II SA/Wr 357/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2022 r. sprawy ze skargi M. M. i M. M. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę w całości. Postanowieniem z dnia [...], Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "DWINB") odmówił M. M. i M. M. (dalej jako "skarżący") przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej jako "PINB") z dnia [...] (nr [...]) w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia DWINB, opisane wcześniej postanowienie PINB z dnia [...] skierowane zostało w dwóch przesyłkach, osobno dla każdego ze skarżących, na ten sam adres. Obie przesyłki zostały awizowane. W dniu [...] skarżąca M. M., jako żona odebrała w placówce pocztowej przesyłkę skierowaną do M. M., nie odebrała zaś przesyłki adresowanej do siebie. Tym samym, termin do wniesienia zażalenia dla M. M. upływał w dniu [...], natomiast dla Pani M. M., wobec zastosowania tzw. fikcji doręczenia na dzień [...], termin ten upływał w dniu [...]. Zażalenie strony nadały listem poleconym w dniu [...] a zatem z uchybieniem terminu dla obu stron. DWINB po stwierdzeniu, że zażalenie złożone zostało po upływie terminu do jego wniesienia, pouczył strony, zgodnie z przepisami anty pandemicznymi, że mogą złożyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia w terminie 30 dni. W dniu [...], do organu odwoławczego wpłynął wniosek skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu wniosku skarżący podnieśli, że w terminie do wniesienia zażalenia skarżąca M. M. odczuwała objawy choroby, takie jak ból gardła i głowy, zaburzenia koncentracji, co uniemożliwiło jej przekazanie mężowi odebranego listu, który przebywał na wyjeździe służbowym. DWINB odmawiając przywrócenia terminu podniósł, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminowi. Do wniosku nie dołączono jakiegokolwiek dowodu choroby czy wyjazdu służbowego. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ wskazał na wyjątkowy charakter instytucji przywrócenia terminu i odmownie załatwił wniosek. W skardze na powyższe postanowienie skarżący zarzucili naruszenie art. 7, 77 i 80 w zw. z art. 58 kpa, i art. 6 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zbadania okoliczności sprawy oraz poprzez wymaganie od strony udowodnienia braku winy, podczas gdy obowiązujące przepisy wymagają jedynie uprawdopodobnienia. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym i jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należy zaznaczyć, że w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania mieści się w grupie postanowień kończących postępowanie administracyjne (zob. np postanowienie NSA z 21 października 2008 r., II OSK 1489/08; wyrok NSA z 21 stycznia 2010 r., II OSK 120/09 – CBOSA). Oznacza to, że od tego rodzaju postanowienia przysługuje skarga do sądu administracyjnego nawet w przypadku, gdy następnie organ wydał kolejne postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Zgodnie z art. 58 § 1 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie zaś do art. 59 § 2 kpa, o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania czy zażalenia usprawiedliwić mogą tylko wyjątkowe sytuacje. Konsekwencją przywrócenia terminu jest bowiem podważenie w tym przypadku ostateczności decyzji lub postanowienia, których trwałość podlega przecież ochronie (zob. art. 16 k.p.a.). Dlatego też przywrócenie terminu uzależnia się od wystąpienia sytuacji wyjątkowych, nadzwyczajnych i niezależnych od strony, a więc przez stronę niezawinionych. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy argumentacja skarżących sprowadzenia się do powoływania się na ogólnie znany fakt występującej epidemii i w związku z tym izolacją skarżącej M. M. Brak jest argumentacji w zasadzie co do braku zawinienia skarżącego M. M. Odnośnie podnoszonego stanu zdrowia skarżącej, w ocenie Sądu prawidłowo organ odwoławczy ocenił tę okoliczność jako nieuprawdopodobnioną. Skarżący błędnie podnosi, że przedstawienie dowodów na chorobę strony byłoby udowodnieniem a nie uprawdopodobnieniem braku winy. Należy odróżnić bowiem w tym przypadku udowodnienie choroby, czy jak to wskazano we wniosku "osłabienia" od udowodnienia czy uprawdopodobnienia braku winy w niedochowaniu terminu. Sąd wskazuje przy tym, że zważywszy na fakt, że skarżąca odebrała przesyłkę zaadresowaną do męża, a nie odebrała przesyłki zaadresowanej do sobie, pozwoliło na znaczne wydłużenie terminu do wniesienia zażalenia, albowiem pomimo odebrania przesyłki w dniu [...], aż do dnia [...] strony miały możliwość nadania zażalenia. Strony w żaden sposób nie wykazały ani, że choroba skarżącej trwała tak długo i była na tyle poważna, że uniemożliwiała przekazanie przesyłki skarżącemu bądź sporządzenie zażalenia i jego wysłanie, ani strony nie wykazały fakty nieobecności w tym czasie (do [...]) skarżącego M. M. i niemożność zapoznania się przez niego z postanowieniem PINB i odwołanie się od niego. Nie sposób w wyżej opisanych warunkach uznać, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez skarżących. W orzecznictwie utrwalone jest trafne stanowisko, że w postępowaniu o przywrócenie terminu, jako kryterium przy ocenie winy lub też braku winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Negatywnie z tego punktu widzenia oceniane jest choćby lekkie niedbalstwo, niedbalstwo oraz wina nieumyślna (zob. np. wyrok NSA z 26 lipca 2022 r., II GSK 424/19 – CBOSA). W konsekwencji stanowisko DWINB stwierdzające brak podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia należało uznać za zgodne z prawem. Na ocenę legalności kwestionowanego postanowienia nie mają również wpływu argumenty zmierzające do podważenia prawidłowości postanowienia PINB wstrzymującego roboty budowlane, także podnoszone we wniosku. Warunkiem przeprowadzenia oceny prawidłowości takiego rozstrzygnięcia i w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bowiem uprzednie skuteczne uruchomienie przez stronę postępowania odwoławczego, co w okolicznościach sprawy nie miało miejsca z uwagi na wniesienie zażalenia po upływie terminu Mając powyższe na względzie Sąd orzekł na zasadzie art. 151 ppsa. Skarga została rozpatrzona na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa.