. T.[...] przez wody opadowe, a w dniu [...] r. dostarczono materiał filmowy mający na celu potwierdzenie niniejszych okoliczności. Z kolei D. P. w piśmie z dnia [...] r. stwierdził, że woda opadowa nie spływa z tarasu przy ul. T.[...], a z budynku przy ul. T. [...] i przedłożył na tę okoliczność dokumentacją zdjęciową oraz filmową. W toku postępowania organ przeprowadził ponownie w dniu 14 lutego 2014 r. oględziny, podczas których stwierdził, że taras od strony zaplecza budynku przy ul. T. [...] posiada miejscowo niewielki spadek w kierunku nieruchomości przy ul. T. [...] we W. Brak jest, między tarasem a ścianą budynku przy ul. T. [...] we W. - podwyższenia, murka, obramowania, obróbek blacharskich. Rura spustowa budynku przy ul. T. [...] we W., od strony zaplecza, od strony nieruchomości przy ul. T. [...], wpuszczona jest w taras. W toku oględzin dokonano napełnienia wodą złączonej z ww. rurą instalacji deszczowej - od strony budynku przy ul. T.[...] nie stwierdzając przeciekania wody z ww. instalacji, zaciekania, przecieków na murze tarasu, ani murze budynku przy ul. T. [...]. Ściana ww. tarasu budynku nr[...] od strony budynku nr [...], jest nieotynkowana, widoczne są braki spoin, szczeliny. Od strony zaplecza budynku przy ul. T.[...] we W. znajduje się obniżenie terenu przy ścianie zewnętrznej na długości elewacji tylnej. W obrębie obniżenia widoczne jest zużyte technicznie utwardzenie betonowe, z widocznymi spękaniami. Obniżenie ograniczone jest krawężnikiem betonowym, za ww. krawężnikiem, od strony zaplecza, znajduje się nieutwardzony teren ogrodu (powyżej ww. części betonowej). W nieutwardzonym gruncie istnieje studzienka w odległości ok. 1,83m od ściany budynku przy ul. T. [...] i ok. 0,8m od ściany przedmiotowego tarasu (średnica studzienki ok. 0,45m). Do studzienki odprowadzane są wody opadowe z rury spustowej budynku przy ul. T. [...] we W., zlokalizowanej od strony budynku przy ul. T. [...] we W. Odległość od poziomu dachu budynku nr [...] do kalenicy budynku nr [...] - wynosi 2,1m, a do zadaszenia części płaskiej budynku [...] (wykusza) - 0,74m. W dniu oględzin na dachu budynku przy ul. T. [...] zalega woda. Okap budynku nr [...], od strony zaplecza, na odcinku ok. 0,5m wchodzi w ścianę budynku przy ul. T. [...]. Pomiaru spadków tarasu budynku nr [...] dokonano przy użyciu poziomicy. M.D., reprezentująca w toku oględzin M. S., oświadczyła, że próba wykonana upuszczeniem wody z węża 3/4 cala w ciągu ok. 20 minut nie jest próbą miarodajną. Studzienka nie jest w stanie przyjąć dużej ilości opadów. Następnie w toku postępowania wpłynęło kolejne pismo D. P. wraz z dokumentacją fotograficzną stwierdzające m. in. że spadek tarasu skierowany jest również w stronę zaplecza nieruchomości nr[...] (ogrodu). Ponadto ustalono, że inwestorzy dokonali zgłoszenia zamiaru wykonania przyłączy kanalizacji wodociągowej, sanitarnej i deszczowej do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Zaświadczeniem nr [...] z dnia [...] r. Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego W. potwierdził przyjęcie bez sprzeciwu budowy przyłączy kanalizacji wod.-kan. do budynku przy ul. T,[...]. Do dokonanego zgłoszenia załączono projekt przyłączy sporządzony przez osobę, posiadającą stosowne uprawnienia zawodowe. W opracowaniu tym przewidziano odprowadzanie wody deszczowej z połaci dachowych i terenu posesji przy ul. T. [...] do kanalizacji deszczowej w ulicy T.poprzez przyłącze o średnicy 0,15-0,16m, co też uzgodnił Zarząd Zieleni Miejskiej. Z mapy zasadniczej z kwietnia 2011 roku wynika, że wykonane przyłącze kanalizacji deszczowej posiada średnicę 0,16m, a zatem co najmniej zgodną z zaprojektowaną. Zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego całokształt zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, że podczas realizacji przedmiotowej inwestycji, wprowadzono istotne zmiany w odniesieniu do zatwierdzonego projektu budowlanego, o których mowa w art. 36a Prawa budowlanego. Zmiany te dotyczą charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury i wysokości. Zmieniono bowiem wysokość poszczególnych kondygnacji budynku (co wynika z porównania pomiarów dokonanych w toku oględzin z zatwierdzonym projektem budowlanym), co spowodowało zmianę wysokości i kubatury budynku (ww. zmianę potwierdził w toku przesłuchania kierownik budowy obiektu). Ponadto wykonano część połaci dachowej, okapu nad terenem należącym do nieruchomości przy ul. T. [...] we W. W związku z powyższym organ stwierdził, że wykonane zmiany wymagają uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów - oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością przy ul. T. [...] we W. Dalej organ I instancji wyjaśnił, że w przypadku stwierdzenia istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego, organ nadzoru budowlanego, zgodnie z procedurą postępowania naprawczego opartego na przepisach art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane - wstrzymuje roboty budowlane w przypadku, gdy nie są zakończone i nakłada w drodze decyzji, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy - obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego wprowadzone w toku robót zmiany oraz, w razie potrzeby, obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem PINB roboty budowlane przy ul. T. [...] we W. naruszają przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż zgodnie z jego § 29 "dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione". Organ wyjaśnił, że pomimo tego, iż spadek tarasu może być skierowany w stronę zaplecza nieruchomości, co podnosi inwestor, to dowodowo ustalono, że spadek przedmiotowego tarasu skierowany jest również w stronę nieruchomości sąsiedniej. Ponadto, brak jest, między tarasem a ścianą budynku przy ul. T. [...] we W., zabezpieczenia przed spływem wód opadowych, np. podwyższenia, murka, obróbek blacharskich, chociaż projekt budowlany przewidywał murek o wysokości 50 cm ponad tarasem budynku [...] od strony nieruchomości sąsiedniej. Z uwagi na istnienie wielu rozwiązań technicznych pozwalających na usunięcie stwierdzonych w toku postępowania nieprawidłowości związanych z wykonanymi robotami budowlanymi, PINB dla miasta W. uznał za zasadne pozostawienie wyboru sposobu ich usunięcia podmiotowi zobowiązanemu do ich usunięcia i decyzją z dnia [...] r. nałożył na inwestorów przedmiotowych robót obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu zabezpieczenia nieruchomości przy ul. T. [...] we W. przed spływem wód opadowych z tarasu budynku przy ul. T. [...] we W., zlokalizowanym od strony zaplecza w/w budynku oraz przedłożenia projektu budowlanego zamiennego dla przedmiotowej inwestycji. Decyzja ta została następnie w toku postępowania odwoławczego uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał na konieczność wyjaśnienia kwestii ewentualnego naruszenia § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji wezwał autora projektu budowlanego do udziału w prowadzonym postępowaniu poprzez przedłożenie oświadczenia określającego charakter zabezpieczeń pożarowych budynku przy ul. T.[...] we W.(m. in. z w zw. z § 272 ust. 3 w/w rozporządzenia). Z pisma wezwanego, które wpłynęło do siedziby tut. organu dnia 23 października 2014 roku nie wynikają w/w informacje. Po analizie zebranego materiału, w związku z nie wykonaniem przewidzianej zatwierdzonym projektem budowlanym części ściany pomiędzy budynkami przy ul. T. [...] i [...] wychodzącej ponad połać dachową nowopowstałego budynku, organ I instancji stwierdził, że zgodnie z § 272 ust. 3 cyt. rozporządzenia budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5, m. in. uzależniającym klasę odporności ogniowej elementów oddzielenia przeciwpożarowego i zamknięć znajdujących się w nich otworów od klasy odporności pożarowej budynku. Jednak zgodnie z § 213 ust. 1 lit. a) w/w rozporządzenia - wymagania dotyczące klasy odporności pożarowej budynków określone w § 212 (a więc określające klasy odporności pożarowej dla budynków) nie dotyczą budynków do trzech kondygnacji nadziemnych włącznie m. in. mieszkalnych jednorodzinnych - jak przedmiotowy budynek. Zgodnie natomiast § 217 ust. 2 w/w rozporządzenia klasa odporności ogniowej ściany oddzielającej segmenty jednorodzinnych budynków ZL IV: bliźniaczych, szeregowych lub atrialnych, powinna wynosić co najmniej - REI 60. W/w przepis nie nakłada obowiązku zastosowania ściany oddzielenia pożarowego, a zapewnienia ściany o określonej klasie odporności ogniowej. W niniejszym przypadku ustalono, że w/w ściana posiada wymaganą w/w przepisem klasę odporności ogniowej, tj. co najmniej REI 60. W związku z powyższym organ nie stwierdził naruszenia przepisów techniczno-budowlanych w wyniku wykonanych robót w zakresie ochrony pożarowej, stwierdzając tym samym brak podstaw do nałożenia obowiązku na inwestorów w tym zakresie. Ponadto organ uznał, że nie sposób stwierdzić i zarzucić niezgodność poziomu terenu nieruchomości przy ul. T. [...] we W. z zatwierdzonym projektem budowlanym przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej - z uwagi na ilość informacji zawartych na projekcie zagospodarowania terenu wchodzącym w jego skład oraz porównanie z mapą zasadniczą z 2011 r. Instalacja kanalizacji deszczowej na terenie nieruchomości przy ul. T. [...] we W. została wykonana na podstawie zgłoszenia dokonanego do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej przyjętego bez sprzeciwu, na podstawie opracowania projektowego sporządzonego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia zawodowe i wykonana została zgodnie z dokonanym zgłoszeniem. Dokonana w toku oględzin próba napełnienia instalacji deszczowej wodą nie potwierdza twierdzenia o nieszczelności instalacji deszczowej nieruchomości przy ul. T. [...] we W. i przedostawaniu się wody opadowej spomiędzy bloczków ścianki tarasu, nie potwierdza go również w ocenie organu, dostarczony materiał filmowy. Dokumentacja zdjęciowa wskazuje, że w kondygnacji budynku przy ul. T. [...] występują ślady po zaciekach w części ściany przy posadzce budynku. Od zewnątrz w/w ściany znajduje się obniżenie terenu, o betonowej posadzce, ograniczone krawężnikiem. Na terenie za w/w obniżeniem, w bliskiej odległości od budynku, znajduje się studnia (kręgi betonowe), do której odprowadzane są wody opadowe z w/w budynku. Powyższe (oraz zeznania H.O., osoby uprawnionej) wskazuje, że przyczyną występowania nadmiernych zawilgoceń, zalań w budynku nr [...] może być podciąganie kapilarne (o czym świadczy charakter i lokalizacja śladów po zawilgoceniach), oraz sposób odprowadzania wody opadowej odprowadzanej z budynku (od strony zaplecza) przy ul. T. [...]. W/w wody opadowe nie są bowiem rozprowadzane na terenie nieruchomości nr [...], ani nie są odprowadzane do kanalizacji deszczowej w ulicy T., lecz gromadzone są w studzience znajdującej się w niewielkiej odległości od ścian budynku, nie posiadającej odpływu, co potwierdza w/w mapa z 2011 r. (studzienka gromadzi wodę z połaci dachu, z której doprowadzana jest rynną oraz wodę z opadów) oraz w obrębie uszkodzonego utwardzenia przy budynku. W budynku przy ul. T. [...] we W. stwierdzono zarysowania warstw wykończeniowych i spękania na styku płyt stropowych, a także spękania na połączeniu ścian, a także ścian i sufitów (w tym w pomieszczeniu od strony zaplecza, przy budynku sąsiednim nr [...]). Nie stwierdzono jednak zagrożenia w związku z w/w spękaniami. Spękania te mogą być związane z różną przenikalnością cieplną elementów budowlanych wykonanych z innych materiałów oraz niewłaściwej izolacyjności cieplnej budynku. W ocenie organu zarysowania tynków budynku nr [...] widoczne na zdjęciach dostarczonych przez inwestora przebiegają w innych miejscach niż obecnie stwierdzone, widoczne na sporządzonej w toku oględzin dokumentacji fotograficznej. Wreszcie organ I instancji podkreślił, że to do współwłaścicieli budynku należy usunięcie nieprawidłowości w obrębie części wspólnych budynku, i nie ma tu znaczenia, czy nieprawidłowości te są wynikiem zaniedbań, braku niezbędnych czynności konserwacji bieżącej i remontów - czy też wiążą się z wykonaniem robót budowlanych. Organ wyjaśnił przy tym, że art. 51 Prawa budowlanego odnosi się do robót budowlanych wykonanych przez inwestora. Tylko zatem do robót budowlanych odnieść się może organ nadzoru budowlanego. Natomiast uszkodzenia powstałe w budynkach czy lokalach sąsiednich nie są elementem tych robót, a mogą być jedynie ich skutkiem ubocznym. Z uwagi na brak zagrożenia związanego z wykonanymi robotami - organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw, by w ramach prowadzonego postępowania nakazać inwestorowi naprawę powstałych uszkodzeń na terenie nieruchomości sąsiednich. Nie ma też podstaw prawnych, by nakazać inwestorowi zadośćuczynienie osobom ewentualnie poszkodowanym - jest to bowiem domena sądów powszechnych. Również w kompetencjach organów nadzoru budowlanego nie znajduje się badanie i regulowanie kwestii związanych z naruszeniem własności, w tym w związku z wykonaniem okapu zadaszenia budynku przy ul. T. [...] nad terenem nieruchomości sąsiedniej. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. P. – P. oraz D. P.wnosząc o jej uchylenie bądź umorzenie postepowania, ewentualnie podjęcie innych decyzji pozwalających na dalsze użytkowanie budynku mieszkalnego przy ul. T.[...]. W ich ocenie organ I instancji postąpił schematycznie i nie dokonał szczegółowej analizy stanu faktycznego. Skarżący podali, że budynek mieszkalny został dopuszczony bez sprzeciwu do użytkowania przez właściwy organ. Od tej chwili budynek stale jest użytkowany, gdyż spełnia dla inwestora wszelkie kryteria użytkowe. Niezaprzeczalnym faktem również jest, iż strona przeciwna brała czynny udział w postępowaniu o udzielenie pozwolenia i przez ten fakt kontrolowała cały proces budowy. Również w czasie realizacji budynku nie wnosiła żadnych zastrzeżeń. Gdyby natomiast dostrzegła "niedoróbki" lub miała inne uwagi co do sposobu realizacji powinna bez zbędnej zwłoki wnieść stosowny wniosek do inwestora lub organu nadzoru, aby umożliwić naprawę zaistniałego stanu w sposób zadowalający obie strony jeszcze na etapie budowy i nie później niż w terminie 30 dni po powzięciu (dostrzeżeniu) roszczeń. Konkludując odwołujący się wskazali, że nawet na obecnym etapie postępowania są gotowi dokonać bieżących i uzasadnionych napraw, aby nie eskalować konfliktu. Nie podzielają jednak stanowiska organu co do konieczności przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. W ich ocenie wystarczającym byłoby sporządzenie inwentaryzacji powykonawczej dla ustalenia ewentualnie zmienionych właściwości użytkowych. Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]), podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie terminu wykonania obowiązku i nakazał wykonanie obowiązku do dnia 31 lipca 2015 r., a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżona decyzję w mocy. Motywując zasadność podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle art. 36a ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy: - zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, - charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, - zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z obiektu przez osoby niepełnosprawne, - zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu lub jego części, - ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu; oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi. Jeżeli inwestor dopuścił się zmiany w zakresie któregokolwiek z punktów wymienionych w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego w stosunku do warunków zatwierdzonych pozwoleniem na budowę zachodzi przesłanka istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Ponieważ ustawodawca nie sprecyzował jak duże ma być odstępstwo, to przyjąć trzeba, że każdą zmianę w zakresie, o którym mowa w art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego będzie trzeba zakwalifikować jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Organ odwoławczy przypomniał przy tym, że przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, ustawa Prawo budowlane nie definiowała pojęcia istotnego odstąpienia od projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Przepis art. 36a Prawa budowalanego pozostawiał swobodę oceny istotności odstępstw organowi. Obecnie kryteria, według których ocenia się wprowadzone odstępstwa ściśle reguluje art. 36a ust. 5 i to od ustawodawcy a nie od organu zależy obecnie kwalifikacja odstępstw od projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę. Istotne odstąpienie od projektu budowlanego bez zmiany pozwolenia na budowę obliguje właściwy organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji opartej na art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Zgodnie z nim w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę właściwy organ nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy – zdaniem organu II instancji - wskazuje, że podczas realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. T. [...] we W. wprowadzono zmiany dotyczące charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury i wysokości, o których mowa w art. 36a ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego. Zmieniono bowiem wysokość poszczególnych kondygnacji budynku (co wynika z porównania pomiarów dokonanych w toku oględzin z zatwierdzonym projektem budowlanym), co spowodowało zmianę wysokości i kubatury budynku (ww. zmianę potwierdził w toku przesłuchania kierownik budowy obiektu). Ponadto wykonano część połaci dachowej, okapu nad terenem należącym do nieruchomości przy ul. T. [...] we W., które wymagały uzyskania oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością przy ul. T. [...] we W. W tej sytuacji PINB dla miasta W. był zobligowany do nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowanego zamiennego. Przywołane bowiem przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozostawiają organowi miejsca na odstąpienie od wydania nakazu przedłożenia projektu zamiennego w sytuacji istotnego odstąpienia od projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę. Zarzut schematycznego działania przez PINB dla miasta W. jest zatem całkowicie chybiony bowiem organ ten był do niniejszych działań prawnie zobligowany. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że oddanie budynku do użytkowania w trybie zawiadomienia o zakończeniu budowy nie legalizuje istotnych odstępstw od projektu budowlanego, a w niniejszej sprawie takie odstępstwa niewątpliwie występują co zostało wyżej wykazane. Obowiązek przedłożenia projektu budowanego zamiennego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 dotyczy bowiem zarówno budowy zakończonej jak i niezakończonej. Stąd fakt, że odwołujący użytkują obiekt i nie zamierzają kontynuować budowy nie ma tutaj żadnego znaczenia. Podobnie też bez znaczenia jest to, że strona przeciwna nie wnosiła swoich uwag co do procesu inwestycyjnego w czasie realizacji budowy. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji prawidłowo uznał, że doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem wymaga nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania zabezpieczenia nieruchomości przy ul. T. [...] we W. przed spływem wód opadowych z tarasu budynku przy ul. T. [...] we W., zlokalizowanym od strony zaplecza ww. budynku. Potrzeba wydania takiego nakazu wynika z faktu, że spadek tarasu budynku przy ul. T.[...] jest skierowany w stronę nieruchomości przy ul. T. [...]. Mając z kolei na uwadze upływ znaczącej części terminu wyznaczonego przez PINB dla miasta W. w zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy przyjął, że należało wydłużyć termin do dnia 31 lipca 2015 r., tak aby zobowiązani mieli realną możliwość wykonania decyzji. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła A. P. – P. oraz D. P. wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Kwestionowanej decyzji zarzucono: - błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że dokonaną budową zmieniono sposób odprowadzenia wód opadowych z nieruchomości położonej we W. przy ul. T. [...] na nieruchomość położoną we W. przy ul. T. [...], w sytuacji, gdy organ I instancji ustalił, że nieruchomość położona przy ul. T.[...] jest położona niżej niż nieruchomość położona przy ul. T. [...], którego to ustalenia organ II instancji w żaden sposób nie podważył; rażące naruszenie § 29 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury ż dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez uznanie, że możliwe jest w sytuacji skarżących dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości w sytuacji, gdy teren nieruchomości skarżących jest wyżej położony niż nieruchomość położona we W. przy ul. T. [...]; rażące naruszenie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez wydanie "chyba" w oparciu o powyższy przepis wbrew jego treści zaskarżonej decyzji, czyli bez wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego; rażące naruszenie art. 140 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez brak powołania podstawy prawnej zaskarżonej decyzji (poza art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), uniemożliwiający praktycznie kontrolę zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem; - rażące naruszenie art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego poprzez zupełnie dowolne ustalenie, że wybudowany przez skarżących budynek został zrealizowany z istotnym odstępstwem od projektu budowlanego. Rozwijając w uzasadnieniu zarzuty skargi skarżący w pierwszej kolejności podali, że w podstawie prawnej kwestionowanej decyzji brak jest wskazania przepisów będących podstawą do wydania zaskarżonej decyzji, co też stawia pod znakiem zapytania stosowanie przez organ II instancji zasady dwuinstancyjności postępowania, czyli dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy. Wskazali przy tym, że z zaskarżonej decyzji nie wynika np. czy podstawą rozstrzygnięcia (powtórnego merytorycznego rozpoznania sprawy) był art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, dlatego swoje twierdzenia mogą w tym zakresie opierać jedynie na przypuszczeniach. Gdyby jednak tak było, to zdaniem skarżących zapadłe orzeczenie jest wadliwe, gdyż wydanie decyzji na tej podstawie prawnej możliwe jest jedynie w terminie dwóch miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Tymczasem z uzasadnienia stanu faktycznego w żaden sposób nie wynika, aby postanowienie takie zostało kiedykolwiek wydane. Tym samym zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja jest co najmniej przedwczesna, jeśli w ogóle dopuszczalna. Dalej skarżący podnieśli, że kolejną wadą, którą obarczone jest postępowanie jest ustalenie, że skarżący wbrew treści § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zmienili naturalny spływ wód opadowych. W tym kontekście podali, że należąca do nich nieruchomość położona jest wyżej o ok. 34 cm niż nieruchomość przy ul. T.[...]. Stąd ustalenia organów przeczą podstawowym prawom fizyki (grawitacji) wskazując jakoby przed budową wody opadowe spływały z nieruchomości położonej przy ul. T. [...] w górę lub na boki, nie zaś w dół. Skarżący nie zgodzili się także z twierdzeniami, iż budynek przy ul. T. [...] został wybudowany z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego. Z przeprowadzonych pomiarów i zeznań H. O. nie wynika bowiem taki wniosek. Również w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jak i postępowań poprzedzających ich wydanie brak jest dowodów wskazujących, że doszło do budowy z istotnym przekroczeniem projektu budowlanego oraz tego, jaki był ewentualnie zakres powyższego przekroczenia. Sprawiać to może z kolei trudności co do zakresu wykonania opracowania projektu budowlanego zamiennego. W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. (Nr [...]) uchylająca w zakresie oznaczonego terminu decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] r. (Nr [...]) nakładającą na D. P.i A.P. – P., obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu zabezpieczenia nieruchomości przy ul. T. [...] we W. przed spływem wód opadowych z tarasu budynku przy ul. T. [...] we W., zlokalizowanym od strony zaplecza ww. budynku oraz obowiązek przedłożenia 3 egz. projektu budowlanego zamiennego dla inwestycji i nakazująca wykonanie tych obowiązków do dnia 31 lipca 2015 r., a w pozostałym zakresie utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję. Sąd podziela stanowisko organów, iż w realiach niniejszej sprawy zasadnie organy nadzoru budowlanego uznały, że zastosowanie winien znaleźć przepis z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, który to został przywołany w podstawie prawnej decyzji organu I instancji. Zaniechanie jego powołania z kolei w rozstrzygnięciu organu odwoławczego przy niewątpliwym odnoszeniu się do jego treści w uzasadnieniu – wbrew twierdzeniom skarżących - nie może być utożsamiane z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania i tym samym uzasadniać wyeliminowanie z obrotu prawnego kwestionowanego rozstrzygnięcia. Powyższy przepis obliguje organ nadzoru budowlanego do nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Istotne jest przy tym to, że niniejszy przepis znajduje swoje uzasadnienie zarówno do robót budowlanych będących w toku jak i robót budowlanych zakończonych, z tą jednak różnicą, że w przypadku do tych ostatnich nie jest wymagane uprzednie wydanie postanowienia w trybie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Stosownie do postanowień art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Natomiast w myśl art. 36 ust. 5 tejże ustawy nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy: a) zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu; b) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji; c) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne; d) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części; e) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi. W ocenie Sądu zasadnie organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie przyjęły, że podczas realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. T. [...] doszło do zmiany charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, tj. wysokości i kubatury, gdyż zmieniono wysokość poszczególnych kondygnacji budynku. Konstatacja taka wynika z analizy porównawczej pomiarów wykonanych w toku oględzin z tymi wskazanymi w projekcie budowlanym. Okoliczność tą przyznał również przesłuchany w toku postępowania administracyjnego H. O., który nadzorował wykonywanie robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. T. [...] wraz z wykonaniem instalacji, w tym kanalizacji deszczowej. Zeznał on bowiem, że w toku robót zmieniono wysokość części budynku oraz że zmieniła się jego kubatura. Zmiany te nie zostały jednakże zgłoszone, gdyż – jak wskazał – przeoczył je w czasie składania oświadczenia złożonego do zawiadomienia inwestorów o zakończeniu budowy. Wobec powyższego w zaistniałych okolicznościach zasadnie organy nadzoru uznały, iż zachodziła konieczność nałożenia na inwestorów obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi we wskazanym zakresie – tj. obejmującego inwestycje wraz z zagospodarowaniem terenu i uwzgledniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych. Przeprowadzone przy tym postępowanie – w ocenie Sądu - zostało zrealizowane w sposób prawidłowy, a podjętym decyzjom nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organy w toku prowadzonego postępowania w sposób należyty wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Sporządzone natomiast uzasadnienia odzwierciedlają poszczególne etapy prowadzonego postępowania oraz wyjaśniają podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strony mogły zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ ten kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się także uchybienia przepisom przez organy nadzoru budowlanego poprzez zobowiązanie inwestorów do wykonania robót budowlanych polegających na zabezpieczeniu nieruchomości przy ul. T. [...] przed spływem wód opadowych z tarasu budynku przy ul. T. [...] we W., zlokalizowanym od strony zaplecza. Z ustaleń poczynionych w toku postępowania wynika bowiem, że spadek tarasu budynku przy ul. T. [...] jest skierowany w stronę nieruchomości przy ul. T.[...]. Ponadto słusznie zauważyły organy nadzoru budowlanego, iż w niniejszej sprawie nie został wykonany przewidziany w projekcie budowlanym murek o wysokości 50 cm ponad tarasem budynku nr [...] od strony nieruchomości sąsiedniej, co skutkuje tym, że brak jest między tymże tarasem a ścianą budynku przy ul. T. [...] zabezpieczenia przed spływem wód opadowych. Wobec zatem powyższych okoliczności i mając na względzie potrzebę doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem zasadnie nałożono obowiązek wykonania zabezpieczenia przez spływem wód opadowych z tarasu budynku przy ul. T. [...]. Konkludując, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego. Mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.