II SA/Wr 355/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-06-28
Skład orzekający: Władysław Kulon, Olga Białek, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego, która uchyla decyzję organu pierwszej instancji i orzeka co do istoty sprawy, ale pomija rozstrzygnięcie w części dotyczącej zamontowania drabiny na ścianie budynku, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego, która uchyla decyzję organu pierwszej instancji i orzeka co do istoty sprawy, ale nie rozstrzyga w całości sprawy administracyjnej (pomijając np. kwestię drabiny), narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące załatwiania spraw administracyjnych i formy decyzji. Takie uchybienie proceduralne, polegające na braku rozstrzygnięcia w sentencji decyzji w części dotyczącej istoty sprawy, nawet jeśli zostało omówione w uzasadnieniu, czyni decyzję wadliwą i skutkuje jej uchyleniem. Ponadto, decyzja nakazująca przywrócenie stanu poprzedniego otworu okiennego musi być uzasadniona w sposób wykazujący, że przywrócony stan będzie zgodny z prawem, w tym z przepisami o warunkach technicznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB) nakazującej doprowadzenie ściany szczytowej budynku do stanu poprzedniego poprzez likwidację samowolnie wykonanego otworu okiennego. Wcześniejsze postępowanie administracyjne i sądowe wykazało sprzeczności w kwalifikacji robót jako remontu lub przebudowy. Skarżące spółki zarzuciły naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną kwalifikację robót oraz pominięcie wcześniejszych decyzji i przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] oraz zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 czerwca 2016r. sprawy ze skarg A. Sp. z o.o. Sp.j. i B. Sp.k. z/s we W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia ściany szczytowej budynku do stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz strony skarżącej A. Sp. z o.o. Sp.j. kwotę 977 zł (słownie: dziewięćset siedemdziesiąt siedem zł) oraz A. Sp.k. z/s we W. kwotę 977 zł (słownie: dziewięćset siedemdziesiąt siedem zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem prawomocnym z dnia 15 października 2015 r. sygn. akt II SA/Wr 500/15 uchylił decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowlanych związanych z wykonaniem otworu okiennego w ścianie szczytowej budynku przy ul. Ś. we W. i zamontowaniu drabiny na ścianie tego budynku.
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] r. nr [...], którą DWINB ww. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy, wskazano, że roboty budowlane związane z wykonaniem otworu okiennego w ścianie budynku były remontem, więc nie wymagały zgłoszenia, a że wykonanie tych robót organ ocenił jako poprawnie technicznie, to postępowanie w sprawie trzeba było umorzyć. Natomiast w uzasadnieniu decyzji DWINB z dnia [...] r. podniesiono inne okoliczności i kwalifikację stanu faktycznego, stwierdzając, że wykonanie otworu okiennego było przebudową, wymagająca pozwolenia na budowę, ale że roboty wykonano prawidłowo pod względem technicznym, to postępowanie trzeba było umorzyć.
Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w sprawie II SA/Wr 500/15, wobec powyższego doszło do sprzeczności w uzasadnieniu DWINB, skoro organ ten dokonał innej kwalifikacji robót budowlanych niż organ powiatowy. Jeśli więc mogło dojść do przebudowy, to rozważyć należy stosowanie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422; dalej: r.w.t.). Zdaniem Sądu w ww. składzie, DWINB nie w pełni przeanalizował sprawę, ponieważ, jeśli ww. roboty budowlane były przebudową, to nie można poprzestać na prawidłowości technicznej robót jako przesłance umorzenia postępowania. Sąd wyraził przy tym pogląd, że DWINB powinien ocenić, czy inwestor dokonał remontu (zebrać na to dowody i poczynić ustalenia) czy też przebudowy (wtedy sprawę ocenić przez pryzmat zgodności inwestycji z r.w.t.). Według Sądu organ odwoławczy winien też ocenić stosunki własnościowe nieruchomości, na której wykonano sporne roboty budowlane w kontekście usytuowania okna przy granicy nieruchomości.
W konsekwencji omówionego wyroku Sądu z dnia 15 października 2015 r., D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wydał decyzję z dnia [...] r. nr [...], którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania C.sp.k. z siedzibą we W. (obecnie B. sp.k. z siedzibą we W.) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] r. nr [...], którą umorzono postępowanie w sprawie robót budowlanych związanych z wykonaniem otworu okiennego w ścianie szczytowej budynku przy ul. Ś. [...] we W. od strony posesji przy ul. Ś. [...] we W. oraz zamontowaniem drabiny na ww. ścianie budynku przy ul. Ś. [...] we W., uchylił tę decyzję w całości i orzekając o istocie sprawy, nakazał A. sp. z o.o. z siedzibą we W. doprowadzenie ściany szczytowej budynku przy ul. Ś. [...] we W. od strony posesji przy ul. Ś. [...] we W. do stanu poprzedniego poprzez likwidację samowolnie wykonanego w tej ścianie otworu okiennego i przywrócenie istniejącego w tym miejscu poprzednio otworu okiennego -wypełnionego w części stolarką w postaci drzwi balkonowych (szer. 88 cm) i w części luksferami (szer. 123 cm i wys. 125 cm).
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. DWINB omówił przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego w sprawie i stwierdził, że prowadzenie robót budowlanych wymagających pozwolenia lub zgłoszenia bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez dokonanego skutecznie zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną, tj. bezprawne działanie sankcjonowane przepisami ustawy Prawo budowlane.
Takie właśnie bezprawne działania, polegające, jak wskazano we wniosku C.Sp.k. z dnia 24 stycznia 2013 r., na wykonaniu okna wyłazowego na ścianie budynku przy ulicy Ś. [...] we W. (przy granicy działek nr 12/9 i nr 12/10), objęte zostały przez organ I instancji postępowaniem, w ramach którego zapadła decyzja I instancji. Jak mianowicie ustalił organ I instancji w toku postępowania wyjaśniającego - w kwestii wzmiankowanego okna wyłazowego, okno to, w kształcie, w jakim istnieje ono obecnie, wykonane zostało w roku 2002, otwór okienny w tym miejscu powstał jednak już w trakcie budowy obiektu i pierwotnie miał większe wymiary. Wprawdzie dokumentacja budowlana dotycząca budynku przy ul. Ś. [...], jak wynika z podjętych przez organ I instancji działań, nie zachowała się, to zgromadzone dowody niespornie potwierdzają, że w miejscu obecnie istniejącego okna wyłazowego na ścianie szczytowej budynku przy ul. Ś. [...], zlokalizowanej na granicy działek nr 12/9 i nr 12/10, pierwotnie istniał otwór okienny wypełniony stolarką w postaci drzwi balkonowych oraz częściowo luksferami (na wysokości krótszej niż wysokość drzwi balkonowych).
Organ odwoławczy stwierdził, że powyższy wniosek potwierdza:
1) projekt budowlany kolorystyki elewacji i docieplenia budynku biurowego zatwierdzony decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] r., którą udzielono X. sp. z o.o. pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na wykonaniu docieplenia i kolorystyki elewacji, przebudowy elewacji północno-wschodniej oraz wymiany stolarki okiennej i drzwiowej w budynku biurowo-usługowym przy ul. Ś. [...] - na rys. nr 2 zatytułowanym inwentaryzacja na elewacji południowo-wschodniej widoczne jest przedmiotowe okno, co wskazuje, iż istniało ono w dacie sporządzenia rzeczonej dokumentacji projektowej,
2) operat szacunkowy nieruchomości zabudowanej przy ul. Ś. [...][...] - fotografia nr 4 na s. 21 przestawia część elewacji południowo-wschodniej budynku nr [...] z widocznym fragmentem otworu okiennego,
3) projekt przebudowy IV piętra budynku biurowego firmy C. usytuowanego przy ulicy Ś. [...]/ [...] na siedzibę Kancelarii Brokerskiej X. sporządzony w lutym 2002 r. - na rys. nr 1 zatytułowanym inwentaryzacja-rzut widoczne są w ścianie od strony sąsiedniego budynku magazynowego (obecnie budynku nr [...]) drzwi balkonowe oraz znajdujący się tuż obok otwór okienny wypełniony luksferami (o łącznej szer. 211 cm), natomiast rys. nr 7 przedstawia przebudowę IV piętra (w zakresie układu pomieszczeń), z którego to rysunku wynika, iż dotyczy on m.in. wymiany stolarki okiennej i wypełnienia luksferowego na okno stałe o szer. 150 cm,
4) projekt termomodernizacji elewacji budynku biurowego firmy X. -Kancelaria [...] - usytuowanego przy ulicy Ś. [...]/ [...] sporządzony w czerwcu 2002 r. - na rys. nr 2 zatytułowanym elewacje - zestawienie stanu istniejącego i projektowanych zmian przedstawiony jest stan istniejący elewacji od strony budynku nr [...], tj. elewacji wschodniej, gdzie widoczne są drzwi balkonowe, a przy nich otwór okienny wypełniony luksferami, jak również stan projektowany tej samej elewacji, nazwany przebudową, gdzie w miejscu drzwi balkonowych widoczna jest stolarka okienna, mniejsza, i brak jest otworu wypełnionego luksferami (został zlikwidowany),
5) zeznania świadków,
6) opinia techniczna, datowana na maj 2014 r. - z opinii wynika, że na podstawie dokonanej odkrywki nadproża spornego okna stwierdzono, że stanowi ono autonomiczną część ściany i zostało wykonane podczas budowy obiektu.
Dalej DWINB wskazał, że w 2002 r., po zakupie budynku przy ul. Ś. [...] przez Kancelarię [...] X. sp. z o. o., dokonano przebudowy IV piętra obiektu. Przebudowa ta przeprowadzona została na podstawie projektu przebudowy IV piętra budynku biurowego firmy C. usytuowanego przy ulicy Ś. [...]/ [...] na siedzibę Kancelarii Brokerskiej X., sporządzonego w lutym 2002 r. Analiza wchodzących w skład tego projektu rysunków nie pozostawia wątpliwości, że przewidziano w nim zmianę w zakresie dotyczącym istniejącego w ścianie szczytowej budynku przy ul. Ś. [...] przy granicy działek nr 12/9 i nr 12/10 otworu okiennego w formie drzwi balkonowych plus luksfery poprzez jego zmniejszenie. Powyższe potwierdza też oświadczenie autora projektu z dnia 9 września 2013 r.
DWINB dodał, że ww. projekt nie został przedłożony we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej, a tym samym nie został przez ten organ we właściwym trybie zatwierdzony. Nie pozostawia to w ocenie DWINB żadnych wątpliwości, że inwestycja zrealizowana została w ramach samowoli budowlanej, co uzasadniało ingerencję nadzoru budowlanego. W sprawie będącej przedmiotem rozpatrzenia, w zakresie dotyczącym okna wyłazowego, organ I instancji stwierdził: po pierwsze, że roboty wykonane zostały prawidłowo, po drugie, że skoro mamy do czynienia z remontem, to nie znajdują tu zastosowania przepisy r.w.t., te bowiem, zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia, stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych.
Jednak zdaniem DWINB nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu I instancji, iż w niniejszym przypadku mamy do czynienia z remontem. Bo skoro przed wykonaniem spornych robót ściana szczytowa budynku przy ul. Ś. [...] od strony budynku nr [...] posiadała otwór okienny wypełniony stolarką w postaci drzwi balkonowych o określonych wymiarach plus luksfery o określonych wymiarach, a po wykonaniu tych robót ściana ta posiada otwór okienny wypełniony wyłącznie stolarką okienną o mniejszych wymiarach niż łączne wymiary ww. drzwi balkonowych i luksferów, to niewątpliwie zrealizowane roboty nie odtworzyły stanu istniejącego pierwotnie. Co więcej, przedmiotowe roboty niewątpliwie spowodowały zmianę parametrów użytkowych i technicznych obiektu. Skoro zatem w niniejszym przypadku w wyniku spornych robót doszło do częściowego zabudowania przedmiotowego otworu okiennego cegłą dziurawką, to niewątpliwie spowodowało to faktyczne zmniejszenie wielkości tego otworu, co jest równoznaczne ze zmianą jego parametrów, co w konsekwencji oznacza, iż doszło do jego przebudowy.
Uznając zatem, że wykonanie ww. otworu okiennego było przebudową w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, DWINB przeszedł do oceny przedmiotowych robót na tle przepisów r.w.t. DWINB stwierdził, że w obecnym kształcie, po wykonaniu spornych robót, przedmiotowy otwór okienny wypełniony jest stolarką okienną z bezpieczną szybą P4. Tymczasem wobec faktu, iż ściana, w której otwór ten się znajduje, stanowi ścianę oddzielenia przeciwpożarowego, wypełnienie tego otworu winno spełniać wymogi określone w § 232 ust. 6 ww. rozporządzenia. Zgodnie ze wzmiankowanym przepisem, w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany. Przy czym wypełnienia te winna charakteryzować odpowiednia klasa odporności ogniowej (określona w tabeli zamieszczonej w § 232 ust. 6 r.w.t.). Zatem obecne wypełnienie przedmiotowego otworu wymogów ww. przepisu nie spełnia, jako że zastosowane przeszklenie nie realizuje wymogu posiadania klasy odporności ogniowej.
Następnie DWINB wskazał, że w wyniku dokonanego decyzją Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...] podziału działki nr 12/8 na działki nr 12/9 i nr 12/10 ściana budynku przy ul. Ś. [...], w której zlokalizowane jest sporne okno, znalazła się na granicy ww. działek. Zgodnie z § 12 ust. 1 r.w.t., budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Wykonanie w ścianie przedmiotowego budynku zlokalizowanej na granicy działek nr 12/9 i nr 12/10 okna uznać należy w świetle § 12 ust. 1 pkt 1 omawianego rozporządzenia za niedopuszczalne. O ile stwierdzone naruszenie § 232 ust. 6 r.w.t. byłoby możliwe do usunięcia w drodze konkretnych robót budowlanych, o tyle naruszenie § 12 ust. 1 legalizację spornej przebudowy czyni z uwagi na okoliczności sprawy niemożliwą. Tym samym jedynym sposobem usunięcia zaistniałego w wyniku zrealizowanej samowolnie inwestycji naruszenia prawa jest likwidacja samej inwestycji, tj. demontaż wykonanego okna, z jednoczesnym przywróceniem stanu poprzedniego - a więc, jak ustalił organ I instancji, otworu okiennego wypełnionego w części stolarką w postaci drzwi balkonowych (szer. 88 cm) i w części luksferami (szer. 123 cm i wys. 125 cm).
W dalszej części uzasadnienia decyzji DWINB stwierdzono, że w kwestii pozostałych robót objętych zakresem przedmiotowym postępowania, tj. robót dotyczących zamontowania drabiny na ścianie budynku przy ul. Ś. [...] przy granicy działek nr 12/9 i nr 12/10, rozpatrując po raz pierwszy odwołanie DWINB stwierdził, że po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zajęte przez organ I instancji w sprawie stanowisko nie budzi zastrzeżeń. Jak mianowicie wskazano, pomimo podjętych przez organ I instancji starań, nie udało się odnaleźć dokumentacji budowlanej dotyczącej budynku przy ul. Ś. [...]. Również jednak w przypadku zamontowanej na ścianie szczytowej tego budynku drabiny, od strony budynku nr [...], analogicznie do wzmiankowanego wyżej okna wyłazowego, zgromadzony przez organ I instancji w toku postępowania materiał dowodowy pozwala niespornie stwierdzić, że wykonanie tej drabiny nie jest zupełnie nową inwestycją, lecz że drabina ta istniała w miejscu, w którym jest zlokalizowana obecnie, na długo wcześniej. I tak, domniemywać należy, iż przedmiotowa drabina została przewidziana w projekcie budowlanym jako rodzaj komunikacji na dach i wykonana w ramach budowy obiektu, za czym przemawiają zeznania świadka, który pracował w budynku przy ul. Ś. [...] w latach 1990-98 i bywał zarówno na IV piętrze, jak i na dachu budynku. Zeznania te potwierdzają mianowicie istnienie przedmiotowej drabiny już w roku 1990, jak również, iż stanowiła ona jedyne wyjście na dach budynku. Za powyższym przemawia również fakt, iż, jak wskazuje organ I instancji, analogiczne rozwiązania występują na sąsiednich budynkach przy ulicy Ś. [...] - stanowiących przecież pierwotnie wraz z budynkiem nr [...] jedną nieruchomość. Przyjmując natomiast dalej, jak wskazał organ I instancji, że przedmiotowa drabina zamontowana została jednak już po wybudowaniu obiektu, nie później jednak niż w roku 1990, to i tak stwierdzić należy, że takie roboty nie wymagały w dacie ich realizacji pozwolenia na budowę. Jednocześnie słusznie, w ocenie DWINB, organ I instancji uznał, że nie można przyjąć, iż brak uwidocznienia przedmiotowej drabiny na rysunkach wchodzących w skład projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] r. świadczy o tym, iż projekt ten przewidywał likwidację tej drabiny. Byłoby to twierdzenie zbyt daleko idące. Zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, iż przedmiotem tego opracowania jest nie ta właśnie drabina, lecz docieplenie i kolorystyka elewacji obiektu. W takim stanie rzeczy, według DWINB, słusznie uznał organ I instancji, iż w zakresie dotyczącym przedmiotowej drabiny brak było podstaw do dalszej ingerencji nadzoru budowlanego.
Reasumując DWINB uznał, że z uwagi na stwierdzone w zakresie objętym postępowaniem naruszenie przepisów uzasadniające zastosowanie dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 Prawa budowlanego, przy jednoczesnym prawidłowym przeprowadzeniu przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego, DWINB zdecydował o zastosowaniu w niniejszym przypadku przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
W sprawie będącej przedmiotem rozpatrzenia organ odwoławczy nie dopatrzył się w przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniu wyjaśniającym nieprawidłowości uzasadniających uchylenie oprotestowanej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wobec zupełności materiału dowodowego, obrazującego w pełni zaistniały stan faktyczny sprawy, stosując się do wykładni art. 138 k.p.a., DWINB uznał za wskazane orzeczenie w sprawie co do istoty.
Na decyzję ostateczną D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wpłynęły dwie skargi.
Pierwszą z nich (zarejestrowaną pod sygn. akt II SA/Wr 355/16) wniosła spółka A. sp. z o.o. sp.j. z siedzibą we W.. W skardze zarzucono, że w zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności:
1) art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego - poprzez ustalenie przez organ, że wymiana okna przez skarżącą nie stanowi remontu, a tym samym dla wymiany okna konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę;
2) art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 i 4 w zw. z art. 33, art. 34 i art. 35 pr. bud. - poprzez wydanie decyzji nakazującej skarżącej doprowadzenie ściany szczytowej budynku przy ul. Ś. [...] od strony posesji przy ul. Ś. [...] do stanu poprzedniego poprzez likwidację otworu okiennego i przywrócenie istniejącego w tym miejscu poprzednio otworu okiennego - podczas gdy przedmiotowe prace obejmujące wymianę okna zostały uwzględnione w ramach projektu budowlanego kolorystyki elewacji i docieplenia budynku biurowego zatwierdzonego decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] r. o udzieleniu pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na wykonaniu docieplenia i kolorystyki elewacji, przebudowy elewacji północno-wschodniej oraz wymiany stolarki okiennej i drzwiowej w budynku biurowo-usługowym - tym samym organ orzekał w sprawie, w której już została uprzednio wydana ostateczna decyzja obejmująca rozstrzygane zagadnienie;
3) art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 i 4 w zw. z art. 33, art. 34 i art. 35 pr. bud. w zw. z § 1, § 13, § 44, § 207 ust. 1 pkt 2, § 212, § 216 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - poprzez wydanie decyzji nakazującej doprowadzenie ściany szczytowej budynku przy ul. Ś. [...] od strony posesji przy ul. Ś. [...] do stanu poprzedniego poprzez likwidację otworu okiennego i przywrócenie istniejącego w tym miejscu poprzednio otworu okiennego - podczas gdy ratio legis przepisów prawa budowlanego, w szczególności dotyczących warunków technicznych budynków jest zapewnienie możliwie najmniejszego stopnia oraz obszaru oddziaływania budynku na nieruchomości sąsiednie oraz bezpieczeństwa dla osób przebywających w budynku. Tymczasem zaskarżoną decyzją przywracane okno jest większe, niż okno obecnie znajdujące się w budynku położonym przy ul. Ś. [...] - co za tym idzie pogarsza sytuację właściciela działki przy której położony jest budynek przy ul. Ś. nr [...] co do możliwości jej zagospodarowania ze względu na obowiązujące przepisy dotyczące oświetlenia pomieszczeń znajdujących się w budynku oraz pogarsza poziom bezpieczeństwa osób znajdujących się w budynkach położonych przy ul. Ś. [...] i [...] z uwagi na niespełnianie obowiązujących norm przeciwpożarowych przez okno, do którego przywrócenia została zobowiązana skarżąca.
Następnie zarzucono naruszenie przepisów postępowania, w szczególności:
1) art. 6, art. 77, art. 80 k.p.a - poprzez ustalenie na podstawie bieżąco obowiązujących przepisów Prawa budowlanego, że została przeprowadzona przebudowa okna, a nie jego remont - podczas gdy remont okna odbył się w 2002 r., zatem organ powinien prowadzić subsumpcję na podstawie norm Prawa budowlanego obowiązujących w czasie przeprowadzania remontu (tj. na podstawie tekstu jednolitego Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), co mogło wpłynąć na dokonaną przez organ wykładnię pojęcia remontu i przebudowy;
2) art. 16 § 1 , art. 15 w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a - poprzez pominięcie przy ustalaniu stanu faktycznego faktu, iż decyzją Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] r. zostało udzielone pozwolenie na budowę dla inwestycji polegającej na wykonaniu docieplenia i kolorystyki elewacji, przebudowy elewacji północno-wschodniej oraz wymiany stolarki okiennej i drzwiowej w budynku biurowo-usługowym - które tym samym dopuszczało możliwość wymiany okna na okno o tych samych wymiarach (tj. mniejszych) - co doprowadziło do prowadzenia przedmiotowego postępowania, gdy tymczasem Prezydent W. wydał już decyzję obejmującą zagadnienie rozstrzygane w przedmiotowej sprawie;
3) art. 145a § 1 p.p.s.a w zw. z art. 6 k.p.a. - poprzez niedostateczne rozważenie czy istotnie inwestor przeprowadził remont, czy też dokonał przebudowy; nieprzeprowadzenie stosownych ustaleń i oparciu ich na konkretnych dowodach -czym organ działał wbrew zobowiązaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyrażonym w wyroku z dnia 15 października 2015 r. sygn. akt II SA/Wr 500/15.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o stwierdzenie nieważności, a ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] r. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi rozwinięto przedstawione zarzuty powołując argumentację na poparcie stawianych wniosków.
Drugą skargę na ww. decyzję DWINB z dnia [...] r. wniosła spółka B. sp.k. z siedzibą we W. (skargę zarejestrowano pod sygn. akt II SA/Wr 368/16).
W skardze zarzucono ww. decyzji naruszenie:
1) art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, polegające na wydaniu decyzji zawierającej nakaz doprowadzenia ściany szczytowej budynku przy ul. Ś. [...] od strony posesji przy ul. Ś. [...] do stanu poprzedniego poprzez likwidację samowolnie wykonanego w tej ścianie otworu okiennego i przywrócenie istniejącego w tym miejscu poprzednio otworu okiennego - wypełnionego w części stolarką w postaci drzwi balkonowych (szer. 88 cm) i w części luksferami (szer. 123 cm i wys. 125 cm), pomimo:
a. istnienia możliwości doprowadzenia przebudowanej ściany do stanu zgodnego z prawem, a to w związku z § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i § 6 pkt 1 uchwały Rady Miejskiej W. Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części zespołu urbanistycznego Ś. we W., który to przepis zezwala na sytuowanie otworów okiennych w ścianach zlokalizowanych w odległości 1,5 metra lub bezpośrednio przy granicy działki,
b. orzeczenia likwidacji samowolnie wykonanego otworu okiennego i przywrócenia jeszcze większego otworu okiennego, naruszającego § 12 ust. 1 i § 232 ust. 6 przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;
2) art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 oraz w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, polegające na niezastosowaniu tego przepisu w sytuacji technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia wykonanych samowolnie robót do stanu zgodnego z prawem w drodze wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2, tj. poprzez zamurowanie przebudowanego otworu okiennego;
3) art. 7 i 8 k.p.a., poprzez uchybienie wymogowi praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności.
Z uwagi na podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi rozwinięto przedstawione zarzuty powołując argumentację na poparcie stawianych wniosków.
Odpowiadając na skargi wniesione przez obie spółki, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W dniu 13 czerwca 2016 r. do akt sprawy II SA/Wr 368/16 wpłynęło pismo A. sp. z o.o. sp.j. zawierające wniosek o połącznie tej sprawy ze sprawą II SA/Wr 355/16 oraz z wnioskiem o oddalenie skargi wniesionej przez B. sp.k.
Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 28 czerwca 2016 r. Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi połączyć sprawy II SA/Wr 355/16 i II SA/Wr 368/16 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, ponieważ obie sprawy mogły być objęte jedną skargą, i prowadzić je wspólnie pod sygnaturą akt II SA/Wr 355/16. Nadto pełnomocnicy obu skarżących spółek podtrzymali swoje skargi i wnioski w nich zawarte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Wobec tego należy powiedzieć, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie – zgodnie z zawiadomieniem organu I instancji z dnia 29 marca 2013 r. – dotyczyło robót budowlanych związanych z wykonaniem otworu okiennego w ścianie szczytowej budynku przy ul. Ś. [...] we W. od strony posesji przy ul. Ś. [...] we W. oraz zamontowaniem drabiny na ww. ścianie w budynku przy ul. Ś. [...]. W takiej też sprawie wydana została decyzja PINB dla miasta W. z dnia [...] r., od której odwołanie DWINB rozpatrzył decyzją z dnia [...] r. Jednak analiza treści tej ostatniej decyzji, będącej przedmiotem skargi do sądu administracyjnego w niniejszej sprawie, prowadzi do wniosku, że DWINB nie dokonał w swojej decyzji załatwienia sprawy administracyjnej w jej całokształcie, czym naruszył art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej: k.p.a.) Przywołany przepis w § 1 stanowi, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Zgodnie z art. 104 § 2 k.p.a. decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.
Organ odwoławczy wydając decyzję kończącą postępowanie administracyjne jest zobowiązany do załatwienia tą decyzją całej sprawy administracyjnej, której dotyczy dane postępowanie administracyjne. Postępowanie odwoławcze zmierza bowiem do powtórnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia całości sprawy załatwionej w formie decyzji nieostatecznej przez organ I instancji. Dochodzi zatem w efekcie do dwukrotnego rozstrzygnięcia tej samej sprawy, nie zaś tylko do kontroli zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu w stosunku do orzeczenia organu I instancji.
Zaskarżoną decyzję DWINB wydano – w sensie proceduralnym – na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Z sentencji zaskarżonej decyzji wynika wprost, że DWINB orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji w całości i orzekł co do istoty sprawy.
Jednak zdaniem Sądu DWINB uchylając decyzję organu I instancji w całości wbrew temu, co stwierdził w sentencji (osnowie) swojej decyzji, nie orzekł co do istoty sprawy administracyjnej w jej całokształcie. Organ odwoławczy pominął bowiem w sentencji decyzji rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w części obejmującej zamontowanie drabiny na ścianie szczytowej budynku przy ul. Ś. [...] we W.. Rozstrzygnięcia tej sprawy dokonano w decyzji PINB z dnia [...] r., jednak DWINB uchylając tę decyzję PINB w całości, pominął tę część sprawy administracyjnej formułując rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji z dnia [...] r.
Należy przy tym zaznaczyć, że zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja administracyjna powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.
Trzeba zatem wyraźnie powiedzieć, że w decyzji administracyjnej zawarte musi być rozstrzygnięcie, jak i jego uzasadnienie. Tymczasem analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że DWINB omawiał w nim kwestie zamontowania drabiny (s. 11-13 uzasadnienia zaskarżonej decyzji), jednak nie zawarł w tym przedmiocie w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia, co czyni decyzję z dnia [...] r. wadliwą. Sąd w składzie rozpoznającym skargę przyjął, że o rozstrzygnięciu w decyzji administracyjnej można mówić, gdy decyzja zawiera wypowiedź o prawach i obowiązkach strony. Treść rozstrzygnięcia jest równoznaczna z udzielonym stronie uprawnieniem lub nałożonym na nią obowiązkiem albo też stanowi wypowiedź o odmowie przyznania jej żądanego uprawnienia, względnie o umorzeniu postępowania. W sytuacji, gdy organ w osnowie decyzji nie zawiera rozstrzygnięcia sprawy w jakiejś części, ale omawia w uzasadnieniu decyzji swoje stanowisko o tej części sprawy administracyjnej, nie można powiedzieć, że organ dokonał rozstrzygnięcia tej części sprawy administracyjnej. Jest tak, ponieważ treść rozstrzygnięcia jest zawsze związana z przedmiotem postępowania i stanowi swoistą odpowiedź organu administracyjnego na postawione w podaniu żądanie strony. Tymczasem uzasadnienie decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.) jest osobnym elementem decyzji administracyjnej, choć stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Uzasadnienie decyzji nie może jednak zastąpić rozstrzygnięcia.
Nadto z art. 107 § 1 k.p.a. wynika, że organ winien w decyzji administracyjnej podać również podstawę prawną rozstrzygnięcia. Gdyby więc uznać, że DWINB w zaskarżonej decyzji zmierzał do umorzenia postępowania administracyjnego w części dotyczącej zamontowania ww. drabiny, to z racji niewskazania w osnowie decyzji podstawy prawnej wskazującej na umorzenie postępowania, nie można uznać zaskarżonej decyzji za zgodną z prawem.
Dodatkowo omawiane uchybienie proceduralne, do którego doszło w zaskarżonej decyzji jest tym istotniejsze, że na mocy art. 110 k.p.a. organ jest związany wydaną przez siebie decyzją administracyjną. W przypadku, gdy decyzja taka nie załatwia w istocie sprawy administracyjnej w całości, trudno byłoby ocenić, w jakim zakresie DWINB jest związany zaskarżoną decyzją w części, w jakiej de facto nie rozstrzyga ona sprawy zamontowania ww. drabiny.
Uwzględniając powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja DWINB została wydana z istotnym naruszeniem art. 104 § 2 i art. 107 § 1 k.p.a., ponieważ DWINB nie rozstrzygnął w zaskarżonej decyzji o całości sprawy administracyjnej, która stanowić winna przedmiot rozstrzygnięcia. Stwierdzone naruszenie przepisów procedury administracyjnej czyni zaskarżoną decyzję wadliwą i skutkuje jej uchyleniem przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Jednak powyższe naruszenie prawa nie jest jedynym, jakiego w zaskarżonej decyzji dopatrzył się Sąd rozpoznający skargi w niniejszej sprawie, o czym poniżej.
Przechodząc dalej powiedzieć bowiem należy, że zaskarżoną decyzję w części dotyczącej robót budowlanych związanych z wykonaniem otworu okiennego w ścianie szczytowej budynku organ wydał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 poz. 290). Przepis art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
W realiach niniejszej sprawy Sąd podzielił stanowisko DWINB wyrażone w zaskarżonej decyzji, że ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego wynika, iż wykonanie robót budowlanych związanych z pomniejszeniem/ zmianą parametrów otworu okiennego w ścianie budynku przy ul. Ś. [...] we W. stanowiło przebudowę, ponieważ wykonanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego (z wyjątkiem parametrów charakterystycznych) jest przebudową w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego.
Wobec tego uzasadnione było – w ocenie Sądu – przejście przy ocenie wykonanych robót budowlanych na grunt cytowanego już rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422; dalej: r.w.t.).
Organ uznał, że wykonanie omawianego okna w ścianie budynku zlokalizowanego na granicy działki w świetle § 12 ust. 1 pkt 1 r.w.t. jest niedopuszczalne. Wskazany przepis stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy.
Organ stwierdził, że ściana, w której wykonano okno jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, więc okno winno spełniać wymogi § 232 ust. 6 r.w.t., który stanowi, że w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego dopuszcza się wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie, jeżeli powierzchnia wypełnionych otworów nie przekracza 10% powierzchni ściany (przy spełnieniu odpowiedniej klasy odporności ogniowej).
Organ uznał, że wymogi z § 232 ust. 6 r.w.t. byłyby możliwe do spełnienia, ale naruszenia § 12 ust. 1 pkt 1 r.w.t. nie da się usunąć inaczej niż przez nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego, to jest wykonanie otworu okiennego wypełnionego w części drzwiami balkonowymi, a w części luksferami.
Zdaniem Sądu wniosek, do którego doszedł DWINB, nie został prawidłowo sformułowany i uzasadniony. Organ w żaden sposób bowiem nie wykazał, że omawiany otwór okienny na skutek ewentualnego wykonania ww. nakazu będzie zgodny z przywołanym § 232 ust. 6 r.w.t. Organ popadł też w swoistą niekonsekwencję, bo nie ocenił, czy wykonanie zaskarżonej decyzji sprawi, że omawiany otwór okienny będzie mógł być uznany za nienaruszający § 12 ust. 1 pkt 1 r.w.t. Innymi słowy, organ nakładając ww. nakaz nie wykazał, że nakazane roboty budowlane doprowadzą otwór okienny do stanu zgodnego z prawem.
Trzeba też powiedzieć, że skoro nie istnieją dokumenty związane bezpośrednio z przebudową spornego otworu okiennego, to organ napotkał na istotne trudności z określeniem "stanu poprzedniego" tego otworu okiennego. Trafnie organ ustalił przy tym, że sporne roboty budowlane polegały na zmniejszeniu istniejącego otworu okiennego. Budzi więc wątpliwości Sądu wydanie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego tego otworu okiennego poprzez de facto dokonanie zwiększenia tego otworu okiennego. Z doświadczenia życiowego wynika przy tym, że powiększenie otworu okiennego niesie za sobą zwiększenie zagrożenia w razie pożaru, chyba że ów otwór okienny zostanie wypełniony przeszkleniem o odpowiedniej klasie odporności ogniowej.
Skoro więc DWINB doszedł do prawidłowego – zdaniem Sądu – wniosku, że sporny otwór okienny winien spełniać wymogi z § 232 ust. 6 r.w.t., to przepis art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego organ winien zastosować w ten sposób, aby rozważyć nakazanie wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem Sądu jest tak w realiach niniejszej sprawy, ponieważ trudno wskazać, jakimi jeszcze środkami dowodowymi miałby posłużyć się DWINB w celu ustalenia, jaki był "stan poprzedni" spornego otworu okiennego. To zaś uzasadnia na gruncie poczynionych rozważań stwierdzenie, że organ winien skupić się na ustaleniu, jak sporny otwór okienny winien być wypełniony, aby spełnione były wymogi r.w.t. Zwrócić przy tym należy jeszcze uwagę, że stosowanie r.w.t. jest w wypadku spornego otworu okiennego uzasadnione ze względu na treść § 207 ust. 2 tegoż rozporządzenia. Przy czym rozważenia wymagałoby też, czy w sprawie możliwe byłoby ewentualne zastosowanie § 2 ust. 2 pkt 1 lub § 2 ust. 3a r.w.t. w zakresie potencjalnego alternatywnego spełnienia wymogów przeciwpożarowych.
Reasumując tę część rozważań Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżoną decyzję w części dotyczącej otworu okiennego wydano z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z § 12 ust. 1 pkt 1 i § 232 ust. 6 r.w.t., ponieważ DWINB nie dokonał wszechstronnej analizy wskazanych przepisów prawa pod kątem tego, czy wydany w sprawie nakaz przywrócenia otworu okiennego do stanu poprzedniego wywoła skutek w postaci tego, że sporny otwór okienny będzie mógł być uznany za zgodny z prawem. W konsekwencji niedokonania pogłębionej analizy tej kwestii doszło do przedwczesnego zastosowania ww. przepisów ustawy i rozporządzenia i wydania nakazu sformułowanego w zaskarżonej decyzji. Stwierdzone naruszenie prawa materialnego w tym zakresie miało wpływ na wynik sprawy. To zaś uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Odnosząc się natomiast do treści wniesionych w niniejszej sprawie skarg, należy powiedzieć, skład orzekający Sądu podzielił ich argumentację tylko w niewielkiej części.
Jeśli bowiem chodzi o skargę A. sp. z o.o. sp.j., Sąd uznał, że błędnie spółka argumentowała, iż wykonanie spornego otworu okiennego stanowiło remont. Jak już była o tym mowa, skoro organ wykazał bezsprzecznie, że doszło do zmiany parametrów otworu okiennego, to trafny było stwierdzenie, iż doszło do przebudowy ww. otworu okiennego. Argumentacja spółki w tym zakresie jest więc nieprzekonująca. Nadto spółka powołuje się na to, że roboty budowlane wykonano zgodnie z pozwoleniem na budowę z [...] r., a organ to pominął. Zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ DWINB odniósł się do tego, jaki zakres robót budowlanych był objęty decyzją Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...] i – w ocenie Sądu – wykazał, że przebudowa spornego otworu okiennego nie była tymże pozwoleniem na budowę objęta. Częściowo trafny był więc jedynie zarzut spółki, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż zaskarżoną decyzją nakazano wykonać de facto większe okno niż istniejące obecnie. Nie podzielił natomiast Sąd zarzutu naruszenia art. 77 i art. 80 oraz art. 145a § 1 i art. 6 k.p.a., bowiem stan faktyczny w sprawie został przez DWINB w zaskarżonej decyzji ustalony w wystarczającym stopniu.
Natomiast w odniesieniu do skargi wniesionej przez B. sp.k., zgodzić się należało, że istotnie roboty budowlane związane z otworem okiennym były przebudową. Sąd nie podzielił jednak zarzutu spółki, że DWINB naruszył art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z § 6 pkt 1 uchwały Rady Miejskiej W. Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części zespołu urbanistycznego Ś. we W. (Dz.Urz.Woj.Doln. Nr [...], poz. [...]), który to przepis zezwala na sytuowanie otworów okiennych w ścianach zlokalizowanych w odległości 1,5 metra lub bezpośrednio przy granicy działki. Argumentacja spółki była w tym zakresie wadliwa, ponieważ zbliżenie ściany budynku do granicy nieruchomości z powołaniem się na przepis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest zgodnie z § 12 ust. 2 r.w.t. możliwe tylko w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy, a budynek przy ul. Ś. [...] we W. nie jest tego rodzaju budynkiem.
Jako zbyt daleko idący – w świetle całokształtu rozważań Sądu – należało uznać argument skarżącej spółki, że DWINB winien był nakazać całkowite zamurowanie otworu okiennego, a nie przywrócenie do stanu poprzedniego. Nakaz całkowitego zlikwidowania spornego otworu okiennego musiałby wynikać z okoliczności sprawy, które – jak już zaznaczono – wskazują jednak na to, że sporny otwór okienny istniał w tym budynku i został przebudowany. Przedmiotem sprawy nie jest jednak samo istnienie otworu okiennego, ale właśnie jego przebudowa. Likwidacja tego otworu okiennego musiałaby więc być uzasadniona w przekonujący sposób, czego w skardze nie uczyniono. Zamurowanie tego otworu stawiałoby też pod znakiem zapytania ustalenia organów nadzoru budowlanego w zakresie zamontowania drabiny w ścianie szczytowej budynku. Skoro bowiem omówiona już drabina ma służyć wchodzeniu na dach, to sporny otwór w ścianie budynku służy dojściu do owej drabiny. Takiego przeznaczenia otworu okiennego i drabiny w skardze nie podważono, a więc argumenty skarżącej w zakresie istnienia obecnie w niniejszej sprawie przesłanek do likwidacji otworu okiennego nie zyskały akceptacji Sądu w składzie rozpoznającym skargę.
Z powyższego wynika, że Sąd tylko częściowo podzielił argumentację zawartą w skargach obu spółek, jednak na mocy art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym w pkt I sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W dalszym postępowaniu D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. uwzględni oceny i poglądy prawne wyrażone przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności organ winien wydać decyzję administracyjną załatwiającą sprawę administracyjną w jej całokształcie, nakazując właściwemu podmiotowi podjęcie określonych czynności w zgodzie z art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Organ powinien także zwrócić uwagę na ewentualne przekształcenia własnościowe, do których mogło dojść w zakresie tego, kto jest obecnie właścicielem nieruchomości, których dotyczy postępowanie, a to z racji tego, że spółki będące stronami postępowania, jak wskazują akta administracyjne, ulegały już w toku sprawy przekształceniom, których organ nie może pominąć wydając decyzję kończącą postępowanie administracyjne.
Końcowo należy wskazać, że w pkt II sentencji o kosztach niniejszego postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz. 1804). Na zasądzoną dla każdej ze skarżących spółek kwotę składają się kwoty: 500 zł z tytułu wpisu sądowego od skargi, 480 zł z tytułu wynagrodzenia radcy prawnego i 17 zł z tytułu zwrotu wydatku poniesionego na uiszczenie opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło