II SA/Wr 353/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we W. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za zrzut ścieków bytowych do rowu I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 2181 zł (słownie: dwa tysiące sto osiemdziesiąt jeden) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] V 2020 r. ([...]) Dyrektor Zarządu Zlewni w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako "organ"), działając na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 271 ust. 5, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 VII 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310) – dalej jako "pr.w." oraz art. 104 kpa, określił Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Z. za 2020 r. opłatę stałą w wysokości 9516 zł za zrzut ścieków bytowych z terenu OUD D. do rowu, dz. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że nie uznał reklamacji Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we W. (dalej jako "skarżąca") od informacji rocznej, gdyż w myśl art. 271 ust. 5 pr.w. dla ustalenia wysokości opłaty stałej za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi bierze się pod uwagę iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalną ilość ścieków wprowadzonych do wód lub do ziemi wyrażoną w jednostce m³/s. Zaznaczono, że skarżąca korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] I 2016 r. (znak: [...]) wydanego przez Marszałka Województwa D. na wprowadzanie ścieków z terenu OUD D. do rowu, dz. nr [...], w ilości Q = 104 dm3/s (po przeliczeniu 0,104 m3/s). W konsekwencji – zdaniem organu - należało ustalić opłatę roczną w kwocie 9516 zł, biorąc pod uwagę określone w pozwoleniu uprawnienie do wprowadzania ścieków do rowu w ilości 0,104 m3/s, liczbę dni w 2020 r. (366 dni) oraz jednostkową stawkę oparty 250 zł na dobę za 1 m3/s, określoną w § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 XII 2017r. w sprawie jednostkowych opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2502 ze zm.). W skardze na opisaną wyżej decyzję skarżąca zarzuciła, że organ dla celów ustalenia opłaty rocznej powinien uwzględnić godzinowy parametr odprowadzania ścieków (Qmaxh = 4,4 m3/h, czyli po przeliczeniu 0,0012 m3/s), bowiem pozwolenie wodnoprawne nie określa maksymalnej ilości odprowadzanych ścieków wyrażonej m3/s. Nadto w skardze zarzucono, że w kwestionowanej decyzji błędnie określono stronę, bowiem powinien nią być Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad a nie Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Wyjaśniono, że obecnie teren, którego dotyczy decyzja objęty jest zakresem działania Oddziału we W. Wynika to z zarządzenia nr [...] z dnia [...] I 2014 r. w sprawie zmiany obszarów działania Oddziałów Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad we W. i Z., w związku z realizacją inwestycji pod nazwą "Zaprojektowanie i wybudowanie drogi ekspresowej [...] N. – L. ([...])". W konsekwencji wniesiono o uchylenie decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji. Zaznaczył przy tym, że opłata roczna została ustalona na rzecz podmiotu uprawnionego do korzystania z usług wodnych według pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] I 2016 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 19 XI 2020 r. sprawę skierowano na posiedzenie niejawne w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 III 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi są uzasadnione. W myśl art. 271 ust. 5 pr.w., wysokość opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej m3/s. W sprawie bezsporna jest zastosowana przez organ stawka jednostkowa opłaty (250 zł na dobę za 1 m3/s) oraz wyrażona w dniach jednostka czasu (366 dni). Wysokość stawki jednostkowej za odprowadzanie ścieków wynika jednoznacznie z § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie jednostkowych opłat za usługi wodne. Przyjęta zaś jednostka czasu uwzględnia roczny okres poboru wód, za który opłata jest w tym przypadku ustalana (od 1 I 2020 r. do 31 XII 2020 r.). Istotą problemu jest natomiast okoliczność, że udzielone skarżącej pozwolenie wodnoprawne w pkt. 2 określa cztery parametry odprowadzania ścieków, przy czym żaden z nie posługuje się współczynnikiem m3/s. Pozwolenie wodnoprawne określa bowiem zakres dopuszczalnego odprowadzania ścieków posługując się parametrami: Q = 104 dm3/s; Qmax h= 4,4 m3/h; Qśr d = 2,2 m3/d; Qmax r = 1 606 m3/rok. Jak wynika z art. 552a pkt 4 pr.w., w przypadku gdy pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane nie określa zakresu korzystania z wód w m3/s, ustalenia wysokości opłaty stałej za usługi wodne dokonuje się z uwzględnieniem wyrażonych w m3 na godzinę maksymalnych ilości możliwych do wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi, określonych w pozwoleniach wodnoprawnych albo pozwoleniach zintegrowanych i przeliczonych na m3/s. Ustawodawca unormował zatem sytuacje, gdy pozwolenie wodnoprawne nie określa zakresu korzystania z wód w m3/s, nakazując w takim przypadku uwzględniać parametr wyrażony w m3 na godzinę, po przeliczeniu na m3/s. Przepis art. 552a pr.w. wszedł w życie w dniu 23 XI 2019 r. i ma zastosowanie po raz pierwszy do opłat stałych za usługi wodne za rok 2020 (zob. art. 1 pkt 88 i art. 9 ustawy z dnia 11 IX 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2019 r., poz. 2170). W świetle powyższego zgodzić się należy ze skarżącą, że dla celów ustalenia opłaty rocznej za odprowadzanie ścieków należnej za 2020 r. organ powinien w okolicznościach sprawy przyjąć parametr Qmax h= 4,4 m3/h, przeliczony na m3/s. Stosując odmienny parametr, organ naruszył w sposób istotny art. 271 ust. 5 w zw. z art. 552a pr.w. ustalając w konsekwencji opłatę w nieprawidłowej wysokości. Sąd orzekł więc na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z 30 VIII 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.) – dalej "ppsa". Rozpatrując sprawę ponownie organ rozpatrzy jeszcze raz reklamację skarżącej mając na względzie konieczność ustalenia opłaty rocznej przy uwzględnieniu art. 552a pr.w. Odnosząc się do zarzutu skargi podnoszącego nieprawidłowe ustalenie strony Sąd zwraca uwagę, że miarodajna w tym zakresie jest treść pozwolenia wodnoprawnego, według którego podmiotem uprawnionym jest Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Organ miał zatem podstawy tak właśnie oznaczyć w decyzji administracyjnej podmiot zobowiązany do uiszczenia opłaty stałej z tego tytułu. Należy przy tym zaznaczyć, że w świetle art. 29 kpa, stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nieposiadające osobowości prawnej. Wbrew argumentacji skargi, organ administracji publicznej (tu: Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad) nie posiada zdolności procesowej do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. To zatem Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, będąc jednostką organizacyjną przy pomocy której organ realizuje swoje zadania, posiada zdolność procesową w rozumieniu art. 29 kpa. W konsekwencji nie można uznać, że zaskarżona decyzja zawiera niewłaściwe oznaczenie strony. Dla zachowania tożsamości strony nie ma znaczenia, jaki oddział zamiejscowy został wskazany decyzji. Oddziały Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad nie posiadają odrębnej zdolności do nawiązywania stosunków prawnych, w tym o charakterze procesowym. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 ppsa, mając na względzie kierunek rozstrzygnięcia oraz wysokość poniesionych przez skarżącą kosztów.