II SA/Wr 358/18

WyrokWSA we Wrocławiu2018-06-27

Skład orzekający: Władysław Kulon, Olga Białek, Alicja Palus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zamiar wykorzystania uwierzytelnionych kopii dokumentów z akt administracyjnych jako dowodu w postępowaniu cywilnym stanowi "ważny interes strony" uzasadniający ich wydanie na podstawie art. 73 § 2 k.p.a.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sam zamiar zainicjonowania postępowania cywilnego nie stanowi "ważnego interesu strony" w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a., który uzasadniałby wydanie uwierzytelnionych kopii dokumentów z akt administracyjnych. "Ważny interes" wymaga konkretnego uzasadnienia, a możliwość uzyskania dokumentów przez sąd cywilny na wniosek lub poprzez bezpośredni kontakt z organem administracji jest wystarczająca.
Stan faktyczny
A. M. złożyła wniosek o wydanie uwierzytelnionych kopii dokumentów z akt postępowania administracyjnego, wskazując, że będą one potrzebne jako dowód w postępowaniu cywilnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wydania kopii, uznając, że strona nie wykazała "ważnego interesu". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. A. M. zaskarżyła postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając m.in. błędną wykładnię pojęcia "ważny interes strony".
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów oddala skargę w całości. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] powołując się na przepis art. 74 § 2 w związku z art. 73 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego odmówił A. M. wydania uwierzytelnionych kopii żądanych dokumentów. W uzasadnieniu postanowienia organ orzekający wyjaśnił, że prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonanych w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku przy ul. [...] we W. Wskazał też, że w dniu [...] grudnia 2017 r. doręczone zostało organowi podanie A. M., w którym wniosła o wydanie jej uwierzytelnionych kopii wskazanych w przedmiotowym wniosku dokumentów jako niezbędnych, gdyż mających stanować dowód w postępowaniu cywilnym. W dalszej części uzasadnienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], przedstawiając motywy podjętego orzeczenia wyjaśnił, że ustawodawca przewiduje dwa odrębne uprawnienia w zakresie szeroko rozumianego zapoznania się z dokumentami zebranymi w aktach sprawy. Pierwsze przewidziane jest w art. 73 § 1 k.p.a. i dotyczy ogólnego zaznajomienia się z aktami sprawy i samodzielnego utrwalenia zawartych tam treści na własny użytek. Nie wymaga przy tym spełnienia określonych wymogów przez stronę. Drugie uprawnienie uregulowane zostało w art. 73 § 2 k.p.a. i dotyczy szczególnej formy zapoznania się z aktami sprawy, a nadto na stronie spoczywa w tym wypadku obowiązek wykazania ważnego interesu w uzyskaniu uwierzytelnionych dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych. Stosowanie przepisu art. 73 § 2 k.p.a. ma charakter wyjątkowy i dotyczy tylko odpisów uwierzytelnionych, które stają się nowymi dokumentami, regułą zaś jest samodzielne wykonywanie "zwykłych" (nie uwierzytelnionych) odpisów przez stronę zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. W przypadku wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii powstają nowe dokumenty mające moc prawną oryginału, które strona może wykorzystywać poza prowadzonym postępowaniem, co z kolei uzasadnia sprawowanie w tym przypadku kontroli przez organy administracji publicznej. Z tych względów organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest zbadać, czy żądanie strony jest uzasadnione jej ważnym interesem (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2012 r.,I OSK 64/11). Zwrot "ważny interes strony", o którym mowa w art. 73 § 2 k.p.a., odnosi się m.in. do tych przypadków, gdy strona nie może sama zapoznać się z aktami sprawy i samodzielnie sporządzić z nich odpowiednich notatek lub kopii. W konsekwencji nie jest wystarczająca sama chęć posiadania uwierzytelnionych odpisów dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, czy też chęć ich weryfikacji (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 lipca 2013 r., II SA/Po 576/13). Uzasadnienie istnienia ważnego interesu strony tylko koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, czy to dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, czy to w celu wykorzystania ich w innych postępowaniach jest niewystarczające bowiem żądanie musi być skonkretyzowane w stopniu umożliwiającym organowi ocenę jego zasadności dla potrzeb rozstrzygnięcia (zob. Wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 399/09). Organ wskazał również, że powołany we wniosku zamiar przedłożenia żądanych uwierzytelnionych kopii dokumentów, jako dowód, w postępowaniu cywilnym nie jest okolicznością, która uzasadnia wydania stronie uwierzytelnionych kopii żądanych dokumentów. Dokumenty takie nie są w żadnym razie obligatoryjnym elementem pozwu, a więc nie ma prawnych podstaw uzasadniających żądanie ich wydania, a Sąd może, w przypadku, gdy uzna za zasadne, zwrócić się do organu administracji państwowej o udostępnienie akt postępowania administracyjnego. Jeżeli zatem, w ewentualnym postępowaniu sądowym, Sąd zwróci się do organu o akta lub określone dokumenty, to zostaną one przesłane na żądanie Sądu. Zdaniem organu nie zachodzi jakakolwiek przesłanka, by uznać, że to strona winna przekazać sądowi uwierzytelnione odpisy dokumentów z akt sprawy. Chęć posiadania uwierzytelnionych kopii dokumentów z akt sprawy nie opiera się w ocenie organu na ważnym interesie strony i nie może być powodem uwzględnienia wniosku. Wnioskodawczyni nie wykazała ważnego interesu, którego istnienie zobowiązywałoby organ do zadośćuczynienia żądaniu. Okoliczność, że strona zamierza przedłożyć uwierzytelnione kopie żądanych dokumentów do sądu cywilnego należy uznać za niewystarczającą, by interes kwalifikował się jako ważny, skoro na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. strona ma zapewniony dostęp do akt sprawy, w tym możliwość ich utrwalenia w siedzibie organu. Akta sprawy zostaną natomiast przekazane do sądu przez organ jeżeli sąd ich zażąda i nie istnieje jakiekolwiek uzasadnienie ku temu, by dokumenty będące częścią akt sprawy były załączone do pozwu w formie uwierzytelnionych kopii. Dodatkowo organ orzekający wyjaśnił, że część dokumentów wskazanych we wniosku posiada wyłącznie w formie kserokopii, co uniemożliwia ich potwierdzenie za zgodność z oryginałem. Opisane powyżej postanowienie zostało w toku instancyjnym zaskarżone przez A. M., która w zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 74 § 2, art. 73 § 2 w związku z art. 73 ust. 1 i art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego. Po rozpoznaniu zażalenia D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Uzasadniając podjęte orzeczenie organ odwoławczy przedstawił stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] przyjęte wobec żądania wnioskodawczyni, a następnie wskazał, że materialną podstawę zaskarżonego postanowienia, stanowi art. 73 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z ww. przepisem strona może żądać uwierzytelnionych odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. W orzecznictwie podkreśla się, że w przypadku wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii powstają nowe dokumenty, które strona może wykorzystać poza prowadzonym postępowaniem. Z tych względów, organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest zbadać, czy żądanie strony jest uzasadnione jej ważnym interesem. Podstawę do ustalenia, czy żądanie strony jest uzasadnione jej ważnym interesem, stanowić będą na ogół dane uzyskane od strony postępowania. Przy czym żądanie musi być skonkretyzowane w stopniu umożliwiającym organom ocenę jego zasadności w realiach danej sprawy. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała istnienia ważnego interesu w uzyskaniu uwierzytelnionych odpisów. Skarżąca wskazała jedynie, że "dokumenty będą stanowiły dowód w postępowaniu cywilny". Zdaniem organu odwoławczego należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, sąd powszechny może zażądać od organu administracji określonych odpisów dokumentów, na które wskaże strona. Sąd może również zarządzić, by oryginały tych dokumentów dostarczono na rozprawę (wyrok NSA II OSK 2063/10). Odmowa wydania z akt sprawy administracyjnej uwierzytelnionych kopii dokumentów nie ogranicza więc prawa strony do dowodzenia swoich racji w procesach przed sadami powszechnymi. Pogląd, iż jako ważny interes strony może być potraktowana już sama potrzeba posiadania przez stronę uwierzytelnionych odpisów dokumentów, które mogą być wykorzystywane przez nią w danej sprawie administracyjnej lub poza jej zakresem (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 1998 r. I SA/Łd 770/96) budzi w doktrynie oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych wątpliwości. Gdyby ustawodawca chciał uzależnić uprawnienie strony do żądania uwierzytelnienia odpisów od samej potrzeby ich posiadania przez stronę, to zapewne nie wprowadzałby dodatkowego wymogu, by strona uzasadniła, iż ma ważny interes w ich uzyskaniu, lecz ograniczyłby brzmienie przepisu do samych uprawnień strony do posiadania tych dokumentów, rezygnując tym samym z jakichkolwiek ograniczeń w możliwości żądania przez stronę uwierzytelnionych odpisów, a takie ograniczenie wprowadził poprzez dodatkowe wymagania. Następnie D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przywołał obszerny fragment uzasadnienia organu pierwszej instancji, podzielając argumentację tam przedstawioną i przyznając rację temu organowi. Prawidłowość postanowienia wydanego w postępowaniu zażaleniowym zakwestionowała A. M. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zaskarżając to postanowienie w całości skarżąca w petitum skargi zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania, a to: a. art. 73 § 2 k.p.a. przez błędną jego wykładnię w zakresie pojęcia "ważny interes strony" prowadzącą do niesłusznego uznania, że Skarżąca nie może żądać uwierzytelnionych odpisów dokumentów zgromadzonych w aktach prowadzonego przez Powiatowy inspektorat Nadzoru Budowanego [...] pod sygn. akt [...] w celu wykorzystania ich jako dowodów w postępowaniu cywilnym, podczas gdy właśnie chęć wykorzystania takich dokumentów w odrębnym postępowaniu prawnym stanowi "ważny interes strony". W treści zażalenia skarżąca jednoznacznie wskazała "Niemniej jednak informuję, że wnioskiem z dnia [...] maja 2017 r. zawezwałam inwestorów L. G. i M. K.-G. do próby ugodowej przed Sądem Rejonowym dla [...] IX Wydział Cywilny. Posiedzenie Sądu w przedmiocie tego wniosku odbyło się [...] października 2017 r. ( sygn. akt IX Co [...] lecz do zawarcia ugody nie doszło, w związku z czym jestem zmuszona złożyć pozew do sądu"; b. art. 8 k.p.a. przez uznanie, że "ważny interes strony" nie oznacza potrzeby złożenia uwierzytelnionych odpisów dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy postępowania administracyjnego jako dowodów w postępowaniu cywilnym, podczas gdy zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego o ważnym interesie strony świadczy chęć wykorzystania uwierzytelnionych odpisów w innych postępowaniach prawnych, czym organ narusza zasadę zaufania obywateli do państwa, podczas gdy organ winien stosować ugruntowaną wykładnię wypracowaną w orzecznictwie i doktrynie; c. art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. przez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny okoliczności faktycznych sprawy skutkującą niesłusznym uznaniem, że zamiar wykorzystania uwierzytelnionych odpisów dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania administracyjnego jako dowodów w postępowaniu cywilnym nie realizuje przesłanki "ważnego interesu strony"; d. art. 7a k.p.a. przez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do istnienia "ważnego interesu strony" po stronie Skarżącej na jej rzecz podczas gdy organ wprost wskazuje, że istnieją wątpliwości co do wykładni pojęcia "ważny interes strony", a zatem istniały podstawy dla rozstrzygnięcia tych wątpliwości na korzyść Skarżącej przez uznanie, że "ważny interes strony" istnieje również wtedy gdy zamierza ona wykorzystać uwierzytelniony odpis dokumentu w innym postępowaniu, w tym postępowaniu cywilnym jako dowodów; e. art. 6 k.c., art. 232 k.p.c. przez ich niezastosowanie prowadzące do uznania, że strona postępowania cywilnego nie ma obowiązku przedkładania dowodów na poparcie faktów i twierdzeń przywołanych w pismach procesowych podczas gdy przepisy te jasno stanowią o obowiązkach dowodowych stron postępowania cywilnego; f. art. 250 § 1 i 2 k.p.c. przez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że Sąd w postępowaniu cywilnym może zwrócić się do organu administracyjnego o przedłożenie akt postępowania administracyjnego jeżeli strona tego zażąda, podczas gdy uprawnienie strony do żądania takiej aktywności sądu cywilnego uzależniona jest od uprzedniej niemożliwości uzyskania uwierzytelnionego odpisu dokumentu zgromadzonego w aktach postępowania administracyjnego. Powołując się na tak sformułowane zarzuty oraz przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 137 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W uzasadnieniu skargi przedstawiona została szczegółowa argumentacja stanowiąca rozwinięcie zarzutów zawartych w skardze. Skarżąca podjęła w nim polemikę ze stanowiskiem organu odwoławczego, przyjętym przy orzekaniu w sprawie, odniosła się też do wskazywanego w zaskarżonym postanowieniu przepisu art. 250 kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisu art. 232 tej ustawy procesowej, akcentując obowiązek strony postępowania cywilnego podjęcia aktywności procesowej w celu udowodnienia okoliczności, na które się powołuje. W uzasadnieniu skargi A. M. dodatkowo podniosła, że postępowanie dowodowe w sprawie, której dotyczył przedmiotowy wniosek nie było prowadzone kompleksowo. W odpowiedzi na skargę doręczonej Sądowi w dniu [...] maja 2018 r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i odwołał się do uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo organ wyjaśnił, że w jego ocenie zarzuty i wywody zawarte w skardze nie stanowią podstawy do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1066) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowane w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie wskazane wcześniej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowaniu instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego, obligujących do uwzględnienia skargi, mimo rozważenia w toku podjętych czynności rozpoznawczych przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 74 § 2 k.p.a. wydany w związku z art. 73 § 2 k.p.a. Zgodnie art. 74 § 2 k.p.a. odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Natomiast według art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, przy czym prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Strona ma ponadto prawo żądać uwierzytelnienia sporządzonych odpisów lub kopii z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile uzasadnione jest to jej ważnym interesem (art. 73 § 2 k.p.a.). Z powyższego przepisu wynika, że organ może wydać uwierzytelnione dokumenty sprawy po pierwsze stronie postępowania, a po drugie jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Omawiana regulacja prawna stanowi realizację zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. Uprawnienie przewidziane w art. 10 § 1 k.p.a. w postaci wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, nie mogłoby być realizowane przez stronę, gdyby nie miała ona możliwości wglądu w akta sprawy. Możliwość sporządzania notatek, kopii lub odpisów także po zakończeniu postępowania pozwala stronie na inicjowanie i obronę jej interesów, w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jak i nadzwyczajnych trybach postępowania. Powyższe uprawnienia nie są niczym ograniczone. Inny charakter mają natomiast uprawnienia określone w art. 73 § 2 k.p.a. dotyczące żądania uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Realizacja tych uprawnień uzależniona jest od legitymowania się przez stronę ważnym interesem. Należy mieć na uwadze, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, iż w przypadku wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii powstają nowe dokumenty, które strona może wykorzystać poza prowadzonym postępowaniem. Z tych względów organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest zbadać, czy żądanie strony jest uzasadnione jej ważnym interesem (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2997/12, z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 64/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podstawę do ustalenia, czy żądanie strony jest uzasadnione jej ważnym interesem, stanowić będą na ogół dane uzyskane od strony postępowania. Przy czym żądanie musi być skonkretyzowane w stopniu umożliwiającym organom ocenę jego zasadności w realiach danej sprawy (por. np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1660/16 oraz z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1557/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W rozpoznawanej sprawie odmowa wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów nastąpiła ze względu na niewykazanie przez skarżącą swojego ważnego interesu w wydaniu uwierzytelnionych kopii dokumentów z akt sprawy (znak: [...]), skonkretyzowanych we wniosku doręczonym Państwowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego [...] w dniu [...] grudnia 2017 r. Organy orzekające w sprawie w postępowaniu instancyjnym uznały, że kryterium ważnego interesu nie spełnia powołana przez A. M. w uzasadnieniu wniosku okoliczność opisana w stwierdzeniu: "... bowiem dokumenty te są mi niezbędne, gdyż będą stanowiły dowód w postępowaniu cywilnym". Zdaniem Sądu w obowiązujących warunkach prawnych ocena przyjęta przy orzekaniu przez organy właściwe jest prawidłowa. Sam zamiar zainicjonowania postępowania cywilnego przed sądem powszechnym nie może być skutecznie powołany dla wykazania ważnego interesu indywidualnego. Inaczej kwestię ważnego interesu strony należałoby oceniać w kontekście toczącego się już postępowania cywilnego i ewentualnego wezwania przez sąd cywilny podmiotu wnoszącego żądanie w trybie art. 73 § 2 (zdanie drugie) kpa do przedłożenia dokumentów znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej, pozostających w dyspozycji właściwego organu administracji publicznej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest jednolity pogląd, że strona, żądając doręczenia uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, ma obowiązek wykazać w tym swój ważny interes, a organ - rozpatrując takie żądanie - dokonuje własnej oceny, czy w danej sprawie ze względu na okoliczność prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony w innej sprawie zaistniał ważny interes strony (tak m.in. NSA Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w wyroku z dnia 3 czerwca 1997 r., I SA/Łd 302/96, LEX 29358, wyrok NSA z 29 marca 2001 r., II SA 2580/00, Wokanda 2002/1/26). Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że art. 73 § 2 k.p.a. odnosi się jedynie do sytuacji, kiedy stronie uwierzytelniony odpis lub kserokopia dokumentu jest niezbędny do wykorzystania w innym konkretnym postępowaniu lub w celu przedłożenia go innemu organowi. Podnosi się, że np. ogólne uzasadnianie istnienia ważnego interesu strony li tylko koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, czy to dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, czy to w celu wykorzystania ich w innych nieokreślonych postępowaniach prawnych jest niewystarczające (patrz Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1319/06, pub. LEX nr 364669). W okolicznościach istniejących w rozpoznawanej sprawie na akceptację zasługuje też odwołanie się przez organ drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do przepisu art. 250 § 1 kodeksu postępowania cywilnego, w którym uregulowana została kwestia pozyskiwania przez sąd cywilny dokumentów znajdujących się w aktach organów lub innych ustawowo wskazanych podmiotów w formie urzędowo poświadczonego odpisu lub dokumentu albo trybu zapoznania się z nim w oryginale. Niezależnie od powyższego należy wyjaśnić, że organ pierwszej instancji zasadnie wskazał na niemożność uwierzytelnienia dokumentów posiadanych w formie kserokopii, a taką formą części dokumentów uwzględnionych w przedmiotowym wniosku dysponuje organ. Mając powyższe okoliczności na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy orzekające w postępowaniu instancyjnym nie naruszyły prawa, a zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie wymagają wyeliminowania z obrotu prawnego i stosownie do przepisu art. 151 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło