II SA/Wr 356/08

WyrokWSA we Wrocławiu2008-12-10

Skład orzekający: Alicja Palus, Halina Kremis, Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany o powierzchni przekraczającej 25 m², wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, który jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obiekt budowlany o znacznych rozmiarach, wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę i niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Nawet jeśli obiekt można by zakwalifikować jako wiatę lub budynek gospodarczy, jego rozmiar i niezgodność z planem uniemożliwiają legalizację i nakazują rozbiórkę.
Stan faktyczny
Skarżący I. Ł. wybudował na swojej działce jednokondygnacyjny obiekt produkcyjno-magazynowy o wymiarach około 35,40 m x 15,00 m bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji nakazał rozbiórkę obiektu, uznając go za budynek produkcyjno-magazynowy niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenie stanu faktycznego, twierdząc, że obiekt jest wiatą magazynową. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Palus, Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis, Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.), Protokolant Magdalena Dworszczak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008r. sprawy ze skargi I. Ł. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 25 kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku produkcyjno-magazynowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L.na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa nakazał skarżącemu I. Ł. rozbiórkę budynku produkcyjno-magazynowego, zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości M. gm. L., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że postępowanie w tej sprawie wszczęto z urzędu – w wyniku pisemnej interwencji Wójta Gminy L. Powiatowy Inspektor podał, iż w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że inwestor – I. Ł., wybudował na działce nr [...] jednokondygnacyjny obiekt produkcyjno-magazynowy o konstrukcji szkieletowej i wymiarach około: długość 35,40 m, szerokość 15,00 m, wysokość w kalenicy 4,85 m. Konstrukcja nośna – słupy stalowe o średnicy 150 mm i 80 mm, posadowione na stopach betonowych. Konstrukcja dachu – wiązary stalowe kratownicowe. Pokrycie dachu z blachy stalowej trapezowej. Ściany obiektu wykonano jako dwuwarstwowe (deski od strony wewnętrznej, blacha trapezowa od strony zewnętrznej). Obiekt wyposażony jest w instalację elektryczną. W obiekcie znajdują się maszyny do przeróbki drewna – produkowana jest tarcica. Organ I instancji podał, że obiekt jest użytkowany, a jego budowę zakończono w [...] r. W złożonym w protokole oględzin wyjaśnieniu I. Ł. podał m.in., że jest rolnikiem i wybudowany obiekt służy mu jako magazyn sprzętu rolniczego. Inwestor nie posiada pozwolenia na jego budowę. W piśmie złożonym w dniu [...]r. I. Ł. wyraził swoje uwagi co do ustaleń dokonanych w trakcie oględzin, a odnoszące się do kwalifikacji budowlanej przedmiotowego obiektu, który według inwestora jest wiatą, a ponadto poinformował o podjętych przez siebie czynnościach dotyczących przedmiotowego obiektu. W dniu [...]r., w trakcie uzupełniania wyżej wymienionego pisma o własnoręczny podpis, skarżący zapoznał się z aktami sprawy, nie wnosząc zastrzeżeń i uwag. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że zgodnie z art. 3 pkt 1a ustawy – Prawo budowlane, ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym należy przez to rozumieć m.in. budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Natomiast zgodnie z pkt 2 tego artykułu, przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Biorąc pod uwagę ustalenia dokonane podczas oględzin organ I instancji stwierdził, że przedmiotowy obiekt budowlany jest budynkiem produkcyjno-magazynowym, w którym odbywa się produkcja i magazynowanie tarcicy (desek), nie jest natomiast magazynem sprzętu rolniczego. Powołując się na pismo Wójta Gminy L. z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor podał, że produkcja tarcicy (desek) odbywa się w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez I. Ł. Organ I instancji wywodził, iż zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego, wykonywanie robót budowlanych związanych z budową takiego obiektu wymaga uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W przypadku budowy obiektu bez pozwolenia na budowę ma zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie z jego ust. 1, organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2, nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W myśl art. 48 ust. 2 tejże ustawy, przed wydaniem wyżej wymienionej decyzji organ winien zbadać, czy budowa obiektu jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także czy budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy L., zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...] r., teren działki nr [...] objęty jest obszarem o symbolu 03 Mw, Us, Mn, dla którego ustalono trwałą adaptację istniejącej zabudowy zagrodowej i mieszkaniowej usytuowanej we wschodniej części obszaru oraz lokalizację projektowanej zabudowy mieszkaniowej na działkach plombowych; maksymalna wysokość projektowanej zabudowy to parter + poddasze użytkowe. Wskazując na powyższe organ I instancji stwierdził, że lokalizacja wybudowanego budynku produkcyjno-magazynowego narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wobec tego brak jest możliwości zastosowania przepisów art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, umożliwiających legalizację tego obiektu, a zastosowanie znajduje art. 48 ust. 1 tej ustawy. Odwołując się od powyższej decyzji I. Ł. wniósł o jej uchylenie w całości, ewentualnie uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że inwestor w trakcie gromadzenia materiału dowodowego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiotowej sprawie zapoznał się z aktami sprawy i złożył oświadczenie, w którym zobowiązał się, że do dnia [...]r. dostarczy dokumenty związane z budową przedmiotowego budynku socjalnego. Dokumenty nie mogły zostać złożone przez inwestora we wcześniejszym terminie, gdyż wyjechał do Sz.. Jednak organ I instancji nie zgromadził pełnego materiału dowodowego w sprawie, nie poczekał na dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia, lecz [...]r. wydał decyzję nie gromadząc pełnego materiału dowodowego. Powołując się na art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 kpa oraz na orzecznictwo sądowoadministracyjne skarżący wywodził, że organ nadzoru budowlanego nie ustalił stanu faktycznego w sposób wyczerpujący i zgodny z prawem, uchybiając przepisom postępowania. Skarżący zarzucił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie ustalił, iż na działce nr [...] w M. wybudowano budynek produkcyjno-magazynowy, gdyż na tej działce została postawiona wiata w celu przechowywania maszyn, w tym do produkcji rolnej. Powołując się na definicję budynku zawartą w art. 3 Prawa budowlanego I. Ł. wywodził, że postawiona wiata nie posiada przestrzeni wydzielonej za pomocą przegród budowlanych. Zdaniem skarżącego, organ I instancji błędnie dokonał ustaleń dotyczących przedmiotowego budynku i dlatego postępowanie dowodowe w tej sprawie powinien przeprowadzić ponownie. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżoną decyzję wydano na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego oraz że ze zgromadzonego materiału bezsprzecznie wynika, iż inwestor nie posiadał wymaganego prawem pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego. W opinii organu II instancji, dla zastosowania w sprawie trybu art. 48 Prawa budowlanego kwestia zakwalifikowania obiektu jako budynku czy wiaty jest drugorzędna, jednak wymaga wyjaśnienia. Przywołując treść art. 3 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane Wojewódzki Inspektor stwierdził, że kwalifikacja obiektu budowlanego jako budynku jest w pełni zasadna. Odnosząc się do zarzutów odwołania D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że ustawa Prawo budowlane nie zawiera definicji terminu "wiata", tak więc w zakresie interpretacji tego terminu należy odwołać się do jego potocznego znaczenia. W powszechnym rozumieniu za wiatę uważa się "budowlę składającą się z konstrukcji dachowej wspartej na słupkach" (Encyklopedia PWN, Warszawa 1996), "lekką budowlę w postaci dachu wspartego na słupach (...)" (Słownik Języka Polskiego, www.sjp.pwn.pl). W świetle powyższego za podstawowe cechy wiaty uznać należy wsparcie danej budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny (nośny), wiążący budowlę z gruntem. Fakt wykonania fundamentów pod słupami – zdaniem organu – nie wydaje się mieć znaczenia, jak również wykonanie ścian, ale tylko wówczas, gdy nie są one istotnym elementem konstrukcyjnym, a jedynie mają charakter osłaniający. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że wiata nie mieści się w zakresie pojęcia obiektu małej architektury, tymczasowego obiektu budowlanego czy budynku, a w świetle art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego nie można uznać, iż stanowi budynek, bowiem nie jest wydzielona z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. Zatem należy ją zakwalifikować do budowli. Organ wywiódł, że wyliczenie zawarte w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego nie jest listą zamkniętą i nie ma przeszkód, aby nie przypisać wiaty do kategorii budowli. Wskazując, że w art. 29 ustawy – Prawo budowlane zawarty został katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, to jest takich, do których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, Wojewódzki Inspektor zaznaczył, że katalog określony w art. 29 enumeratywnie wylicza przypadki nie wymagające uzyskania pozwolenia. Z uwagi na okoliczność, że przepis art. 29 wprowadza wyjątek od zasadniczej reguły, uważa się, że niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej, jak i zawężającej w kwestii interpretacji przepisu art. 29, a więc obejmowanie zakresem tego przepisu obiektów i robót budowlanych innych niż wyraźnie tam wymienione. Podkreślając, że art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi, iż pozwolenia na budowę nie wymaga budowa (...) wiat (...) o powierzchni zabudowy do 25 m², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki, organ zaznaczył, że samo zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie oznacza rezygnacji z jakiejkolwiek regulacji administracyjnoprawnej. Najczęściej bowiem wymagane wówczas jest zgłoszenie. W art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego wskazano, iż zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3. Wynika z tego, że budowa wiaty o powierzchni zabudowy powyżej 25 m² również wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, natomiast o mniejszej powierzchni zabudowy – zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, pod warunkiem zachowania pozostałych wymogów. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że inwestor, wykonując roboty budowlane polegające na budowie spornego obiektu budowlanego bez stosownego pozwolenia, które było wymagane bez względu na przyjętą kwalifikacje tego obiektu, naruszył dyspozycję art. 28 Prawa budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł następnie, iż pomimo wybudowania przedmiotowego obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę, przepisy dopuszczają możliwość uruchomienia przez organ nadzoru budowlanego procedury legalizacyjnej, jednak jest to uzależnione od ściśle określonych przesłanek, które muszą wystąpić łącznie. Określa je art. 48 ust. 2 i 3, który stanowi, że w sytuacji, gdy budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem – właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Ponadto w ust. 3 zobowiązano inwestora do przedłożenia w wyznaczonym przez organ nadzoru budowlanego terminie, 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oraz 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego. Mając na uwadze, że sporna inwestycja – w ocenie organu – została zrealizowana w sposób niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy L., zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...] r., stanowiącym, iż teren działki nr [...] objęty jest obszarem [...] Mw, Us, Mn, dla którego ustalono "trwałą adaptację istniejącej zabudowy zagrodowej i mieszkaniowej usytuowanej we wschodniej części obszaru oraz lokalizację projektowanej zabudowy mieszkaniowej na działkach plombowych – maks.wysokość projektowanej zabudowy to parter + poddasze użytkowe"; niemożliwym jest zalegalizowanie przedmiotowej samowoli budowlanej. Powołując się na ustalenia dokonane przez organ I instancji podczas oględzin D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, że przedmiotowy obiekt budowlany jest budynkiem produkcyjno-magazynowym, w którym odbywa się produkcja i magazynowanie tarcicy (desek), nie jest natomiast magazynem sprzętu rolniczego, jak twierdzi inwestor. Produkcja tarcicy (desek) odbywa się w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez I. Ł., co wynika z pisma Wójta Gminy L. z dnia [...] r. Organ odwoławczy podkreślił, że przepisy prawa budowlanego mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących, a to oznacza, że nie może ich zmienić ani dowolnie modyfikować ani inwestor, ani organ nadzoru budowlanego. W związku z powyższym – w ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego – decyzja organu I instancji, jako oparta na wnikliwej analizie stanu faktycznego, nosi wszelkie cechy zgodności z prawem, a podniesione przez odwołującego się argumenty nie mają wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, zaś pewne zdarzenia i fakty o niewątpliwej doniosłości prawnej zostały ustalone ponad wszelką wątpliwość. Na powyższą decyzję I. Ł. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący decyzji tej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 kpa, "w przedmiocie nie wyjaśnienia sprawy w związku z nie zgromadzeniem przez ww. organ całego materiału dowodowego w toku prowadzonego postępowania dowodowego" i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono argumentację tożsamą z przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podkreślono, że w trakcie gromadzenia materiału dowodowego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego inwestor zapoznał się z aktami sprawy i złożył oświadczenie, że do [...]r. dostarczy dokumenty związane z budową przedmiotowego budynku socjalnego. Dokumenty nie mogły zostać złożone przez inwestora wcześniej, gdyż nie było go w Polsce. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zgromadził pełnego materiału dowodowego w sprawie, nie poczekał na dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia, które zobowiązał się dostarczyć inwestor i w dniu [...]r. wydał decyzję nakazującą dokonanie rozbiórki przedmiotowego budynku. Skarżący wskazał, że w odwołaniu podnosił zarzut nie wyjaśnienia sprawy w związku z faktem, że w toku postępowania dowodowego nie zgromadzono całego materiału niezbędnego do prawidłowego wyrokowania oraz że wyraził wątpliwość w przedmiocie kwalifikacji budynku jako obiektu produkcyjno-magazynowego. Oświadczył, że na działce nr [...] w M. została postawiona wiata w celu przechowywania maszyn, w tym do produkcji rolnej. Organ odwoławczy jednak utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wydaną w oparciu o niepełny materiał dowodowy. Ponadto D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w żaden sposób nie ustosunkował się do zgłoszonych przez skarżącego zarzutów, a swoją uwagę skupił jedynie na dokładnym wyjaśnieniu kwalifikacji prawnej budynku będącego przedmiotem sporu jako obiektu produkcyjno-magazynowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej (postanowienia), względnie stwierdzenie jej (jego) nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona. Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), a procedurę ich podjęcia regulują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania zaskarżonej decyzji, pozwolenia na budowę nie wymagała budowa: 1) obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej: a) parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do [...] m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m, 2) wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. W myśl art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, pkt 5-19 i pkt 21. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ustęp 2 art. 48 stanowi, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W myśl ust. 3 cytowanego artykułu, w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt P 37/06 Trybunał Konstytucyjny uznał przepisy art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b) i art. 48 ust 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", za niezgodne z art. 2 oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Zakwestionowane przepisy utraciły moc z chwilą ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw, to jest z dniem 29 grudnia 2007 r. (Dz.U. Nr 247, poz.1844). Analogiczne unormowania zawarto w art. 49b Prawa budowlanego w odniesieniu do obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Stosownie do art. 3 ustawy – Prawo budowlane, ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury; 2) budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach; 3) budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Stosownie do art. 7 kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 8 kpa stanowi, iż organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. W myśl art. 9 kpa, organy administracyjne są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stosownie do art. 107 § 3 kpa, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Powołując się na unormowania zawarte w ustawie – Prawo budowlane oraz na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. trafnie zauważył, że dla zastosowania w sprawie trybu art. 48 Prawa budowlanego kwestia zakwalifikowania obiektu jako budynku czy wiaty jest drugorzędna, chociaż wymaga wyjaśnienia, które zostało szczegółowo przedstawione przez organ II instancji w motywach zaskarżonej decyzji. Uznając za prawidłowe wywody organy odwoławczego dotyczące tej kwestii, a także mając na uwadze treść przytoczonych wyżej przepisów Prawa budowlanego, szczegółowy opis przedmiotowego obiektu budowlanego i zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odnoszące się do terenu, na którym obiekt ten jest posadowiony stwierdzić trzeba, iż brak jest uzasadnionych podstaw zarówno do skutecznego zakwestionowania podjętego rozstrzygnięcia i zastosowanych przepisów prawa materialnego, jak również do uznania, że zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów regulujących postępowanie administracyjne. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem nakazu rozbiórki jest jednokondygnacyjny obiekt budowlany o konstrukcji szkieletowej i wymiarach około: długość 35,40 m, szerokość 15,00 m, wysokość w kalenicy 4,85 m. Konstrukcję nośną tego obiektu stanowią słupy stalowe o średnicy 150 mm i 80 mm, posadowione na stopach betonowych, a konstrukcję jego dachu – wiązary stalowe kratownicowe. Pokrycie dachu jest z blachy stalowej trapezowej, a ściany obiektu wykonano jako dwuwarstwowe (deski od strony wewnętrznej, blacha trapezowa od strony zewnętrznej). Obiekt wyposażony jest w instalację elektryczną. Jak ustalono w postępowaniu administracyjnym, w obiekcie tym znajdowały się maszyny do przeróbki drewna i produkowana była tarcica. Mając na uwadze powyższy opis przedmiotowego obiektu zgodzić się należy z organami nadzoru budowlanego, że stanowi on budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. Niemniej jednak, nawet gdyby założyć, tak jak twierdzi skarżący, że nie jest to budynek, ale wiata, to i tak – zgodnie z art. 28 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego – na wzniesienie wiaty o takiej powierzchni konieczne byłoby uzyskanie pozwolenia na budowę. Tak samo byłoby, gdyby przyjąć, że obiekt ten jest parterowym budynkiem gospodarczym, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy, albo że jest to obiekt gospodarczy – parterowy budynek – związany z produkcją rolną i uzupełniający zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) Prawa budowlanego. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że powierzchnia omawianego obiektu przekracza 500 m² (długość 35,40 m x szerokość 15,00 m). Zauważyć nadto wypada, że gdyby obiekt ten był wiatą lub parterowym budynkiem gospodarczym, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 lub w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) Prawa budowlanego o powierzchni nie przekraczającej wielkości wskazanych w przytoczonych wyżej przepisach ustawy, to jego budowa wymagałaby zgłoszenia. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa, o której mowa m.in. w art. 29 ust. 1 pkt 1-2 Prawa budowlanego. Brak zaś zgłoszenia – przy braku możliwości ewentualnej legalizacji obiektu budowlanego wzniesionego samowolnie – również skutkowałby nakazem rozbiórki. Niemniej jednak wzniesienie obiektu budowlanego tej wielkości, jak będący przedmiotem niniejszej sprawy, niezależnie od jego kwalifikacji i przeznaczenia (przeróbka drewna, produkcja tarcica, czy też przechowywanie maszyn do produkcji rolnej), wymagałoby uzyskania pozwolenia na budowę. Niezależnie też od kwalifikacji i przeznaczenia przedmiotowego obiektu budowlanego nie można mówić o jego zgodności z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obejmującym teren, na którym obiekt ten wzniesiono, bowiem nie była to trwała adaptacja istniejącej zabudowy zagrodowej i mieszkaniowej, ani też lokalizacja zabudowy mieszkaniowej na działkach plombowych. Nie było więc podstaw do jego zalegalizowania w trybie przewidzianym w przywołanych wyżej przepisach Prawa budowlanego. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego, w rozpatrywanej sprawie organy nadzoru budowlanego wyjaśniły wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności i dokonały prawidłowej ich oceny, dając temu wyraz w motywach podjętych rozstrzygnięć. Zauważyć wypada, że skarżący – zarzucając organom nie zgromadzenie całego materiału dowodowego, w szczególności z uwagi na wydanie decyzji przez organ I instancji przed dostarczeniem przez skarżącego dodatkowych "dokumentów związanych z budową przedmiotowego budynku socjalnego" – nie dołączył tych dokumentów do odwołania i nie przedłożył ich organowi II instancji. Nie wyjaśnił też, co to są za dokumenty i czy podważają one najistotniejsze dla rozstrzygnięcia tej sprawy okoliczności, to jest czy świadczą o tym, że przedmiotowy obiekt budowlany nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę ani nawet zgłoszenia albo że pozwolenie takie zostało udzielone lub – jeśli wymagałby tylko zgłoszenia – że zostało ono dokonane i nie wniesiono sprzeciwu, bądź też że obiekt ten jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co umożliwiłoby jego ewentualną legalizację. Tylko bowiem takie dowody pozwoliłyby na wydanie decyzji odmiennych od podjętych w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło