II SA/Wr 359/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w dniu 28 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi Państwowego [...] na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 17 maja 2023 r., nr 61/2023 w przedmiocie udzielenia pozwoleń wodnoprawnych na korzystanie z usług wodnych postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo W. (dalej "skarżący") pismem z 7 VI 2023 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 17 V 2023 r. (nr 61/2023) udzielającą skarżącemu pozwoleń wodnoprawnych na korzystanie z usług wodnych w zakresie piętrzenia wody powierzchniowej oraz poboru wód powierzchniowych i podziemnych na potrzeby zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę. Skargę wniesiono w formie dokumentu elektronicznego za pomocą poczty elektronicznej (ePUAP). Skarga został opatrzona kwalifikowanym podpisem elektronicznym, którego weryfikacja przeprowadzona przez Sąd dała wynik negatywny. Pismem z 12 IX 2023 r., stanowiącym wykonanie zarządzenia sędziego, wezwano skarżącego, za pośrednictwem poczty elektronicznej (ePUAP), do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez jej podpisanie kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, albo podpisem osobistym oraz złożenie do akt sprawy dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu, wskazującego umocowanie do reprezentowania skarżącego, tj. dokumentu o powołaniu na stanowisko nadleśniczego - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W wezwaniu zawarto m.in. stosowne pouczenie o warunkach wnoszenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu poprzez ePUAP w dniu 12 IX 2023 r. (v. UPP, akta sądowe, k. 54 i k. 56). Pismem z 13 IX 2023 r., nadanym w placówce wyznaczonego operatora pocztowego w dniu 14 IX 2023 r. (akta sądowe, k. 73) skarżący przesłał do akt sprawy: 1) dokument potwierdzający powołanie L. K. na stanowisko nadleśniczego Nadleśnictwa W.; 2) skargę w formie papierowej podpisaną odręcznie przez nadleśniczego L. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 57 § 1 ustawy z 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej "ppsa", skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 ppsa, każde pismo strony powinno zawierać m.in. podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W myśl art. 46 § 2a ppsa, w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Z kolei jak wynika z art. 49 § 1 ppsa, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie zaś do art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W okolicznościach sprawy wniesiona przez skarżącego skarga w formie dokumentu elektronicznego została opatrzona kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Weryfikacja jego poprawności, przeprowadzona przez Sąd, dała wynik negatywny z powodu niepoprawnej struktury podpisu, bowiem wykryta została różnica wizualna między plikiem przed podpisem, a plikiem podpisanym (v. akta sądowe, k. 35). W rezultacie powyższego stwierdzono, że skarga jest obarczona brakiem formalnym w postaci braku podpisu strony. Wobec tego skarżący został wezwany do usunięcia ww. braku formalnego skargi, poprzez jej podpisanie podpisem elektronicznym. W zakreślonym terminie skarżący nadesłał do Sądu skargę w formie papierowej, opatrzoną podpisem odręcznym osoby umocowanej do reprezentowania strony. Opisane wyżej czynności skarżącego nie uczyniły zadość wezwaniu z 12 IX 2023 r. Wskazać trzeba, że co do zasady skarga może zostać wniesiona do sądu albo w formie papierowej, albo w formie dokumentu elektronicznego. To skarżący decyduje, w jakiej formie ją wniesie. Jednakże, dokonując w momencie wnoszenia skargi wyboru formy jej wniesienia – forma ta pozostaje obowiązująca do momentu jej rozpoznania. Z przepisów ppsa wynikają konkretne i odrębne wymogi formalne skargi wnoszonej w formie papierowej i skargi wnoszonej w formie dokumentu elektronicznego. Nie można zatem stosować zamiennie wymogów dotyczących dwóch różnych form jej wnoszenia. Co więcej, forma w jakiej została wniesiona skarga ma wpływ na sposób jej przekazania wraz z odpowiedzią na skargę i formę tejże odpowiedzi, szczegółowo zostało to uregulowane w rozporządzeniu Prezydenta RP z dnia 27 V 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1003) – por. postanowienie WSA w Gdańsku z 28 III 2022 r., II SA/Gd 58/22, publ. - CBOSA. Jeśli skarga została wniesiona w formie dokumentu elektronicznego, to powinna spełniać wymogi formalne właściwe dla tej formy. Wskazuje je wyżej przywołany art. 46 § 2a ppsa. Skoro więc ustawodawca przewidział dodatkowe wymogi formalne dla pisma wnoszonego w formie dokumentu elektronicznego (przy jednoczesnym braku przymusu wnoszenia pism procesowych w takiej formie) zaś strona zdecydowała się na wniesienie pisma (skargi) w takiej właśnie formie, to zobligowana jest dostosować się do przewidzianych w ppsa szczególnych wymogów z art. 46 § 2a. Dlatego też w wezwaniu z 12 IX 2023 r. precyzyjnie wskazano sposób uzupełnienia tego braku skargi, zobowiązując skarżącego do podpisania skargi kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Skarżący tymczasem nie zastosował się do treści ww. wezwania, wykonując je w sposób dowolny, poprzez przesłanie skargi w formie papierowej z odręcznym podpisem. Skarga wniesiona przez skarżącego nie została uzupełniona we wspomnianym zakresie, gdyż w dalszym ciągu nie jest opatrzona podpisem elektronicznym. Brak jest jednocześnie, wobec odrębności dokumentów elektronicznych od papierowych i związanych z nimi wymogów formalnych określonych w ppsa, podstaw do uznania nadesłanej skargi w formie papierowej, zawierającej odręczny podpis osoby reprezentującej skarżącego, za uzupełnienie braku podpisu na skardze wniesionej w formie elektronicznej. Działanie takie nie konwaliduje wspomnianego braku formalnego skargi. Podkreślić też trzeba, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązuje zasada pisemności, ale strona w tym zakresie może wybrać formę tradycyjną (papierową) albo formę elektroniczną. Skoro skarżący wniósł skargę elektronicznie, to Sąd był zobligowany ocenić jej dopuszczalność pod względem zachowania warunków formalnych nie tylko na podstawie art. 46 § 1 i 2 ppsa, ale dodatkowo na podstawie art. 46 § 2a i 2b ppsa. Forma wniesienia skargi determinuje bowiem ocenę dopuszczalności tej skargi. Wprawdzie nie wynika to wprost z przepisów ppsa, ale wniosek taki wywieść należy z interpretacji art. 46 § 2a i 2b oraz art. 12b § 1 ppsa. Skoro ustawodawca przewidział odrębne wymogi formalne wnoszenia pism drogą elektroniczną i przewidział warunki kiedy zachowana zostanie forma pisemna ich wnoszenia, to nie robił tego rozróżnienia bezcelowo. Miało to służyć wskazaniu warunków jakie niesie ze sobą skorzystanie z formy elektronicznej. Jeśli strona decyduje się na taką formę, to powinna dochować wszelkich reguł jakie dla tej formy są przewidziane i dopełnić wymaganych czynności zgodnie z pierwotnym wyborem (por. postanowienie NSA z 17 V 2022 r., II OZ 280/22 – publ. CBOSA). Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ppsa, odrzucił skargę. Natomiast o zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.