II SA/Wr 352/14

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej W. z dnia ... w przedmiocie wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty w wysokości 99 % od ceny sprzedaży nieruchomości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 300 zł, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata wskazując w uzasadnieniu, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, od roku 2009 jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i nie posiada żadnych dochodów. Wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez skarżącego swojej sytuacji finansowej i majątkowej (doręczone mu osobiście w dniu 1 lipca 2014 r.) zostało pozostawione bez odpowiedzi. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). W ocenie Sądu wnioskodawca nie dopełnił ww. obowiązku. Skarżący nie wykazał bowiem, że konieczność poniesienia przez niego wpisu sądowego od skargi (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek dla jego koniecznego utrzymania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca- mimo wezwania- nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową, np. nie przedłożył dokumentu, z którego wynikałoby z jakich środków się utrzymuje; nie złożył zaświadczenia wykazującego, że aktywnie stara się o uzyskanie choćby dorywczego zatrudnienia, czy uczestniczy w kursach doszkalających; nie przedłożył decyzji przyznających świadczenia z opieki społecznej w okresie ostatniego półrocza ani wyciągów z posiadanych przez siebie rachunków bankowych za ostatnie dwa miesiące; nie określił wartości posiadanych przez siebie ruchomości; nie wskazał i nie udokumentował faktu (wskazywanego we wcześniejszych wnioskach) uzyskiwania środków finansowych od swoich rodziców i czy jeśli wartość darowanych środków w ciągu ostatnich 5 lat przekroczyła kwotę 9 637 zł to czy złożył w Urzędzie Skarbowym stosowną deklarację (art. 9 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, [t. jedn. z 2009 r. Dz.U. nr 93 poz.768 ze zm.]); nie określił czy korzysta z pomocy innych osób trzecich (w jakiej wysokości); nie wyjaśniła dlaczego jeśli rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji to oficjalnie nie dochodzi świadczeń alimentacyjnych od zobowiązanych do tego osób; nie wskazał z jakich źródeł czerpie środki na swoją działalność naukową (o której wspominał we wcześniejszych wnioskach) i dlaczego z tego samego źródła nie może pokrywać kosztów prowadzonych we własnym interesie postępowań sądowych; nie wyjaśnił dlaczego mając na uwadze brak dochodu nie występował dotychczas o zasiłki z miejskiego ośrodka pomocy społecznej czy o dodatek mieszkaniowy. Podkreślić należy, że skarżący ma około 40 lat, z rozpoznawanych wcześniej wniosków wynika, że nie starał się (i nie stara nadal) aby znaleźć stałe zatrudnienie. Wnioskodawca nie wykazał, że istnieją jakieś przeciwwskazania (np. schorzenia) uniemożliwiające mu podjęcie pracy, a mimo to od 1993 r. (z niewielkim tylko przerwami) cały czas zabiega jedynie o to aby rejestrować się jako osoba bezrobotna. Myli się skarżący uważając, że sam fakt posiadania statusu bezrobotnego zapewnia mu prawo do otrzymania zwolnienia od kosztów sądowych czy ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Jak wskazuje cytowany na wstępie przepis- jedyną przesłanką przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie posiada on obiektywnie żadnych środków (źródeł dochodu), z których mógłby sfinansować kosztów postępowania. Zwykle osoba bezrobotna rzeczywiście takich środków nie posiada, jednak w przypadku skarżącego sytuacja wygląda inaczej. Skarżący nie ukrywał wcześniej, że chociaż sam jest bezrobotny i nie osiąga dochodu, to jego potrzeby materialne zaspokoją rodzice. Podkreślić należy, że w postępowaniu o sygn. akt IV SO/Wr 11/10 skarżący wskazywał, że jego wydatki wynoszą ok. 1.900 zł (w tym sama opłata za telefon – 342 zł), wydatki te pokrywali mu rodzice i skarżący nie wskazywał, że ww. kwota jest już kwotą graniczną, na którą sfinansowanie jego rodziców jest stać. Podkreślić należy, że do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów postępowania nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Dodać również należy, że oceniając wniosek należy badać czy trudności finansowe w jakich znalazł się wnioskodawca są następstwem niekorzystnego zbiegu okoliczności czy związane są raczej z jego zawinionym postępowaniem. Oczywiście tylko w przypadku pierwszym wniosek będzie zasadny. W ocenie Sądu skarżący nie czyni w ogóle starań aby zmienić swoją sytuację życiową (tj. usamodzielnić się, uzyskać źródło dochodu [choćby z prac dorywczych] itd.). Sąd podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy wnioskodawcy przysługuje prawo pomocy w żądanym przez niego zakresie. Niekorzystne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie jest spowodowane wyłącznie brakiem jego inicjatywy przy ustaleniu czy kwalifikuje się on do grona osób legitymowanych do uzyskania takiej pomocy ze strony Państwa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.