II SA/Wr 352/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka /sprawozdawca/, Sędzia NSA Halina Kremis,, Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Protokolant Magda Mikus, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 grudnia 2008r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 500zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sąd przyjął następujący stan faktyczny Spółka A. S.A. w W. w dniu 27 grudnia 2007 r. w Urzędzie Miasta J. G. zgłosił wykonanie robót polegających na zainstalowaniu tablicy informacyjnej "[...]", na działce nr [...], obręb [...] położonej przy ulicy C. [...] w J. G. Zgłoszenie wykonania robót, które zostało złożone w organie pierwszej instancji w dniu 27 grudnia 2007 r. przez Spółkę A. w W., obejmowało zainstalowanie tablicy informacyjnej "[...]" o wymiarach 3x6m, na terenie działki nr [...], obręb [...] w J. G. przy ul. C. [...]. Do zgłoszenia zostały dołączone oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością gruntową stanowiącą działkę nr [...] położoną przy ulicy C. w J.G., pełnomocnictwo udzielone K.S., wypis z Krajowego Rejestru Sądowego oraz projekt budowlany konstrukcji, na której umieszczona zostanie tablica informacyjna "[...]". Prezydent Miasta J. G. po rozpatrzeniu opisanego zgłoszenia, decyzją z dnia 15 stycznia 2008r., Nr [...] działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 30 ust. 6 pkt l ustawy - Prawo Budowlane (jednolity tekst Dz. U. nr 156 z dnia l września 2006 roku pozycja 1118 z późn. zmianami) wniósł sprzeciw do wskazanego zgłoszenia inwestora, uzasadniając swoje rozstrzygniecie obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę na wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem. Wskazana decyzja została doręczona Spółce A. S.A. w W. w dniu 4 lutego 2008 r. Od decyzji tej odwołanie do Wojewody [...] złożyła Spółka A. S.A. w W. zarzucając organowi pierwszej instancji wadliwość wydanego rozstrzygnięcia z uwagi na wniesienie sprzeciwu po upływie 30 dniowego terminu i niewłaściwe zakwalifikowane zgłoszonego do wykonania urządzenia reklamowego, jako wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę, a także nieprawidłowe uzasadnienie podjętej decyzji. Wojewoda [...] decyzją z dnia 29 kwietnia 2008 r. Nr [...] przywołując w podstawie prawnej przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006r. Nr 156, póz. 1118 z późniejszymi zmianami) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając takie rozstrzygnięcie organ odwoławczy, podniósł, iż z treści projektu budowlanego wynika, że dotyczy on wykonania wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, które stosownie do ustaleń przepisu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego stanowi budowlę. Zatem zdaniem organu odwoławczego budowa takiego obiektu budowlanego nie została zwolniona przepisem art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Realizacja takiego urządzenia reklamowego wymaga więc uzyskania pozwolenia na budowę niezależnie od miejsca jego usytuowania. Słusznie zatem zdaniem Wojewody [...] organ pierwszej instancji działając na podstawie przepisu art. 30 ust. 6 pkt I Prawa Budowlanego wniósł sprzeciw w drodze zaskarżonej decyzji, uzasadniając w sposób wyczerpujący swoje rozstrzygnięcie a podniesiony w odwołaniu strony zarzut braku dostatecznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w opinii organu odwoławczego nie znajduje potwierdzenia. Argumentując zasadność wydanego w sprawie rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał nadto, iż 30 - dniowy termin przysługujący właściwemu organowi na wniesienie sprzeciwu w drodze decyzji a biegnący o daty doręczenia zgłoszenia właściwemu organowi, został wyliczony zgodnie z przepisem art. 57 § 1 k.p.a., i upływał w dniu 26 stycznia 2008 r. Organ pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję o sprzeciwie w dniu 15 stycznia 2008 r. Zatem, w badanej sprawie w ocenie organu odwoławczego został zachowany ustawowy termin 30 dni, na wniesienie przez właściwy organ sprzeciwu, w drodze decyzji. Jednocześnie organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę wskazał, iż przy zmianie zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegającej na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych ma zastosowanie przepis art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późniejszymi zmianami) wskazujący na obowiązek ustalenia warunków zabudowy, w drodze decyzji. Taka decyzja, stosownie do ustaleń przepisu art. 59 ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy jest konieczna również przy zmianie zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku. W badanej sprawie, zdaniem organu odwoławczego projektowana przez Spółkę A. S.A. w W. zmiana zagospodarowania terenu działki nr [...], obręb [...] położonej przy ulicy C. [...] w J. G. nie jest tymczasowa, a zatem wymaga ustalenia warunków zabudowy, w drodze decyzji. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła Spółka A. S.A. w W. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, skarżąca spółka podniosła, że decyzja Prezydenta Miasta J. G. została wydana po terminie 30 dni, określonym w art. 30 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane. Strona skarżąca powołując się w uzasadnieniu wniesionej skargi na bogate orzecznictwo sądów administracyjnych oraz dorobek piśmiennictwa w zakresie wykładni wskazanego przepisu wyjaśniła, że zgłoszenia wykonania robót dokonała w dniu 27 grudnia 2007 r. natomiast decyzję Prezydenta Miasta J. G. wnoszącą sprzeciw otrzymała w dniu 2 lutego 2007 r., stąd też mogła rozpocząć planowaną budowę. Ponadto strona skarżąca zarzuciła organom, wadliwość zastosowanej podstawy rozstrzygnięcia, wskazując, iż nie można na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 wnieść sprzeciwu, gdyż na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego (przepis lex specialis) instalowanie urządzeń reklamowych zostało zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a zgłaszana reklama nie jest reklamą świetlną usytuowaną poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym ani usytuowaną na obiektach wpisanych do rejestru zabytków. Poza tym jak dalej argumentowała w uzasadnieniu skargi Spółka A. S.A. w W., organ w żaden sposób nie wykazał, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że przedmiotowa budowa nie spełnia warunków określonych w art. 29 ust.2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona. W ocenie składu orzekającego kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje organów administracji architektoniczno-budowlanej zarówno I, jak i II instancji nie są prawidłowe. Na wstępie rozważań wskazać należy, że zgłoszenie właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej budowy lub robót jest formą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wymagającej ustalenia przez wymieniony organ, czy zamierzona budowa lub roboty budowlane odpowiadają wymaganiom prawa i mogą być realizowane, czy też organ powinien nie dopuścić do realizacji danej budowy. Postępowanie administracyjne wszczęte wskutek zgłoszenia budowy lub robót budowlanych jest kończone swoistą zgodą właściwego organu na przystąpienie przez inwestora do wykonywania budowy lub robót objętych zgłoszeniem, polegającą na nieskorzystaniu w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia z prawa wniesienia sprzeciwu (art. 30 ust. 2) na rozpoczęcie zamierzonej działalności budowlanej. W rozpoznawanej sprawie podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia organu I instancji stanowił przepis art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa Budowlanego, zgodnie z którym organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Przy czym zgodnie z art. 30 ust. 5 do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Z przedstawionych akt sprawy wynika bezspornie, iż inwestor złożył wniosek o zgłoszeniu wykonania robót budowlanych polegających na zainstalowaniu tablicy informacyjnej "[...]", na działce nr [...], obręb [...] położonej przy ulicy C. [...] w J. G. w dniu 27 grudnia 2007 r. Stosownie do treści art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Przy czym wniosek chociażby dotknięty brakami nie oznacza, iż nie jest on zdolny do wywołania skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania. Stąd też uznać należy, że wniesienie sprzeciwu decyzją z dnia 15 stycznia 2008 r., doręczoną skarżącemu w dniu 4 lutego 2008 r. , nastąpiło z przekroczeniem trzydziestodniowego terminu. Należy w tym zakresie zgodzić się z argumentacją strony skrzącej, że organy administracji dokonały wadliwych ustaleń co do sposobu obliczenia terminu, w którym zgłoszono sprzeciw. Nie można uznać za zgodne z prawem twierdzenia organu, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem tj. przed 26 stycznia 2008 r. doszło do samego wydania decyzji o sprzeciwie. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, zgodnie z którą akt administracyjny wywiera skutki prawne (zwłaszcza w odniesieniu do sytuacji jego adresata) dopiero od dnia jego doręczenia bądź ogłoszenia stronie, a znajduje ona podstawę w art. 110 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 27 czerwca 1989 r., IV SA 455/89, Prawo i Życie 1990/2, str. 15). Prawny byt decyzji na zewnątrz rozpoczyna się z chwilą jej doręczenia lub ogłoszenia i dopiero od tej chwili organ, który decyzję wydał, jest nią związany (zob. wyrok NSA z 22 stycznia 1999 r., I SA 117/99). Do terminów ustanowionych dla organu nie stosuje się przepisu zaś art. 57 § 5 k.p.a., ani też przepisów o przywracaniu uchybionego terminu, ponieważ są to jedynie przepisy dotyczące terminów obowiązujących strony i innych uczestników postępowania (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz - Kodeks postępowania administracyjnego - Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 1996 r., str. 248). Tak więc trzydziestego pierwszego dnia od chwili zgłoszenia, jeżeli nastąpiło milczenie organu, inwestor mógł rozpocząć roboty budowlane, sprzeciw zaś zgłoszony przez Prezydenta Miasta J. G. po wymaganym terminie uznać należy za nieskuteczny. Oznacza to w praktyce udzielenie zgody na realizację planowanej instalacji tablicy informacyjnej "[...]", na działce nr [...], obręb [...] położonej przy ulicy C. [...] w J. G. Termin bowiem przewidziany w art. 30 Prawa budowlanego jest terminem zawitym i nie jest możliwe jego przedłużenie. Literalna wykładnia powołanego przepisu nie może nasuwać żadnych wątpliwości w tym zakresie. Zadaniem organu, który zamierza wnieść sprzeciw, jest powiadomienie o tym inwestora najpóźniej 30 dnia od chwili doręczenia zgłoszenia, gdyż w przeciwnym wypadku będzie on mógł przystąpić do wykonania robót budowlanych, które nie będą mogły być uznane za samowolę budowlaną (tak wyroki NSA: z dnia 23 marca 1999 r. IV SA 1793/96 i z dnia 27 lipca 1999 r. IV SA 797/97). Ujawnione wady, tj. naruszenie przepisów prawa mających istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia powodują uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 152 przywołanej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Orzeczenie o kosztach uzasadnia natomiast treść art. 200 tej samej regulacji. p.k