II SA/Wr 352/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 26 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. B. na uchwałę Rady Miejskiej W. z dnia 20 marca 2014 r., Nr [...] w przedmiocie wyrażania zgody na udzielenie bonifikaty w wysokości 99 % od ceny sprzedaży nieruchomości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uzasadnianie W dniu 18 czerwca 2014 r. wpłynął do WSA we Wrocławiu formularz wniosku skarżącego A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wynika z niego, że skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów. Skarżący nie ma nikogo na utrzymaniu oraz nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz innych przedmiotów wartościowych. Do wniosku strona dołączyła zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w G. z dnia 25 marca 2014 r., z którego wynika, że jest zarejestrowany w urzędzie jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku od dnia 30 marca 2009 r. Wobec braku wykonania wezwania referendarza z dnia 24 czerwca 2014 r. i nieudokumentowania przez skarżącego swojej sytuacji finansowej i majątkowej, postanowieniem z dnia 29 lipca 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił A. B. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł A. B.. Skarżący wskazał, że referendarz 1 lipca 2014 r. doręczył mu wezwanie, ale nie określił terminu w którym miałby dostarczyć ponad 30 załączników, o które pytał. Wskazał, że brak podania terminu na wezwaniu jest rażącym naruszeniem jego prawa do Sądu, zwłaszcza że żądane 30 załączników jest zbędne, w sytuacji gdy spełnił wszystkie wymogi prawa pomocy przewidziane w art. 252 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc złożył prawidłowe oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, z którego wynika, że nie stać go na ponoszenie jakichkolwiek kosztów sądowych, ponieważ nie ma dochodów i jestem osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, co udokumentował zaświadczeniem z Powiatowego Urzędu Pracy. Według skarżącego postanowienie o odmowie prawa pomocy jest sprzeczne nie tylko z art. 255 ustawy procesowej, ale także z art. 45 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 EKPcz oraz orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (sprawa Kreuz v. Poland i Airey v. Irlandia). Zarządzeniem z dnia 3 września 2014 r. wezwano skarżącego o uzupełnienie wniosku poprzez nadesłanie następujących oświadczeń i dokumentów (bądź ich kserokopii): a) zaświadczenia za ostatnie dwa miesiące o wysokości dochodu wnioskodawcy i innych osób prowadzących z nim gospodarstwo domowe; b) zaświadczenia wykazującego, że skarżący aktywnie stara się o uzyskanie choćby dorywczego zatrudnienia, czy uczestniczy w kursach doszkalających; c) decyzji przyznających świadczenia z opieki społecznej w okresie ostatniego półrocza (jeżeli wnioskodawca lub osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym pobierają takie świadczenia); d) wyciągów z posiadanych przez wnioskodawcę (lub osoby prowadzące z nim gospodarstwo domowe) rachunków bankowych za ostatnie dwa miesiące; e) jeśli skarżący prowadzi działalność gospodarczą - to kserokopię ostatniej strony z księgi przychodów i rozchodów lub innego dokumentu z którego wynikałaby wysokość przychodów uzyskiwanych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i rodzaj ponoszonych kosztów; f) określenie wartości posiadanych przez siebie ruchomości (np. pojazdy mechaniczne, sprzęt AGD i RTV, antyki, biżuteria, kolekcje, zbiory) pamiętając, iż wskazana w formularzu graniczna kwota 3.000 EURO dotyczy łącznej wartości posiadanych składników majątkowych; g) dokumenty potwierdzające uzyskiwanie środków finansowych od swoich rodziców, w jakiej wysokości skarżący już otrzymał wsparcie finansowe i czy jeśli wartość darowanych środków w ciągu ostatnich 5 lat przekroczyła kwotę 9 637 zł to czy złożył w Urzędzie Skarbowym stosowną deklarację (art. 9 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, [t. jedn. z 2009 r. Dz.U. nr 93 poz.768 ze zm.]). Ponadto wezwano skarżącego do wyjaśnienia: h) czy korzysta z pomocy osób trzecich, w jakiej wysokości dotychczas uzyskał i uzyskuje pomoc; i) w jakiej wysokości skarżący byłby w stanie uiścić opłaty sądowe; j) jeśli skarżący rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji to dlaczego oficjalnie nie dochodzi świadczeń alimentacyjnych od zobowiązanych do tego osób; k) z jakich źródeł czerpie środki na swoją działalność naukową i dlaczego z tego samego źródła nie może pokrywać kosztów prowadzonych we własnym interesie postępowań sądowych; l) dlaczego mając na uwadze brak dochodu skarżący nie występował dotychczas o zasiłki z miejskiego ośrodka pomocy społecznej czy o dodatek mieszkaniowy. Wzywając o powyższe dokumenty w terminie 7 dni od jego otrzymania poinformowano skarżącego, że żądanie złożenia wyżej wymienionych dokumentów ma na celu ułatwienie wnioskodawcy wykazania zasadności wniosku, a ich brak skutkować będzie rozpoznaniem wniosku jedynie na podstawie złożonych do akt dokumentów. W piśmie z dnia 21 września 2014 r. skarżący oświadczył, że ze względu na brak podstawy prawnej wezwania wnosi o jego uzupełnienie. Z ostrożności procesowej wskazał, że punkty: a, b, c, d, e, f, g, h, i, j - jego nie dotyczą, ponieważ pomoc rodziców ogranicza się jedynie do jedzenia, ubrania i opłaty za mieszkanie, stąd jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku i bez dochodów nie jest w stanie ponosić żadnych opłat, zwłaszcza że prowadzona przez niego działalność naukowa opiera się na pomocy współautorów jego prac i grantach, które z założenia nie przewidują funduszy na postępowanie sądowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4). W rozpatrywanej sprawie A. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym podkreślić trzeba, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przede wszystkim należy zauważyć, że nie wykonał ani zarządzenia referendarza sądowego z dnia 24 czerwca 2014 r., ani sędziego sprawozdawcy z dnia 3 września 2014 r. Oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy było niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. Budziło także wątpliwości. Wnioskodawca twierdzi, że jest osobą bezrobotną, ale jednocześnie w skardze uzasadniając interes prawny w skarżeniu uchwały Rady Miejskiej W. z dnia 20 marca 2014 r., nr [...] wskazuje, że przez podjęcie takiej uchwały został pozbawiony możliwości startowania do zakupu działki przy ul. Ś. we W. na konkurencyjnych, rynkowych zasadach, przewidzianych w art. 37 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z uwagi na te okoliczności skarżący został wezwany o nadesłanie m.in. zaświadczenia za ostatnie dwa miesiące o wysokości dochodu, zaświadczenia wykazującego, że aktywnie stara się o uzyskanie choćby dorywczego zatrudnienia, czy uczestniczy w kursach doszkalających, decyzji przyznających świadczenia z opieki społecznej w okresie ostatniego półrocza (jeżeli wnioskodawca lub osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym pobierają takie świadczenia), czy też wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za ostatnie dwa miesiące. Skarżący nie nadesłała żadnych dokumentów, gdy zaś zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jest obowiązany złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W ocenie Sądu okoliczności wskazane we wniosku, jak i w kolejnych pismach oraz zaświadczenie o zarejestrowaniu jako osoby bezrobotnej, nie są wystarczającym źródłem, w oparciu o które można by w pełni dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego, tym bardziej, że okoliczności wskazane przez wnioskodawcę budzą wątpliwości, których - poprzez niezastosowanie się do zarządzeń /wezwań/ - wnioskodawca nie usnął. Przy czym wątpliwości rodzi nie tylko deklaracja skarżącego dotycząca zakupu działki przy ul. Ś., ale przede wszystkim fakt ponoszenia kosztów utrzymania przy braku jakiegokolwiek dochodu wnioskodawcy. Należy zauważyć, że oceniając możliwość przyznania prawa pomocy, Sąd musiał rozważyć zarówno wysokość obciążeń finansowych, jakie strona jest zobowiązana ponieść na danym etapie postępowania, jak i sytuację materialną wnioskodawcy i w kontekście tego - możliwość ponoszenia przez nią kosztów sądowych. Oceniając zatem okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd doszedł do przekonania, że nie stanowią one podstawy uzasadniającej przyznanie stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Tym samym wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stąd orzeczono na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi.