II SA/Wr 355/25
WyrokWSA we Wrocławiu2025-08-26
Skład orzekający: Sędzia WSA Adam Habuda, Sędzia WSA Władysław Kulon, Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o zmianę pozwolenia na budowę, właściciel nieruchomości sąsiedniej, która nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, ma status strony postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły, iż skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o zmianę pozwolenia na budowę. Status strony w takim postępowaniu wynika z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który ogranicza krąg stron do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu jest definiowany jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W analizowanej sprawie, pomimo sąsiedztwa nieruchomości skarżącej, organy prawidłowo ustaliły, że nie znajduje się ona w obszarze oddziaływania inwestycji, ponieważ nie wystąpiły ograniczenia w jej zagospodarowaniu wynikające z przepisów prawa, a odległości i parametry projektowanego obiektu nie powodują negatywnego wpływu na nieruchomość skarżącej.Stan faktyczny
Skarżąca H. P. wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zmiany pozwolenia na budowę hotelu, twierdząc, że posiada status strony, mimo iż nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu. Organy obu instancji odmówiły uchylenia decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę, uznając, że nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących ustalenia kręgu stron, oceny oddziaływania na środowisko oraz zgodności z planem miejscowym. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 31 marca 2025 r. nr IF.O-7840.1.238.2024.KMB-4 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o zmianie pozwolenia na budowę oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją z dnia 31 marca 2025 r. (nr IF-O.7840.1.238.2024.KMB-4) Wojewoda Dolnośląski, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 poz. 725 ze zm., dalej: p.b.), utrzymał w mocy decyzję Starosty K. nr 10/2024 z dnia 17 maja 2024 r., którą odmówiono, po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, uchylenia decyzji Starosty K. nr 176/2021 z dnia 21 kwietnia 2021 r. o zmianie pozwolenia na budowę nr 374/2015 z dnia 31 sierpnia 2015 r., dotyczącego: "Budowy hotelu [...]" obejmującej: 1. Budowę budynku hotelowego, 2. Budowę pawilonu gastronomicznego, 3. Budowę boksu chłodni [...], 4. Budowę boksu na pojemniki na śmieci, 5. Budowę zewnętrznych schodów żelbetowych wraz z budową instalacji elektrycznych, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, gazowej, wodociągowej, wentylacyjnej, ogrzewania i chłodzenia, infrastruktury technicznej, dróg i placów wewnętrznych ", na działce nr [...] (budowa hotelu i pawilonu gastronomicznego z infrastrukturą) oraz działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] (infrastruktura techniczna) w S. — obręb [...].
Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją nr 374/2015 z dnia 31 sierpnia 2015 r. Starosta J. (obecnie K.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce U. Sp. z o.o. s.k. z siedzibą w S. pozwolenia na budowę dla inwestycji nazwanej "Budowa hotelu [...]", obejmującej budowę: budynku hotelowego, pawilonu gastronomicznego, boksu chłodni [...], boksu na pojemniki na śmieci, zewnętrznych schodów żelbetowych oraz budowę instalacji elektrycznych, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, gazowej, wodociągowej, wentylacyjnej, ogrzewania i chłodzenia, infrastruktury technicznej, dróg i placów zewnętrznych na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...] w S.
Następnie, decyzją nr 56/2021 z dnia 24 lutego 2021 r., Starosta K. przeniósł decyzję nr 374/2015 na rzecz spółki S. Sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w G.
Kolejno, decyzją nr 176/2021 z dnia 21 kwietnia 2021 r., zmieniono decyzję nr 374/2015 z dnia 31 sierpnia 2015 r. o pozwoleniu na budowę, zatwierdzając projekt budowlany zamienny. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 22 kwietnia 2021 r., gdyż jedyną stroną postępowania był inwestor, który zrzekł się prawa do wniesienia odwołania.
Dnia 5 lipca 2021 r. do Starostwa Powiatowego w J. wpłynął wniosek H. P. (dalej: Skarżąca, Strona) o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną Starosty K. nr 176/2021 z dnia 21 kwietnia 2021 r. Jako przesłankę wznowienia Strona wskazała okoliczność, że bez własnej winy nie brała udziału postępowaniu, mimo że "z mocy prawa" jest stroną (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).
Postanowieniem z dnia 23 lipca 2021 r. Starosta K. wznowił postępowanie, a decyzją z dnia 6 października 2021 r., (nr 10/2021), odmówił uchylenia decyzji ostatecznej nr 176/2021 wywodząc, że Wnioskodawczyni nie przysługuje status strony postępowania, bowiem nieruchomość, do której posiada tytuł prawny, nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji.
Odwołanie od tej decyzji złożyła Skarżąca wywodząc, że posiada status strony postępowania z racji prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości numer [...] położonej w S., a objęte zamiarem inwestycyjnym przedsięwzięcie poważnie oddziałują na tę nieruchomość, m.in. przez ogromne emisje zanieczyszczeń, dźwięku, wzmożonego ruchu, zmienione ukształtowanie terenu i otoczenia, zmianę środowiskową oraz pozostałe skutki tej inwestycji dla dotychczasowego władania na cele mieszkaniowe budynkiem posadowionym na działce strony.
Decyzją z dnia 15 grudnia 2022 r. (znak: IF- 0.7840.560.2021.KMB-2) Wojewoda Dolnośląski utrzymał w mocy decyzję z 6 października 2021 r., podzielając pogląd, że nieruchomość Skarżącej leży poza obszarem oddziaływania inwestycji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2023 r. (sygn. akt II SA/Wr 65/23), uchylił decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Równolegle toczyło się - na wniosek m.in Skarżącej - wznowione postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty J. nr 374/2015 z dnia 31 sierpnia 2015 r. W tej sprawie Starosta J. wydał decyzję z dnia 22 listopada 2019 r., którą odmówił uchylenia decyzji nr 374/2015, zaś Wojewoda Dolnośląski utrzymał w mocy decyzję Starosty J. Z kolei tut. Sąd, wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2023 r. (sygn. akt II SA/Wr 69/23), uchylił zaskarżoną decyzję.
W wyroku wydanym w sprawie II SA/Wr 65/23 Sąd podzielił argumentację strony skarżącej, że w sprawie dotyczącej zmiany ostatecznej decyzji z 2015 r. o pozwoleniu na budowę, przy wyznaczaniu obszaru oddziaływania obiektu organ błędnie pominął przepis przejściowy zawarty w art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej z dnia 13 lutego 2020 r. Stanowi on bowiem, że do zamierzeń budowlanych realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych, dla których przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę albo dokonano skutecznego zgłoszenia, przepisy ustaw zmienianych w art. 1-4, art. 6 oraz art. 8-24 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Z taką sytuacją niewątpliwie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, stąd ustalając krąg stron postępowania w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę organ winien uwzględnić obszar odziaływania obiektu budowlanego jako całości jednakże w kształcie wynikającym ze zmian jakie w stosunku do pierwotnego projektu zamierza wprowadzić inwestor. W efekcie stronami postępowania w przypadku zmiany pozwolenia na budowę będą właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu w kształcie w jakim ma być on zrealizowany w wyniku wprowadzonych zmian a nie jedynie w obszarze oddziaływania tych zmian.
Nadto, Sąd wskazał, że w postępowaniu o zmianę pozwolenia na budowę przymiot strony mają także wszystkie podmioty które uznane zostały za strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, jeżeli w dalszym ciągu znajdują się w kręgu podmiotów wymienionych w art. 28 ust. 2 p.b - tj. dysponują tytułem prawnym do nieruchomości wskazanych w tym przepisie. Zaś do przepisów odrębnych w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b. w judykaturze zalicza się nie tylko przepisy rozporządzenia określające warunki techniczne jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, lecz również przepisy z zakresu prawa ochrony środowiska oraz zagospodarowania przestrzennego, w tym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd wskazał, że w ponownym postępowaniu organ winien dokonać oceny posiadania przez Skarżącą przymiotu strony, uwzględniając wyrażoną w niniejszym wyroku ocenę prawną oraz wynik oceny przeprowadzonej w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 31 sierpnia 2015 r o pozwoleniu na budowę i wskazania dotyczące przeprowadzenia tej oceny, zawarte w wyroku o sygn. akt II SA/Wr 69/23.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Starosta K., decyzją nr 10/2024 z dnia 17 maja 2024 r., ponownie odmówił, uchylenia decyzji Starosty K. nr 176/2021 z dnia 21 kwietnia 2021 r. ponownie wskazując, na brak posiadania przymiotu strony postępowania przez Skarżącą.
Odwołanie od tej decyzji wniosła Skarżąca nie zgadzając się ze stanowiskiem organu I instancji i wnosząc o jej uchylenie w całości.
Utrzymując w mocy, zaskarżoną decyzją, rozstrzygnięcie organu I instancji, Wojewoda w pierwszej kolejności zaakcentował związanie oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku tut. Sądu, wydanymi w sprawie II SA/Wr 65/23 i II SA/Wr 69/23, a następnie w sposób szeroki omówił tryb wznowienia postępowania administracyjnego.
Odnosząc się do kluczowej w sprawie przesłanki wznowienia, tj. konieczności oceny, czy Skarżącej przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę, Wojewoda wyjaśnił, że stosownie do treści art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Nadto, w myśl art. 28 ust. 2 p.b. w brzmieniu, mającym zastosowanie w sprawie, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z definicją, zawartą w art. 3 pkt 20 p.b., obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.
Z powyższego wynika więc, że w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę, na potrzeby konkretnej inwestycji, organ administracji architektoniczno - budowlanej winien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowie danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć teren w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego. Wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu winno nastąpić, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu, znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych. Co istotne - przy ocenie czy dany podmiot jest stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie ma znaczenie czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki podmiotowi przysługiwał. Właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji winien mieć bowiem możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia wynikające z nowego zagospodarowania terenu inwestycji i ich oddziaływanie na zabudowę jego działki mieszczą się w granicach, przewidzianych prawem.
Odnosząc powyższe, do realiów badanej sprawy, Wojewoda wskazał, że pierwotne pozwolenie na budowę wydano dla inwestycji obejmującej działki nr: [...] (budowa hotelu i pawilonu gastronomicznego z infrastrukturą), nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] (infrastruktura techniczna) w S. Na samą inwestycję składały się zaś:
- budynek hotelu o pięciu kondygnacjach nadziemnych i jednej kondygnacji podziemnej, z dominantą architektoniczną, który oprócz pokoi hotelowych zawierać będzie: basen z pomieszczeniami SPA i rekreacyjnymi, restaurację, kawiarnię, zaplecze kuchenne, sale konferencyjne, pomieszczenia dla dzieci, garaże samochodowe i pomieszczenia techniczne;
- budynek pawilonu gastronomicznego;
- boks chłodni [...];
- boks na pojemniki na śmieci;
- zewnętrzne schody żelbetowe;
- parking naziemny;
- instalacje elektryczne, kanalizację sanitarną i deszczową, gazową, wodociągową, wentylacyjną, ogrzewania i chłodzenia, infrastrukturę techniczną (drogi i place wewnętrzne).
Z kolei sporna w niniejszej sprawie, decyzja zmieniająca pozwolenie na budowę, ograniczała teren inwestycji do działki nr [...], gdyż pozostałe działki zostały wyłączone z zakresu opracowania. Zgodnie zaś z decyzją zmieniającą, zatwierdzony nią projekt budowlany wprowadził do projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno- budowlanego następujące zmiany:
- zmianę funkcji obiektu z hotelowej na aparthotelową;
- odstąpienie od realizacji garażu podziemnego;
- zlokalizowanie miejsc postojowych na terenie działki;
- zmiany lokalizacji i gabarytów boksu na kontenery do czasowego gromadzenia odpadów stałych;
- zmianę lokalizacji płyty fundamentowej pod chłodnie [...];
- odstąpienie od realizacji: tarasu zielonego o powierzchni 40% wyłożonego kamieniami naturalnymi, zlokalizowanego w północno-zachodniej części działki; boksu chłodni [...]; terenowych urządzeń do ćwiczeń fizycznych o nawierzchni utwardzonej zlokalizowanych w północnej części działki oraz placu zabaw o nawierzchni zielonej zlokalizowanego w północnej części działki.
W tym stanie rzeczy inwestycja obejmuje:
- budynek aparthotelu o czterech kondygnacjach nadziemnych i dwóch kondygnacjach podziemnych, z dominantą architektoniczną, który oprócz pokoi hotelowych zawierać będzie: basen z tarasem basenowym, sauny i gabinety SPA, hol, restaurację, bar, taras rekreacyjny na kondygnacji -1 i taras widokowy na poziomie dominanty, pomieszczenia dla dzieci, pomieszczenia techniczne i zaplecze;
- miejsca postojowe zlokalizowane na terenie działki - na powierzchni gruntu;
- budynek pawilonu gastronomicznego o 1 kondygnacji i powierzchni [...] m2;
- płytę fundamentową pod chłodnię [...];
- boks na pojemniki na śmieci;
- zewnętrzne schody żelbetowe;
- instalacje elektryczne, kanalizację sanitarną i deszczową, gazową, wodociągową, wentylacyjną, ogrzewania i chłodzenia, infrastruktura techniczna (drogi i place wewnętrzne).
W projekcie budowlanym projektant wskazał, że wymiary zewnętrzne obiektu uległy nieznacznym zmianom, a architektura budynku pozostała praktycznie bez zmian. Lokalizacja budynku została nieznacznie zmieniona. Zmieniono także lokalizację i gabaryty schodów żelbetowych.
Objęta inwestycją działka nr [...] posiada - w przybliżeniu - kształt czworokąta, który od południa i od zachodu graniczy z działkami drogowymi (działki nr [...] i nr [...]). Od wschodu graniczy z działką zabudowaną nr [...], natomiast od północy z czterema innymi działkami, w tym działką nr [...], do której Skarżąca posiada tytuł prawny. Ponadto z północnego boku wyprowadzony jest fragment działki nr [...], dzięki któremu działka ta graniczy z działką drogową nr [...]. Działka nr [...] (jedyna zabudowana), graniczy z północnym bokiem działki nr [...] oraz "dojazdem" do drogi na działce nr [...]. Sam zaś teren wykazuje znaczne nachylenie (jest położony w krajobrazie górskim S.(1)) - przy granicy z inwestycją na powyższych działkach przebiega warstwica wysokości 731 m n.p.m. a przez teren działki zainwestowania - nr [...] - w pobliżu ulicy [...] warstwica 713,0 m n.p.m. Działki leżące po północnej stronie inwestycji (w tym działka Skarżącej) położone są zatem wyżej niż działka zainwestowania.
Zasadnicza część inwestycji, budynek aparthotelowy, zlokalizowany jest w południowej części działki. Budynek ten oddalony jest od granicy z działką nr [...] o nie mniej niż 70 m, a od budynku, usytuowanego na tej działce, o nie mniej niż 90 m (pomiar własny). Obie działki położone są na zboczu w taki sposób, że budynek na działce nr [...] usytuowany jest powyżej projektowanego budynku na działce inwestora. Jak wynika z projektu budowlanego. maksymalna wysokość budynku aparthotelu wynosi 18,75 m, a wysokość budynku z dominantą - 22,19 m. Wysokość dominanty (przewyższenie ponad budynek aparthotelu) jest równa 3,44 m, co stanowi 18,35 % wysokości budynku (wielkości zgodne z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego). Działka Skarżącej znajduje się o ok. 18 m wyżej. Przy takich relacjach odległościowych i przestrzennych – zdaniem Wojewody - pomiędzy działką Strony i zlokalizowaną na niej zabudową a działką przeznaczoną pod inwestycję projektowanym na niej budynkiem brak jest możliwości wzajemnego oddziaływania tych obiektów ze względu na odległości obiektu od granic działki, przesłaniania lub zacieniania (por. § 12, 13 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm., dalej: rozporządzenie).
Przepis z § 13 i § 60 rozporządzenia uzależniają opisane w nich oddziaływania od relacji wysokości budynku i odległości pomiędzy budynkami. Jeśli odległość pomiędzy budynkami jest większa, niż ich wysokości, nie mogą na siebie oddziaływać w tym zakresie. Powyższe stwierdzenie prawdziwe jest dla budynków usytuowanych na tym samym poziomie. W przypadku, gdy jeden z budynków usytuowany jest wyżej (jak w przypadku budynku Skarżącej), to ten budynek może silniej oddziaływać na drugi w zakresie przesłaniania czy zacieniania. W omawianym przypadku, to projektowany budynek aparthotelu (o wysokości wraz z dominantą 22,19 m) położony jest niżej, a odległość pomiędzy budynkami wynosi ok. 90 m. Oznacza to, że nie zaistnieje możliwość ograniczenia czasu nasłonecznienia w rozumieniu przepisów § 60 ust. 1 rozporządzenia dla jakiegokolwiek obiektu - rzeczywistego czy potencjalnego, położonego na działce Wnioskodawczyni. Analogicznie nie zachodzi możliwość przesłaniania budynku na działce nr [...] przez projektowany budynek aparthotelu w rozumieniu przepisu § 13 ust. 2 rozporządzenia. Zasadnicza bowiem część budynku aparthotelu mieści się w cieniu zbocza, na którym stoi budynek Skarżącej. Ponad to zbocze "wystaje" część dachu na wysokość niespełna 4 m. Z odległości 90 m taka wysokość przesłaniania nie ma znaczenia.
Nadto, ze względu na wzajemne usytuowanie nieruchomości Strony oraz terenu inwestycji nie zachodzi możliwość kierowania spływu wód opadowych na teren jej działki. Brak jest także ryzyka powstania jakichkolwiek ograniczeń w zabudowie i zagospodarowaniu działki Skarżącej w zakresie odległości od pojemników i kontenerów na odpady stałe do okien i drzwi budynków oraz do działki odwołującej się (§ 23 ww. rozporządzenia), jak i z uwagi na przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego (§ 271 i następne ww. rozporządzenia). Z kolei miejsca parkingowe, usytuowane najbliżej działki Skarżącej, odległe są od jej granicy o nie mniej niż 24 m, co spełnia wymagania stawiane § 19 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 19 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia.
Wojewoda wskazał także, że brak jest podstaw do żądania, aby inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę przedłożył decyzję środowiskową, ponieważ nie zachodziły przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 50 czy też ust. 2 obowiązującego wówczas rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a potencjalne oddziaływanie zamierzenia budowlanego, objętego kwestionowaną decyzją, zostało wykluczone z uwagi na wielkość powierzchni terenu inwestycji. W tym zakresie wskazał, że inwestycja stanowi samodzielne zamierzenie budowlane, a zaprojektowany parking z uwagi na jego powierzchnię nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Nadto, łączna powierzchnia przekształcana wynosi [...] m2 i nie jest zlokalizowana na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 50 lit. a rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W sąsiedztwie, tj. na działce nr [...] zlokalizowana jest zaś zabudowa innego rodzaju, tj. budynki mieszkalne wielorodzinne. Budynki te nie leżą na terenie jednego zakładu lub obiektu, przez co nie należy ich rozpatrywać łącznie i tym samym nie stanowią przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w § 2 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia. Przepis ten stanowi, m.in., że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1. Zgodnie z intencją inwestora kwestionowane przez Skarżącą przedsięwzięcie stanowi odrębną całość zamykającą się w granicach działki o numerze geodezyjnym [...] i nie jest przestrzennie ani funkcjonalnie połączone z budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi, znajdującymi się na sąsiedniej działce o numerze geodezyjnym [...].
Dalej Wojewoda przeanalizował kwestie związane z zagospodarowaniem przestrzennym. Wskazał, że dla terenu objętego inwestycją, w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, przyjęty uchwała nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] maja 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru w sąsiedztwie ul. [...], ul. [...], ul. [...] i ul. G. w S. W myśl jego postanowień, działka Strony zlokalizowana jest na terenie oznaczonym symbolem MP[...], natomiast teren inwestycji - na terenie UZ[...]. Dla terenu MP[...] przeznaczeniem podstawowym jest: zabudowa mieszkaniowo-pensjonatowa, przeznaczeniem dopuszczalnym: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, usługi, obiekty i urządzenia sportowe, zieleń urządzona i użytkowa, parkingi, obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej, ciągi komunikacyjne (§ 21 ust. 2, tabela). Dla terenu UZ[...] przeznaczeniem podstawowym są tereny usług z zielenią towarzyszącą - tereny zabudowy usługowej z zielenią urządzoną, gdzie preferencyjnymi usługami są usługi z zakresu: turystyki i hotelarstwa, gastronomii, ochrony zdrowia i odnowy biologicznej, opieki społecznej, oświaty i nauki, kultury, sztuki i rozrywki, obiekty i urządzenia sportu i rekreacji, a przeznaczeniem dopuszczalnym: tereny zabudowy mieszkaniowej o charakterze towarzyszącym usługom, zieleń urządzona i użytkowa, parkingi, obiekty, urządzenia i sieci infrastruktury technicznej, ciągi komunikacyjne, drogi wewnętrzne.
Obszar MP [...] oprócz wymienionego przeznaczenia podstawowego i dopuszczalnego, w zakresie zasad ochrony środowiska i ochrony zdrowia ludzi zawiera wyłącznie postanowienia ogólne (§ 16 ust. 2-5, § 17 i § 18), zakładające ochronę zieleni, wód powierzchniowych i zakaz lokalizacji inwestycji stanowiących przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko z wyjątkiem lokalizacji tras narciarskich wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz z wyjątkiem inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej. Według omawianego planu na obszarze MP[...] nie występują obiekty objęte ochroną, figurujące w gminnej ewidencji zabytków. Z przepisów prawa miejscowego nie wynikają zatem szczególne ograniczenia dla ww. działki, które mogłoby generować wnioskowane zamierzenie budowlane.
Dla terenu UZ[...], poza opisanym przeznaczeniem podstawowym i dopuszczalnym, plan zawiera ustalenia ogólne (§ 16 ust. 2-5, § 17 i § 18 planu - jak wyżej) oraz zasady kształtowania ładu przestrzennego (§ 13 i § 14). Na obszarze UZ[...], w szczególności nie ma obiektów objętych ochroną, figurujących w gminnej ewidencji zabytków. W zakresie parametrów zabudowy, ustalenia planu, zostały zmienione uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] listopada 2014 r. (Dz. Urz. Woj. Doln. z 25 listopada 2014 r., poz. [...]). Ustalenia określają dopuszczalną wysokość budynku - 20 m i dopuszczalną liczbę kondygnacji - 5 kondygnacji nadziemnych, w tym poddasze użytkowe. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie odnoszą się natomiast do kształtowania kondygnacji podziemnych.
Wobec przedstawiony regulacji, Wojewoda uznał, że ustalenia planu miejscowego nie generują wymagań i ograniczeń, które skutkowałyby koniecznością objęcia działki skarżącej obszarem oddziaływania obiektu budowlanego, objętego decyzją Starosty K. nr 176/2021 z dnia 21 kwietnia 2021 r. o zmianie pozwoleniu na budowę. W ocenie organu odwoławczego brak jest oddziaływania inwestycji na działkę nr [...], które wskazywałoby na konieczność objęcia jej obszarem oddziaływania inwestycji, o jakim mowa wart. 3 pkt 20 p.b. Nie ma zatem podstaw do przyznania jej statusu strony w postępowaniu w sprawie zmiany pozwolenia na budowę w projektowanym zakresie.
Wojewoda dostrzegł jednakże naruszenie przez Starostę K. art. 10 § 1 k.p.a. polegające na niezawiadomieniu stron o przystąpieniu do ponownego rozpatrzenia sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ale uznał, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem z akt sprawy nie wynika, aby w związku z tym naruszeniem uniemożliwiono skarżącej dokonanie czynności mających wpływ na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.
W zakresie podniesionych w odwołaniu zarzutów procesowych, Wojewoda wskazał, że poza ich sformułowaniem, Skarżąca nie wskazała, co winno zostać wyjaśnione w ramach zakwestionowanych przez nią ustaleń stanu faktycznego, jakich okoliczności nie uwzględniono i które wnioski były błędne.
Wojewoda nie podzielił twierdzeń, jakoby sporna inwestycja uniemożliwiała skarżącej wykorzystanie jej nieruchomości na cele mieszkaniowe, w tym jej rozbudowę lub zmianę przeznaczenia. W tym kontekście wskazał, że przeznaczenie terenu, tj. obiekty i funkcje, jakie można zlokalizować na danym terenie, oraz warunki, jakie ta zabudowa winna spełniać, ustalają przepisy prawa miejscowego, tj. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a pozwolenie na budowę jest jedynie realizacją tego planu. Nadto w świetle ustaleń planu miejscowego nie można uznać, aby projektowana inwestycja wpływała na możliwość zagospodarowania i zabudowy działki Skarżącej w przewidziany planem sposób. Nie można zatem wskazać przepisów odrębnych, które wprowadziłyby ograniczenia w zagospodarowaniu i zabudowie działki należącej do Strony. Wprawdzie działka nr [...], graniczy z nieruchomością inwestycyjną, to jednak sporna inwestycja nie ogranicza Stronie możliwości zabudowy ani sposobu zagospodarowania, a tym samym działka ta nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Położenie zaś nieruchomości w sąsiedztwie planowanej inwestycji nie jest tożsame ze znajdowaniem się tej nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu. Właściciele, użytkownicy wieczyści, zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną inwestycją, aby uzyskać przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę powinni bowiem wskazać konkretny przepis prawa przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w możliwości zabudowy ich nieruchomości w związku z powstaniem w ich sąsiedztwie określonego przedsięwzięcia inwestycyjnego. Strona nie wskazała takiego przepisu prawa, a organ odwoławczy nie dopatrzył się żadnych ograniczeń w możliwości zabudowy nieruchomości Skarżącej na skutek realizacji spornej inwestycji. W swoich pismach, jakkolwiek wskazuje na negatywne oddziaływanie na jej nieruchomość hałasu oraz rozmaitych emisji/immisji, a także zwiększonego ruchu drogowego, to jednak nie przedstawiła żadnych pomiarów lub ekspertyz wykazujących, że faktycznie zostały lub zostaną przekroczone przez projektowaną inwestycję ustalone przepisami normy. Nadto, faktyczna uciążliwość w korzystaniu z prawa własności sąsiedniej nieruchomości, będąca wpływem nadmiernych immisji sąsiedzkich nie stanowi prawnego ograniczenia w sposobie zagospodarowania, w tym zabudowy nieruchomości. Przekroczenie dopuszczalnego poziomu tych immisji rodzi określone roszczenia cywilnoprawne, lecz nie daje praw strony w rozumieniu art. 3 pkt 20 p.b. Podobnie też Wojewoda wskazał, że źródłem interesu prawnego w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę nie może być art. 144 k.c. Regulacja ta stanowi element cywilnoprawnego określenia treści oraz granic prawa własności nieruchomości i nie może być wyłączną i samoistną podstawą interesu prawnego w sprawie administracyjnej dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła H. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a nadto zasądzenie kosztów postępowania. Nadto wniosła o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 p.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2020 r. poprzez nieuprawnione uznanie, że Skarżąca nie jest stroną postępowania o udzielenie inwestorowi pozwolenia na budowę inwestycji objętej decyzją Starosty J. numer 176/20121 z dnia 21 kwietnia 2021 r., zmieniającą decyzję numer 374/2015 z dnia 31 sierpnia 2015 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę podczas gdy Skarżąca taki status z mocy ustawy posiada;
- art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 p.b. przez nieuprawnione przyjęcie, że nieruchomość Skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji jako całego zamierzenia budowalnego, objętej decyzją nr 176/20121 i nr 374/2015, podczas gdy jej nieruchomość położona na działce o numerze [...] pozostaje w tym obszarze oddziaływania;
- art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w zw. z § 2 ust. 1 i ust. 2 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 50 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez niewłaściwe zastosowanie i nieuprawnione przyjęcie, że przedmiotowa inwestycja oceniana jako powiązana technologicznie, infrastrukturalnie, celowościowo, użytkowo, krajobrazowo, przestrzennie i technicznie, wykonana i realizowana na wszystkich działkach o numerach [...] oraz [...], [...], [...], [...], [...] nie stanowi przedsięwzięcia mogącego zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, czego beneficjentem pozostaje Skarżąca i wskutek tego nie wymaga oceny oddziaływania na środowisko;
- art. 33 ust. 1 p.b. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że kwestionowana inwestycja stanowi odrębną całość zamykającą się wyłącznie w granicach geodezyjnych działki nr [...] i nie jest w ogóle powiązana z budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi znajdującymi się na działce [...] i z obsługującymi wszystkie obiekty urządzeniami infrastrukturalnymi na działkach o numerach [...], [...],[...],[...] i [...];
- art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że w sprawie niniejszej wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od Skarżącej niebędącej podmiotem, któremu przysługuje przymiot strony;
- art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 7 k.p.a. w zw. z art. 86 ust. 2 w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 i art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji odmawiającej uchylenia nieważnej z mocy prawa decyzji nr 176/2021 z dnia 21 kwietnia 2021 roku o zmianie pozwolenia na budowę nr 374/2015 jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, bez prejudycjalnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
- art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 p.b. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że inwestycja pozostaje odpowiednio usytuowana i nie narusza uzasadnionych, także prawem własności, w tym art. 144 k.c. i art. 140 k.c., interesów Skarżącej jako właścicielki doświadczającej poważnych ograniczeń w możliwości użytkowania jej aktualnie mieszkalnej nieruchomości zgodnie z przeznaczeniem;
- rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 34 ust. 1 i art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b. poprzez wydanie decyzji numer 176/2021 wobec oczywistej sprzeczności jej treści z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i odmowę jej uchylenia w postępowaniu odwoławczym;
- art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i w sposób wzbudzający w Skarżącej brak zaufania do organów obu instancji oraz z naruszeniem zasad bezstronności i równego traktowania wszystkich uczestników procesu budowalnego;
- art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez dokonanie oceny statusu Skarżącej jako strony sprzecznie z oceną prawną wyrażoną przez Sąd w wyrokach z dnia 24 sierpnia 2023 r. o sygn. akt II SA/Wr 65/23 i II SA/Wr 69/23.
W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła sformułowane zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że, sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów – zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Stosownie do brzmienia art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie, Skarżąca zawarła w skardze taki wniosek, a żadna z pozostałych stron nie zażądała w przewidzianym przez ustawę terminie przeprowadzenia rozprawy.
Dalej, trzeba zauważyć, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024, poz. 1267) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub podjęcia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie wskazane kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych, nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności, wspomnianego już, przepisu z art. 134 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja Wojewody Dolnośląskiego z dnia 31 marca 2025 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty K. nr 10/2024 z dnia 17 maja 2024 r., którą odmówiono, po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, uchylenia decyzji Starosty K. nr 176/2021 z dnia 21 kwietnia 2021 r. o zmianie pozwolenia na budowę nr 374/2015 z dnia 31 sierpnia 2015 r., dotyczącego: "Budowy hotelu [...]" obejmującej: 1. Budowę budynku hotelowego, 2. Budowę pawilonu gastronomicznego, 3. Budowę boksu chłodni [...], 4. Budowę boksu na pojemniki na śmieci, 5. Budowę zewnętrznych schodów żelbetowych wraz z budową instalacji elektrycznych, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, gazowej, wodociągowej, wentylacyjnej, ogrzewania i chłodzenia, infrastruktury technicznej, dróg i placów wewnętrznych", na działce nr [...] (budowa hotelu i pawilonu gastronomicznego z infrastrukturą) oraz działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] (infrastruktura techniczna) w S. — obręb [...].
Co istotne, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zostały podjęte po wydaniu przez tut. Sąd wyroku z dnia 24 sierpnia 2023 r. (sygn. akt II SA/Wr 65/23), w którym wskazano, na potrzebę ponownej oceny statusu Skarżącej jako strony postępowania przy uwzględnieniu art. 28 ust. 2 p.b. w brzmieniu, mającym zastosowanie w sprawie, tj., że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, a przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu (art. 3 pkt 20 p.b.). Nadto, wskazano na potrzebę ustalenia kręgu stron postępowania w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę z uwzględnieniem obszaru odziaływania obiektu budowlanego jako całości, jednakże w kształcie wynikającym ze zmian jakie w stosunku do pierwotnego projektu zamierza wprowadzić inwestor. Zdaniem Sądu, stronami postępowania w przypadku zmiany pozwolenia na budowę będą bowiem właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu w kształcie, w jakim ma być on zrealizowany w wyniku wprowadzonych zmian, a nie jedynie w obszarze oddziaływania tych zmian.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Przywołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu. Zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 574/23, CBOSA). Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym wymiarze oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organów administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (wyroki NSA z dnia (wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. akt I GSK 90/23, CBOSA).
Niewątpliwie więc na organie i sądzie spoczywa istotny obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, który może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej poprzedni pogląd prawny nieaktualnym. Tym samym związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować. Takie same zasady bez wątpienia dotyczą związania wskazaniami poczynionymi przez sąd co do dalszego postępowania, np. jego pożądanego kierunku, ewentualnych działań wyjaśniających jakie należało być może podjąć (wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GSK 2/20, CBOSA).
Uwzględniając powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a organy zastosowały się do wyrażonej przez Sąd oceny prawnej oraz podporządkowały się wytycznym co do dalszego postępowania, które wiązały się z koniecznością oceny czy Skarżącej przysługuje status strony postępowania.
Zdaniem Sądu, organy prawidłowo oceniły, że H. P. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją zmieniającą decyzję o pozwoleniu na budowę, objętej wnioskiem o wznowienie postępowania. W tym zakresie należy więc przede wszystkim zauważyć, że w niniejszej sprawie interes prawny należało ustalić w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 p.b. (w brzmieniu wskazanym przez Sąd), będącym przepisem szczególnym względem art. 28 k.p.a. Ogranicza on pojęcie strony do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu należy natomiast rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 20 p.b., obowiązującym w dacie wydania pozwolenia na budowę, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu. Szczególna regulacja przywołanego przepisu nakazuje wykładać go ściśle a nie rozszerzająco (por. NSA w wyroku z dnia 20 kwietnia 2023 r. II OSK 1242/20 oraz z dnia 19 stycznia 2023 r. II OSK 2535/21, CBOSA). Oznacza to, że dopiero wprowadzenie w terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego ograniczeń związanych z przepisami odrębnymi, traktować należy jako przynależność tego terenu do obszaru oddziaływania. Tym samym dla przyznania przymiotu strony postępowania konieczne jest ustalenie przez organ, że w związku z realizacją inwestycji właściciel innej nieruchomości dozna ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym w zabudowie swojej nieruchomości, przy czym ograniczenia te wynikać muszą z konkretnego przepisu prawa. W związku z realizacją inwestycji musi więc wystąpić rzeczywiste ograniczenie w możliwości zagospodarowania innej nieruchomości. Obszaru oddziaływania nie można bowiem utożsamiać z każdym obszarem, na którym odczuwalne będą niekorzystne skutki realizacji określonej inwestycji. Dlatego nawet ustalenie, że planowana inwestycji powodować będzie określone uciążliwości (np. hałas, kurz) nie decyduje samo w sobie o statusie strony właścicieli na nie narażonych. W świetle art. 28 ust. 2 p.b. nie wystarczy samo przekonanie właściciela sąsiedniej nieruchomości, że ma on interes prawny uzasadniający udział jako strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Tylko bowiem przepisy prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarzają legitymację procesową określonemu podmiotowi, który zgłaszając swoje żądanie powinien ten interes wykazać. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do wykazania związku o charakterze materialnoprawnym pomiędzy obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającą na tym, że akt stosowania prawa może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania tej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sytuację prawną danego podmiotu, to nie można mówić o jego interesie prawnym (por. NSA w wyroku z dnia 20 kwietnia 2023 r. II OSK 1242/20 CBOSA).
W ocenie Sądu, rozważając ponownie interes prawny Skarżącej, organy prawidłowo określiły przepisy odrębne istotne dla ustalenia obszaru oddziaływania projektowanego zamierzenia, wskazując na rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a dalej dokonały oceny tejże kwestii pod kątem regulacji zawartych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie. W sposób prawidłowy Wojewoda dokonał także oceny spornej kwestii w świetle postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Nadto, sposób należyty, w zaskarżonej decyzji, Wojewoda wskazał na ustalenia faktyczne podnosząc, iż objęta wnioskiem o wznowienia postępowania decyzja w sprawie zmiany decyzji udzielającej pozwolenia na budowę modyfikuje zakres inwestycji względem zakresu, którego dotyczyło pozwolenie na budowę z 2015 r., ograniczając teren inwestycji wyłącznie do działki nr [...]. Pozostałe działki nr: [...], [...], [...], [...], [...] zostały wyłączone z zakresu opracowania. Nadto, w decyzji z 2021 r. dokonano zmian w innym zakresie, tj. zmieniono funkcję obiektu z hotelowej na aparthotelową, odstąpiono od realizacji garażu podziemnego, dokonano zmiany lokalizacji miejsc postojowych, zmodyfikowano lokalizację i gabaryty boksu na kontenery do czasowego gromadzenia odpadów stałych, zmieniono lokalizację płyty fundamentowej na chłodnie [...]. Inwestor odstąpił też od realizacji: tarasu zielonego, zlokalizowanego w północno-zachodniej części działki, boksu chłodni [...], terenowych urządzeń do ćwiczeń fizycznych i placu zabaw dla dzieci, które miały być zlokalizowane w północnej części działki. Tym samym, w oparciu o zmienioną decyzję, inwestor jest uprawniony do budowy budynku aparthotelu o czterech kondygnacjach nadziemnych i dwóch kondygnacjach podziemnych, z dominantą architektoniczną. Oprócz pokoi hotelowych obiekt będzie wyposażony w: basen z tarasem basenowym, sauny i gabinety SPA, hol, restaurację, bar, taras rekreacyjny i taras widokowy na poziomie dominanty, pomieszczenia dla dzieci, pomieszczenia techniczne i zaplecze. Nadto, inwestycja obejmuje miejsca postojowe zlokalizowane na terenie działki, budynek pawilonu gastronomicznego o 1 kondygnacji i powierzchni [...] m2; płytę fundamentową pod chłodnię [...], boks na pojemniki na śmieci, zewnętrzne schody żelbetowe, instalacje elektryczne, kanalizację sanitarna i deszczową, gazową, wodociągową, wentylacyjną, ogrzewania i chłodzenia, infrastruktura techniczna (drogi i place wewnętrzne).
Tak przyjęty zakres inwestycji, realizowany będzie wyłącznie na wspomnianej działce nr [...], która sąsiaduje od strony północnej z działką Strony nr [...]. Przeprowadzona jednak przez Wojewodę analiza oddziaływania inwestycji nie pozwala na przyjęcie, iż działka ta znajduje się w obszarze oddziaływania, o którym mowa w art. 3 pkt 20 p.b. Jak bowiem prawidło wskazał organ, odwołując się do dokonanych przez siebie pomiarów, zasadnicza część inwestycji, jaką stanowi budynek aparthotelowy, zlokalizowana jest w południowej części działki. Budynek ten oddalony jest od granicy z działką Skarżącej o nie mniej niż 70 m, a od budynku, usytuowanego na tej działce, o nie mniej niż 90 m. Obie działki położone są na zboczu w taki sposób, że budynek na działce nr [...] usytuowany jest powyżej projektowanego budynku na działce inwestora. Nadto, jak wynika z projektu budowlanego, maksymalna wysokość budynku aparthotelu wynosi 18,75 m, a wysokość budynku z dominantą - 22,19 m. Wysokość dominanty (przewyższenie ponad budynek aparthotelu) jest równa 3,44 m, co stanowi 18,35 % wysokości budynku, zaś działka Skarżącej znajduje się o ok. 18 m wyżej. Przy takich relacjach odległościowych i przestrzennych, słusznie przyjął Wojewoda, że pomiędzy działką Strony i zlokalizowaną na niej zabudową a projektowanym budynkiem brak jest podstaw, do przyjęcia, iż planowany obiekt będzie oddziaływał na nieruchomość Strony ze względu na odległości obiektu od granic działki, przesłaniania, zacieniania lub ewentualnego kierowania spływu wód opadowych na teren działki Skarżącej Zachowano tym samym wymogi wskazane w § 12, 13, 29 i 60 rozporządzenia, a rzeczywiście kluczowe w tym zakresie jest to, że działka Strony znajduje się ok. kilkanaście metrów wyżej.
Kolejno Wojewoda prawidłowo także wskazał na zachowanie wymaganych odległości co do miejsc postojowych wywodząc, że miejsca usytuowane najbliżej działki Skarżącej, odległe są od jej granicy o nie mniej niż 24 m. Zasadnie też przyjął, że również odległości od pojemników i kontenerów na odpady oraz wymogi dot. bezpieczeństwa pożarowego, określone w § 271 i nn. wykluczają przyjęcie, iż pod tym względem działka Skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Ponadto, w zakresie podniesionego w skardze zarzutu dot. naruszenia prawa własności, należy zauważyć, że na gruncie badanej sprawy, przyznanie Skarżącej statusu strony wymagało wykazania istnienia konkretnej normy prawa materialnego, która wskazywałaby, że istniejące immisje nie będą mieściły się w granicach wyznaczonej normy; zaś ewentualna okoliczność naruszenia prawa własności, o jakim mowa w art. 140 i art. 144 k.c., wymaga wykazania, że planowana inwestycja będzie powodowała ponadprzeciętne negatywne oddziaływanie dla sąsiedniej nieruchomości, a nie jakiekolwiek oddziaływanie. Tego zaś Skarżąca nie wykazała w trakcie postępowania wznowieniowego, nie wskazując czy okoliczności prawne i faktyczne jakie istnieją w niniejszej sprawie pozwalają na wywiedzenie, że co najmniej z charakteru planowanej inwestycji i z powołaniem się na tytuł prawny do nieruchomości zachodzą uzasadnione podstawy do stwierdzenia, że Skarżącej przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym zmiany pozwolenia na budowę. Stąd jednocześnie nie sposób też podzielić zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 p.b., który stanowi, że obiekt budowlany, jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając odpowiednie usytuowanie na działce budowlanej oraz poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Jak bowiem wskazano, Skarżąca nie wykazała, że doświadcza poważnych ograniczeń w możliwości zagospodarowania jej nieruchomości w związku z usytuowaniem inwestycji na sąsiedniej działce i wobec naruszenia jej interesu jako osoby trzeciej.
Poza rozważaniem Wojewody nie pozostała także kwestia oceny przymiotu strony postępowania w kontekście postanowień ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Sąd podzielił słuszność ustaleń Wojewody, iż brak jest podstaw do żądania, aby inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę przedłożył decyzję środowiskową, ponieważ nie zachodziły przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 50 czy też ust. 2 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a potencjalne oddziaływanie zamierzenia budowlanego, objętego kwestionowaną decyzją, zostało wykluczone z uwagi na wielkość powierzchni terenu inwestycji. W tym zakresie prawidłowo wskazano, że inwestycja stanowi samodzielne zamierzenie budowlane, projektowany parking z uwagi na jego powierzchnię planowaną do zajęcia nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Nadto, łączna powierzchnia przekształcana wynosi [...] m2 i nie jest zlokalizowana na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 50 lit. a rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Nie można przy tym podzielić zarzutów skargi, wskazujących na potrzebę oceny spornej inwestycji jako powiązanej technologicznie, infrastrukturalnie, celowościowo, użytkowo, krajobrazowo, przestrzennie i technicznie z wykonanymi i realizowanymi inwestycjami na działkach nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Z akt sprawy wynika bowiem, że zakres inwestycji obejmuje wyłącznie dz. nr [...], działki zaś nr [...], [...], [...], [...] – stanowiące infrastrukturę techniczną, zostały wyłączone z opracowania. Z kolei na działce nr [...] zlokalizowana jest zabudowa innego rodzaju, tj. budynki mieszkalne wielorodzinne, które wbrew twierdzeniom Strony nie są w żaden sposób powiązane z niniejszą inwestycją. Nie są one bowiem ani przestrzennie ani funkcjonalnie połączone z planowaną inwestycją, stąd podniesione w tym zakresie zarzuty nie mogły zostać uwzględnione.
Wreszcie, trzeba zauważyć, że w realiach badanej sprawy, również postanowienia przywołanego już miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie generują wymagań i ograniczeń, które skutkowałyby koniecznością objęcia działki Skarżącej obszarem oddziaływania obiektu budowlanego, którego dot. decyzja Starosty K. nr 176/2021 z dnia 21 kwietnia 2021 r. o zmianie pozwoleniu na budowę. Zgodnie z postanowieniami uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] maja 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru w sąsiedztwie ul. [...], ul. [...], ul. [...] i ul. G. w S., działka Skarżącej zlokalizowana jest na terenie oznaczonym symbolem MP[...], zaś teren inwestycji - na terenie UZ[...]. Dla terenu MP[...] przeznaczeniem podstawowym jest: zabudowa mieszkaniowo-pensjonatowa, przeznaczeniem dopuszczalnym: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, usługi, obiekty i urządzenia sportowe, zieleń urządzona i użytkowa, parkingi, obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej, ciągi komunikacyjne. Z kolei dla terenu UZ[...] przeznaczeniem podstawowym są tereny usług z zielenią towarzyszącą - tereny zabudowy usługowej z zielenią urządzoną, gdzie preferencyjnymi usługami są usługi z zakresu: turystyki i hotelarstwa, gastronomii, ochrony zdrowia i odnowy biologicznej, opieki społecznej, oświaty i nauki, kultury, sztuki i rozrywki, obiekty i urządzenia sportu i rekreacji, a przeznaczeniem dopuszczalnym: tereny zabudowy mieszkaniowej o charakterze towarzyszącym usługom, zieleń urządzona i użytkowa, parkingi, obiekty, urządzenia i sieci infrastruktury technicznej, ciągi komunikacyjne, drogi wewnętrzne. W zakresie zatem przywołanego przeznaczenia, tak dla działki zainwestowania jak i działki Skarżącej nie sposób przyjąć, aby sporna inwestycji w jakikolwiek sposób uniemożliwiała zagospodarowanie działki Strony, zgodnie z ustaleniami lokalnego prawodawcy. Przyjęty zaś dla inwestycji parametr wysokości jest zgodny z uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] listopada 2014 r. w sprawie w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru w sąsiedztwie ul. [...], ul. [...], ul. [...] i ul. G. w S. (Dz. Urz. Woj. Doln. z 25 listopada 2014 r., poz. [...]). Zawarte tam ustalenia określają dopuszczalną wysokość budynku - 20 m i dopuszczalną liczbę kondygnacji - 5 kondygnacji nadziemnych, w tym poddasze użytkowe. Nadto dla terenu m.in. UZ[...] dopuszczono dominantę o wysokości nie przekraczającej 30% wysokości budynku przez co zaprojektowana w niniejszej sprawie dominanta równa 3,44 m i stanowiąca 18,35% wysokości budynku jest zgodna z przyjętymi w planie wskaźnikami zabudowy. Z tego też względu podniesiony w skardze zarzut sprzeczności z planem miejscowym nie mógł zostać podzielony.
Z przedstawionych okoliczności wynika, że obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji nie obejmuje działki Skarżącej, co też wyklucza przyznanie jej statusu strony postępowania w sprawie o zmianę pozwolenia na budowę dla spornej inwestycji. Skoro więc Skarżąca nie mogła być stroną postępowania, to brak było również podstaw do uchylenia decyzji Starosty K. z dnia 21 kwietnia 2021 r., w sytuacji gdy swoje żądanie H. P. oparła na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W rezultacie, zdaniem Sądu kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała, by decyzja ta naruszała prawo i to w stopniu wymagającym usunięcia jej z obrotu prawnego. Analiza akt wykazuje, że ustalenia organu znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a przeprowadzona przez nie ocena jest prawidłowa i logiczna, w sprawie zaś nie występuje, przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego.
Na koniec należy jeszcze zauważyć, że wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2025 r. tut. Sąd oddalił również w całości skargę H. P. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 10 lutego 2025 r. (nr IF-O.7840.2.2020.MMJ) utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia 22 listopada 2019 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji nr 374/2015 o pozwoleniu na budowę. W zaskarżonej decyzji Wojewoda ponownie uznał, że wnioskodawczyni nie przysługuje status strony w postępowaniu, zakończonym wydaniem pozwolenia na budowę, co też również podkreślono w zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło