II SA/Wr 360/24
WyrokWSA we Wrocławiu2024-06-27
Skład orzekający: Olga Białek, Halina Filipowicz –Kremis, Adam Habuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ogrodzenie z podmurówką, wzniesione na granicy działek, które ze względu na różnicę poziomów terenu pełni funkcję muru oporowego, stanowi samowolę budowlaną podlegającą przepisom Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ogrodzenie z podmurówką, nawet jeśli ze względu na różnicę poziomów terenu pełni funkcję muru oporowego, nie stanowi samowolnej budowy muru oporowego w rozumieniu Prawa budowlanego, jeśli jego dominującą funkcją jest rozgraniczenie nieruchomości, a nie zabezpieczenie przed osuwaniem się gruntu. W przypadku naruszenia stosunków wodnych, właściwe są procedury cywilne lub inne postępowania, a nie postępowanie w sprawie samowolnej budowy muru oporowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnej budowy muru oporowego na granicy działek. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając, że ogrodzenie z podmurówką nie stanowi muru oporowego w rozumieniu Prawa budowlanego, a jedynie pełni funkcję rozgraniczającą. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucali m.in. brak czynnego udziału w postępowaniu, błędną kwalifikację obiektu oraz naruszenie przepisów dotyczących stosunków wodnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz –Kremis (spr.) Sędzia WSA Adam Habuda Protokolant: specjalista Izabela Szczerbińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 18 lutego 2021 r. nr 193/2021 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnej budowy muru oporowego oddala skargę w całości.
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim nr 153/2020 z dnia 16.09.2020 r., umorzono postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy muru oporowego na działce nr [...] w granicy z działką [...] w D., gmina D.(1). W uzasadnieniu organ podniósł, że dnia 17 lipca 2019 r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy muru oporowego na działce nr [...] w granicy z działką [...] w D., gmina D.(1). Po uprzednim zawiadomieniu stron dnia 19 września 2019 r. przeprowadzony został przez PINB dowód z oględzin. Sporządzono protokół znak [...], wykonano szkic oraz szereg zdjęć obrazujących stan faktyczny. Podczas oględzin ustalono, że na tej działce zlokalizowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny zrealizowany na podstawie decyzji Starosty Powiatu Wrocławskiego nr 1468/2012 z dnia 22.05.2012 r., do którego w dniu 07.05.2015 r. PINB w Powiecie Wrocławskim nie zgłosił sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania obiektu. Podczas kontroli inwestor przedłożył m.in. kopie przekrojów podłużnych ukształtowania terenu będące częścią zatwierdzonego projektu budowlanego, gdzie na przekroju 3-3 wskazano sposób rozwiązania podniesienia terenu. Z przekroju 3-3 wynika, że w granicy z działką nr [...] poziom terenu miał wynosić 125,25 m n.p.m., następnie miała zostać wykonana skarpa na długości 5 m. o nachyleniu 11% z koroną skarpy na wysokości 125,80 m n.p.m. Ponadto inwestor podłożył decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni we Wrocławiu – Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 30 listopada 2018 r. znak; WR.ZUZ.5421.708.2018.KJ wydaną panu D. W., orzekającą o pozwoleniu wodnoprawnym na przebudowę urządzenia wodnego, polegającej na przebudowie skarpy rowu melioracyjnego [...], zlokalizowanego na działce nr [...] obręb D., gmina D.(1) w zakresie wykonania wylotu wód opadowych i roztopowych, pochodzących z terenu działki nr [...]. Dodatkowo inwestor przedłożył zaświadczenie PGW Wody Polskie z dnia 27.11.2018, o nie wniesieniu sprzeciwu w związku ze zgłoszeniem dokonanym dnia 5.11.2018 w sprawie wykonania urządzeń odwadniających obiekty budowlane na działce nr [...] w D.. W chwili oględzin w granicy dz. nr [...] i [...] znajduje się ogrodzenie z podmurówki z bloczków betonowych oraz z paneli systemowych aluminiowych na słupkach aluminiowych. Wysokość podmurówki wynosi 1,10 m. (pomiar od strony działki nr [...]) i zmniejsza się w kierunku, drogi wewnętrznej - dz. [...]. Wysokość paneli ogrodzeniowych wynosi 1,60 m. Według informacji uzyskanych od inwestora ogrodzenie powstało na etapie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Ze względu na różnicę poziomów działek nr [...] i [...] podmurówka pełni funkcję muru oporowego. Podczas kontroli inwestor wskazał, że na działce wykonano system drenarski z odprowadzeniem wód opadowych do rowu melioracyjnego na dz. nr [...]. W uwagach do protokołu W. oraz M. A. oświadczyli, że zagospodarowanie terenu zostało wykonane zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Wprowadzono jedynie nieistotne zmiany w zakresie części ogrodzenia. Dnia 14 października 2019 r. D. W. przedłożył do akt sprawy odpis decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni we Wrocławiu - Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie dnia 30 listopada 2018 znak: WR.ZUZ.5421.708.2018.KJ oraz zaświadczenie PGW Wody Polskie z dnia 27.11.2018, o me wniesieniu sprzeciwu w związku ze zgłoszeniem dokonanym dnia 5.11.2018 w sprawie wykonania urządzeń odwadniających obiekty budowlane na działce nr [...] w D.. Dnia 14 października 2019 r. D. W. przedłożył do akt sprawy wyrok Sądu Rejonowego w O. I Wydział Cywilny z dnia 10 czerwca 2019 r. oddalający powództwo naprawie szkody E. C. oraz m.in. oddalający powództwo o nakazanie zniwelowania terenu nieruchomości przeciwko D. W. Dnia 18 lutego 2020 r. wpłynęło pismo A. A., informujące o braku zastrzeżeń do powstałego ogrodzenia. Dnia 18 lutego 2020 r. pełnomocnik inwestora M. A. złożył wniosek o umorzenie postępowania i dopuszczenie jako dowodu opinii technicznej dowodzącej, że podbudowa ogrodzenia nie stanowi muru oporowego. Do wniosku została załączona opinia techniczna inż. J. D. (nr upr. bud" [...]), w której, autor wykazuje, że wykonana podbudowa ogrodzenia nie ma charakteru muru oporowego, bowiem nie trzyma gruntu oraz sama jego konstrukcja nie stanowi konstrukcji oporowej. Podmurówka ogrodzenia znajduje się przed istniejącą skarpą, a przestrzeń pomiędzy nią a skarpą wypełniona została jedynie zasypką mineralną, w której osadzono odwodnienie. Dnia 05 sierpnia 2020 r. zawiadomiono strony o zamiarze wydania rozstrzygnięcia w sprawie zgodnie z art. 10 § 1 kpa oraz przesunięciu terminu załatwienia sprawy zgodnie z art. 36 § 1 i 2 Kpa. Dnia 18 sierpnia 2020 r. przedłożono kolejną opinię techniczną o charakterze powstałej podbudowy ogrodzenia. Opinia techniczna została sporządzona przez mgr inż. P. D. (nr upr. bud. [...], [...]). Autor opracowania wykazuje, że ze względu na charakter konstrukcji cokołu ogrodzenia z bloczków, nie może pełnić funkcji oporowej gdyż nie wytrzymałby naporu gruntu - tj. wykonany cokół nie pełni funkcji oporowej, jest jedynie podbudową ogrodzenia. Dnia 01 września 2020 r. zgłosił się S. C. celem zapoznania z aktami sprawy - sporządzono potwierdzenie udostępnienia akt. W tak kształtującym się stanie faktycznym PINB w Powiecie Wrocławskim wydał decyzję nr 153/2020 z dnia 16.09.2020 r., którą umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy na działce nr [...] w granicy z działką [...] w D., gmina D.(1).
Odwołanie od tej decyzji wniósł S. C. i M. C., reprezentowany przez E. C..
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją dnia 18 lutego 2021 r. (WOA.7721.376.2020.IV.23.0.2), nr 193/2021, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania S. C. i M. C., reprezentowanego przez E. C., od opisanej decyzji utrzymał ją w mocy. Zdaniem organu odwoławczego odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego "w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego załatwienia sprawy, mając oraz na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". Podkreślenia wymaga fakt, iż obowiązkiem organu administracji publicznej jest zgodnie z art. 77 Kpa wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Przepis powyższy zapewnia realizację zasady prawdy obiektywnej. W ocenie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ stopnia powiatowego słusznie umorzył postępowanie w sprawie. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazuje, iż organ I instancji przeprowadził postępowanie w sprawie w sposób pozwalający na stwierdzenie poprawności poczynionych ustaleń. Organ stopnia powiatowego wszczął postępowanie w sprawie samowolnej budowy muru oporowego na działce nr [...] w granicy z działką [...] w D., gmina D.(1). Prawo budowlane nie zawiera legalnej definicji "muru oporowego". Posługuje się natomiast pojęciem "konstrukcji oporowej", zaliczając ją do budowli wymienionych w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, przez które rozumie się każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Wykonywanie obiektu budowlanego w postaci konstrukcji oporowej nie zostało zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę ani nie zostało objęte obowiązkiem zgłoszenia, a zatem ma do niego zastosowanie art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego i obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę (zob. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 września 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 577/14). Decydujące znaczenie przy kwalifikowaniu muru jako oporowego ma funkcja, jaką taki mur pełni. Konstrukcje oporowe czy też mury oporowe mają przede wszystkim za zadanie zabezpieczanie terenu przed osuwaniem się gruntu, z terenu położonego wyżej, podczas gdy ogrodzenia oddzielają od siebie części terenu. Jeżeli dominującą funkcją konstrukcji jest zabezpieczanie przed osuwaniem się ziemi, na co może wskazywać również charakter użytych do jej wzniesienia materiałów zapewniających stabilność - należy uznać, że stanowi ona mur oporowy. Z punktu widzenia prawa budowlanego obiekt budowlany należy kwalifikować przede wszystkim ze względu na jego przeznaczenie, czyli funkcję jaką ma pełnić (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt II OSK 2840/13). Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż na terenie nieruchomości, z uwagi na zróżnicowanie ukształtowania terenu (różne poziomy), nastąpiła zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę oraz pozwoleniem wodnoprawnym, niwelacja terenu poprzez częściowe podniesienie poziomu gruntu wraz z ukształtowaniem na nowo skarp i przebudową istniejących skarp. Od strony działki nr [...] wykonano również skarpę, u podnóża której zbudowano cokół ogrodzenia wraz z drenażem, który odprowadza wody opadowe i roztopowe. Przestrzeń między cokołem ogrodzenia, a wykonaną skarpą wypełniona została zasypką mineralną. Inwestor składając wyjaśnienia, oświadczył, że wybrał takie rozwiązanie ze względu na ograniczenie immisji wpływającej na działkę nr [...] oraz ze względów estetycznych. Do akt sprawy przedłożono dwie opinie techniczne inż. J. D. (nr upr. bud. [...]) oraz mgr inż. P. D. (nr upr. bud. [...]. [...]). Z przedłożonych opinii wynika, iż na granicy działek nr [...] i nr [...] wykonano podmurówkę, na której zamontowano ogrodzenie. Przestrzeń powstała między podmurówką a istniejącą skarpą wypełniono zasypką mineralną. Warstwa zasypki mineralnej zlokalizowana pomiędzy cokołem ogrodzenie, gruntem działki nr [...] oraz grunt na działce [...], stanowi mieszankę gruntów piaszczystych z warstwą słabo przepuszczalną gruntów humusowych mieszankę o stosunkowo dobrych parametrach infiltracyjnych, a teren stał się gruntem przepuszczalnym. Całość ogrodzenie wraz z liną cokołu dzielącego działki gruntu [...] i [...] znajduje się na działce wnioskodawcy, tj. działce [...] i nie oddziałuje w żaden sposób na działkę sąsiednią. Autorzy opracowań wykazali, że uwzględniając charakter wykonanego na działce [...] ogrodzenia z podmurówką z bloczków M-6, jego położenia, stabilność oraz rodzaj użytych do jego budowy materiałów wykonane ogrodzenie wraz z podmurówką na cokole z bloczków nie spełnia podstawowej funkcji muru oporowego, a tym samym nie może być tak potraktowane. Decydujące znaczenie przy kwalifikowaniu muru jako oporowego ma funkcja, jaką taki mur pełni. Konstrukcje oporowe czy też mury oporowe mają przede wszystkim za zadanie zabezpieczanie terenu przed osuwaniem się gruntu, z terenu położonego wyżej, podczas gdy ogrodzenia oddzielają od siebie części terenu. Konstrukcje oporowe charakteryzują się określonymi parametrami technicznymi (sposobem wykonania, zbrojeniem, zakotwieniem), których nie posiada ogrodzenie wykonane przez inwestora. Ogrodzenie wykonane przez wnioskodawcę pełni funkcję rozgraniczającą nieruchomość [...] i [...] oraz wraz z systemem drenarskim pełni zabezpieczenie działki nr [...] przed przenikaniem na tę działkę wód opadowych. Biorąc pod uwagę obliczony rozkład napięć gruntu, tj.: obciążenie spoczynkowe na gruncie, jak i parcie poziome czynne w przypadku gruntu na nieruchomości [..], jak i zależność kąta tarcia gruntu a kierunku działania sił wywołujących przemieszczenie gruntu z nieruchomości [...] w kierunku nieruchomości [...], wykonane przez inwestora ogrodzenie nie spełnia podstawowej funkcji konstrukcji oporowej, z uwagi na absolutnie znikome siły działające w tym przypadku, biorąc pod uwagę wartość pierwotnie projektowanej skarpy. Autorzy przedmiotowych opracowań stwierdzili, iż odziaływanie siły Fp na ścianę wykonaną z bloczków betonowych M-6 jest znikome i wynosi średnio mniej niż 30 kg/m3, przy suchym gruncie, zaś grunt wilgotny oddziałuje w mniejszym stopniu. Zdaniem autorów wykonane ogrodzenie nie należy do żadnej z kategorii murów oporowych, tj. zarówno do kategorii murów oporowych lekkich, jak i do kategorii murów masywnych lub półmasowy, z uwagi na fakt, że wykonana konstrukcja nie spełnia podstawowej funkcji, którą jest przenoszenie obciążeń parcia gruntu na konstrukcję (ściany) muru, przy zróżnicowaniu poziomu gruntów po obu stronach konstrukcji. Nadto techniczny sposób wykonania przedmiotowego ogrodzenia wyklucza także przyjęcie innej tezy niż zaprezentowania, tym bardziej, że inne role, które pełni ogrodzenie na cokole betonowym mają charakter następczy, wtórny i nie może prowadzić do uznania, że inwestor dopuścił się samowoli budowlanej. Tym bardziej, iż gdyby priorytetową rolą wybudowanej przez inwestora konstrukcji była funkcja oporowa, wówczas obiekt wykonany byłby w innej technologii murku żelbetowego. Autorzy opracowań wykazali zatem bezsprzecznie, że ze względu na charakter konstrukcji cokołu ogrodzenia z bloczków, nie może pełnić funkcji oporowej, gdyż nie wytrzymałby naporu gruntu - tj. wykonany cokół nie pełni funkcji oporowej, jest jedynie podbudową ogrodzenia. Zdaniem organu odwoławczego ustalenia poczynione przez organ I instancji wykazały bezspornie, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z samowolną budową muru oporowego, który byłby objęty reglamentacją Prawa budowlanego. W związku z powyższym postępowanie w sprawie samowolnej budowy muru oporowego na działce nr [...] w granicy z działką [...] w D., gmina D.(1) stało się bezprzedmiotowe, zatem organ stopnia powiatowego prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że stosownie do dyspozycji art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części". Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę poprzez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Umorzenie postępowania zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej, stanowiąc załatwienie sprawy w "inny sposób" w rozumieniu art. 104 Kpa. Postępowanie może być bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych - gdy okaże się, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej, lub z przyczyn faktycznych - gdy okaże się, że nie ma okoliczności faktycznych uzasadniających według hipotezy normy prawnej kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej (wyrok NSA z dnia 12 lutego 2008 roku, sygn. akt II OSK 2042/06). Przesłanka bezprzedmiotowości występuje bowiem, jak wynika z orzecznictwa i doktryny, wówczas gdy brak jest jednego z konstytutywnych elementów materialnego stosunku prawnego, tj. brak podmiotu i przedmiotu postępowania, a także zaistnienia innych okoliczności wywołujących podobny skutek, powodujący, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia w szczególności wówczas, gdy organ administracyjny nie stwierdził zaistnienia okoliczności uprawniających do zastosowania przepisu prawa materialnego, a z taką sytuacją mamy tutaj do czynienia. Odnosząc się do treści odwołania wyjaśniam co następuje. Kwestia kwalifikacji rzeczonego obiektu została wyjaśniona powyżej. Odnosząc się do przedłożonych opinii technicznych, stwierdzić należy, iż stanowią one dowód w sprawie, gdyż zgodnie z art. 75 § 1 Kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Autorzy tych opracowań posiadają odpowiednie uprawnienia zawodowe, potwierdzające wiedzę i doświadczenie zawodowe w danej dziedzinie, dlatego brak jest podstaw do podważenia prawidłowości tychże opracowań. Zarzut naruszenia przepisów poprzez brak doręczenia opinii skarżącym jest niezasadny. Opinie stanowią dowód w sprawie i znajdują się w aktach sprawy, z którymi strony postępowania mogą się zapoznać. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 10 § 1 Kpa, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (w rzeczonej sprawie zawiadomienie z dnia 05.08.2020 r.). Jak wynika z akt sprawy S. C. skorzystał z tego prawa i dnia 01.09.2020 r. zapoznał się z aktami sprawy i wykonał fotografie m.in. opinii technicznej przedłożonej dnia 18.08.2020 r. Kwestie związane z wystąpieniem szkody po stronie skarżących w związku ze zniszczeniem ogrodzenia czy też roślinności nie podlegają ocenie przez organy nadzoru budowlanego, są to kwestie z zakresu prawa cywilnego, do których rozpatrzenia właściwy jest sąd powszechny. Ponadto organ wyjaśnia, iż wydanie decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na podstawie art. 234 ust. 4 Prawa wodnego nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego, o czym PINB informował już skarżących. W ocenie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji prawidłowo przeprowadził to postępowanie, które z uwagi na jego bezprzedmiotowość należało umorzyć.
Skargę na decyzję nr 193/2021 Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ostatecznie) wniósł ostatecznie M. C., działający przez pełnomocnika. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie postępowania do ponownego rozpatrzenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie wrocławskim z umożliwieniem skarżącemu wzięcia czynnego udziału w postępowaniu. Skarga wnioskuje o wznowienie i rzetelne jego przeprowadzenie przez zebranie dowodów z miejsca zdarzenia, dopuszczenie do czynnego udziału wszystkich uczestników, których to postępowanie dotyczy. Tylko taki sposób przeprowadzenia postępowania doprowadzi do jego sprawiedliwego zakończenia i wydania sprawiedliwej decyzji. Strona skarżąca wyraża nadzieję, że organom prowadzącym postępowanie również zależy na zgodnym z prawem, niebudzącym wątpliwości zakończeniu postępowania. Z uwagi na to, że nie wyczerpały się możliwości wnoszenia odwołania do Instytucji Administracyjnej, o którym Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji nas nie informuje, dlatego odwołanie od decyzji wnosimy do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucono 1) błędne przyjęcie za podstawę umorzenia postępowania, brak czynnego udziału w oględzinach w dniu 19.09.2019 r. - z powodu braku doręczenia zawiadomienia o tych oględzinach. 2) Błędne przyjęcie za podstawę umorzenia postępowania przez przedłożenie przez Inwestora decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni we Wrocławiu, orzekającej o pozwoleniu wodnoprawnym na przebudowę urządzenia wodnego, polegającego na przebudowie skarpy rowu melioracyjnego, pozwolenie dotyczy odprowadzania wód opadowych z dachu budynku do rowu niedrożnego, wypełnionego różnego rodzaju zaroślami a to powoduje wylewanie i podtapianie okolicznych gruntów, szczególnie tych niżej położonych zlokalizowanych za drogą nr [...]. W tym celu D. W. zasypał gruzem i ziemią nasze ogrodzenie nazywając to skarpą, która miała zapobiegać dodatkowemu zalewaniu naszej działki od strony rowu a nie ma żadnego związku z przebudową skarpy ani też odprowadzaniem wód opadowych z gruntu Inwestora. Sprawa ta nie ma związku z toczącym postępowaniem - brak podstaw do złożenia sprzeciwu od decyzji która nie została stronie skarżącej doręczona. Pozwolenie wodno- prawne zostało wydane w celu odprowadzania wód opadowych z dachu budynku a nie ma żadnego związku z przebudową skarpy ani też odprowadzaniem wód z gruntu inwestora. 3) Błędne przyjęcie za podstawę umorzenia postępowania, że Sąd Rejonowy w O. oddalił powództwo. Postępowanie w tej sprawie nie zakończyło się, toczy się przed Sądem Najwyższym, 4) będne przyjęcie za podstawę umorzenia postępowania, że A. A. nie wnosi zastrzeżeń do powstałego muru oporowego. Pani A. nie sąsiaduje, nie graniczy z nielegalnie powstałą budowlą i nie ponosi z tego tytułu szkód, nie jest stroną w toczącym się postępowaniu dlatego nie posiada podstaw do wnoszenia jakichkolwiek zastrzeżeń w tym postępowaniu, 5) bezpodstawne jest dopuszczenie opinii autorów, którzy wykazują że wykonana przez pana W. budowla nie ma charakteru muru oporowego. Błędne uznanie za wiarygodne i przyjęte za podstawę umorzenia postępowania są analizy z opinii P. D. i J. D. do których skarżący nie mogli się odnieść z uwagi na to, że nie zostały im doręczone, nie mieli możliwości wniesienia sprzeciwów do opinii technicznych, wykonanych przez wyżej wymienionych. Błędne ustalenia autorów opracowań, że budowla wykonana na granicy działki [...] i [...] w miejscowości D. nie stanowi muru oporowego. Czy wykonując te opracowania byli na miejscu zdarzenia, żeby wykonać wiarygodne opinie autorzy musieliby przede wszystkim wykonać opinię z materiałów i pomiarów z muru oporowego znajdującego się po stronie skarżącego, działki [...]. Nikt skarżącemu, ani drugiemu współwłaścicielowi działki nie zgłosił potrzeby wejścia na naszą posesje w celu wykonania takiej ekspertyzy. Współwłaściciele pozbawieni zostali wzięcia czynnego udziału w wykonaniu rzekomych ekspertyz i wniesienia naszych uwag, zastrzeżeń oraz skonfrontowania i powołania ich biegłego. Nadto skarga wskazuje, że o tym nie został również powiadomiony Wójt Gminy w D.(1), który jest stroną w toczącym się postępowaniu, również z powodu braku powiadomienia o dokonanych czynnościach został pozbawiony wzięcia czynnego udziału w ekspertyzach dokonywanych przez autorów. Najprawdopodobniej ekspertyzy zostały sporządzone na podstawie przekazanych informacji przez inwestora, dowodem potwierdzającym ten fakt jest agresywne zachowanie pana W. podczas dokonywania przez nas analizy i pomiarów muru oporowego w miejscowości D. na granicy [...] i [...]. W uzasadnieniu podniesiono, że prawo własności nie jest prawem nieograniczonym, gwarantującym właścicielowi absolutną swobodę postępowania z nieruchomością. Z tego powodu trzeba przyjąć twierdzenie, że właściciel może wykonywać swoje prawo w takim zakresie w jakim ustawa i wzgląd na uzasadnienie interesu innych osób mu tego nie zabrania ( S. Rudnicki, komentarz do Kodeksu Cywilnego, księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe Warszawa 1996, s.31). Bezpodstawne jest dopuszczenie opinii technicznej opracowania, które wskazują, że wykonana przez pana W. budowla nie ma charakteru muru oporowego, bo nie trzyma gruntu oraz sama jego konstrukcja nie stanowi konstrukcji oporowej. W celu przedstawienia stanu technicznego dokonaliśmy dokładnych pomiarów, analizy muru oporowego. Bezsporny jest fakt samowolnego wybudowania przez Inwestora muru oporowego, bez projektu zatwierdzonego przez Nadzór Budowlany, jak również brak projektu odwadniania, dowodem potwierdzającym ten fakt jest pismo Wójta Gminy w D.(1) z dnia 15.06.2018 r. i 16.10.2018 r. Wybudowany przez inwestora mur oporowy według własnego uznania powoduje, że woda zalewała, zalewa i będzie zalewać naszą posesję - dokumentacja fotograficzna wykonana w listopadzie, grudniu 2020 r. i styczniu 2021 r. na tę okoliczność. W niniejszej sprawie zwracaliśmy się do Wójta Gminy w D.(1), Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, które to instytucje stwierdziły, iż nie posiadają dokumentacji dotyczącej pozwolenia na budowę muru oporowego, również Starosta Powiatu Wrocławskiego stwierdził, iż nie wydawał pozwoleń na wybudowanie muru oporowego. Starosta Powiatu Wrocławskiego postanowieniem z dnia 22 marca 2012r. zwraca uwagę na nieprawidłowości podniesienia terenu, który został przez D. W. podniesiony przy użyciu gruzu i ziemi- dowód w złączeniu. Od 2016 r. zwracamy się do PINB w Powiece wrocławskim o podjęcie czynności mających na celu przywrócenia do stanu poprzedniego i umożliwienie nam korzystania z naszej własności. Jednak organy nie podjęły żadnych działań w tym zakresie, dowodem potwierdzającym bezczynność organu są składane ponaglenia - dowód w załączeniu. Organ umarzał postępowanie, jako bezprzedmiotowe. Decyzja nr 153/2020 z dnia 15 września 2020r., była dla nas całkowicie niezrozumiała, albowiem skarżący i uczestnik nie zostali dopuszczeniu do udziału w tym postępowaniu jako strona mimo, że byli stroną inicjującą powyższe postępowanie a niewątpliwie mieliśmy interes prawy w powyższym postępowaniu. Organ umarzał postępowania w oparciu o nieprawdziwe dowody na podstawie informacji przekazanych przez D. W. nie polegających na prawdzie. Nadto wskazać należy iż nieprawdą jest, że D. W. wykonał zasypkę, na co zwracali uwagę uczestnicy w odwołaniach, jednakże nie zostało to przez organ sprawdzone i zweryfikowane. Zdaniem organu bezsporny jest fakt znacznego podniesienia gruntu " mur oporowy nie może pełnić funkcji oporowej, gdyż nie wytrzymałby napom gruntu" - cytat z decyzji o umorzeniu postępowania ale mur oporowy pełni funkcję zalewania naszej działki i od wielu lat wyrządza ogromną szkodę i nie może być traktowany przez organ jako bezprzedmiotowy, nie może zakończyć się umorzeniem. Z uzasadnienia decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 lutego 2021 r., dowiadujemy się, że PINB we Wrocławiu w dniu 19 września 2019r przeprowadził dowód z oględzin, również nie zostali o tym powiadomieni, nie został o tym powiadomiony i nie wziął czynnego udziału Wójt Gminy w D.(1). Na nasz wniosek - ponaglenie PINB we Wrocławiu pismem z dnia 17 lipca 2019r. doręczonego 05,08.2019 r., informuje nas o tym, że wszczął postępowanie - dowód w załączeniu. Uczestnicy podkreślają, że nie zostali również powiadomieni przez Pana W. o zamiarze zbudowania skarpy, na granicy w 2003 r. wykonali ogrodzenie, teren był równy, nie było skarpy - mapa geodezyjna terenu na tę okoliczność. Uczestnicy nie mogli zgłosić sprzeciwu od wykonania rzekomych urządzeń odwadniających, ponieważ nie zostały one wykonane - dowodem potwierdzającym ten fakt jest dokumentacja zdjęciowa z roku 2020 r. i 2021 r. i jest dowodem na to, że woda przelewa się przez mur oporowy na ich działkę. Jest dowodem na to, że nie został wykonany system drenarski jak twierdzi W. a nadzór budowlany w to wierzy i to potwierdza. W tym miejscu wskazano, że nadzór budowlany bez żadnej zwłoki na życzenie D. W. wydał decyzję nakazującą rozbiórkę wybudowanej wiaty o powierzchni 30 m kw. W 2016 r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał tę decyzję z pominięciem ustawy, która nie wymagała zgłoszenia do nadzoru budowlanego - dowód w załączeniu. W niczym Panu W. to nie przeszkadzało oraz nie oddziaływało negatywnie na środowisko. Rzeczywistość jest taka: mur oporowy zbudowany przez inwestora na granicy z działką [...] i [...] ma 23 metry długości, jest zbudowany na 13-tu wylanych zbrojeniowych słupach, między którymi jest wymurowany mur z bloczków betonowych. Bloczki betonowe są wmurowane na wylewce betonowej zbrojonej o wysokości 0,5 metra. Wysokość wymurowanych bloczków betonowych ma 114 cm bieżących wraz z wylewką betonową pod bloczkami wynosi 164 cm. dokumentacja fotograficzna na tę okoliczność. Cała wysokość ogrodzenia muru oporowego wynosi 277 cm. Zasypkę inwestor wykonał jedynie na środku działki, nie wykonał jak twierdzi na całej długości muru oporowego - dokumentacja fotograficzna na tę okoliczność, świadkowie S. C., E. C.. Powyższe dane są potwierdzeniem tego, że w związku ze znacznym podwyższeniem gruntu na swojej działce oraz granicy w celu zapobieżenia osuwaniu gruntu, trzymania znacznie podwyższonego terenu zbudował mur oporowy, mur oporowy trzyma napór podwyższonego gruntu, wysokość muru wynosi 1,60 metra a nie jak twierdzi organ l, 1 metra. Mur istnieje i nie powinno stanowić problemu dla prowadzących postępowanie organów potwierdzenie faktycznych danych. Jest to dowód na to, że organ wydał decyzję na podstawie danych przekazanych przez inwestora, a nie na faktycznych danych z miejsca zdarzenia. Mur oporowy nie zapobiega zalewania naszej działki. Z całą pewnością dokonane przez nas dokładne pomiary, oględziny i załączona dokumentacja fotograficzna są tego potwierdzeniem. Mur oporowy W. zbudował niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę (decyzja Starosty Powiatu Wrocławskiego o pozwoleniu na budowę - dowód pismo Urzędu Gminy w D.(1) z dnia 16.10.2018 r. [...], pismo [...] na tę okoliczność. Stanowisko takie wyraził również Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim w piśmie z dnia 10 września 2018r. [...]. Zgodnie z treścią art. 234 ust. 1 Prawa wodnego, właściciel gruntu nie może zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych ani kierunku odpływu wód ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Zmiana przez właściciela nieruchomości stosunków wodnych a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej powodująca szkodę na gruntach sąsiednich, jest bowiem podstawą do nałożenia przez Wójta oraz Nadzór Budowlany sankcji w postaci nakazu przywrócenia stanu poprzedniego. D. W. pod nieobecność sąsiadów, bez ich wiedzy i zgody zniszczył ogrodzenie skarżącego o wartości dwanaście tysięcy zł, pociął siatkę ogrodzeniową - dokumentacja fotograficzna na tę okoliczność. Wykonując budowę muru oporowego zniszczył bezcenny wieloletni ogród, tym bardziej, że rosły na nim rośliny i krzewy wieloletnie sprowadzone z H. - dokumentacja fotograficzna na tę okoliczność. Stąd działania mające na celu powstrzymanie negatywnych działań pana W., kierowano pisma do Urzędu Gminy, do PINB w Powiecie Wrocławskim, Dolnośląskiego Wojewódzkiego Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim, lecz z uwagi na bezczynność organów powołanych do nadzoru o pomoc zwróciliśmy się do Wojewody Dolnośląskiego, Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu i DWINB w Powicie Wrocławski pismem z dnia 04.07.2020 r. Nadto W. mur oporowy malował czarną smolistą substancją nieznajomego pochodzenia, w celu wykonania tej czynności musiał przejść na posesję, której współwłaścicielem jest skarżący, przy tym dokonywał zniszczeń i wypalania roślinności – dokumentacja fotograficzna na tę okoliczność. Dokonał wielu zniszczeń, dewastacji samochodów, wybijał szyby, wyrywał instalacje, zanieczyszczał posesję - dokumentacja fotograficzna na tę okoliczność. Co więcej pomiędzy dokonanym podniesieniem gruntu, a wystąpieniem szkody występuje związek przyczynowo- skutkowy, ponieważ do czasu podniesienia gruntu na swojej posesji działka skarżącego nie była zalewana. Była w pełni użytkowana. Co istotne w tym postępowaniu uczestnicy nie mają prawa przebywać na ich działce w pobliżu muru oporowego, ponieważ są przez pana W. nękani, grozi im, zachowuje się agresywnie -takie zdarzenie miało miejsce wówczas kiedy koniecznym stało się wykonanie dokładnych pomiarów i oględzin muru oporowego dołączonego do tego odwołania (skargi – przyp. sądu). Regularne zalewanie działki uczestników powoduje niepowetowane szkody, czyniąc grunt bezużytecznym co uniemożliwia zarówno dokonywanie jakichkolwiek upraw, czy budowli, jak również sprzedaż gruntu.
Warto wskazać, że pojęcie szkody należy w tym przepisie rozumieć tak, jak definiuje się je w prawie cywilnym, a więc jako uszczerbek na dobrach prawem chronionych, który wystąpił wbrew woli poszkodowanego ( zob, m.in. Z. Radwański, A. Olejniczak, Zobowiązania - część ogólna, Warszawa 2010, s. 90). Z punktu widzenia odpowiedzialności właściciela nieruchomości gruntowej nie ma znaczenia, jaki jest rozmiar szkody, prawodawca bowiem nie uzależnia skutku od rozmiaru szkody, a w ogóle od jej zaistnienia. Podobny pogląd zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 czerwca 2011roku (sygn..akt. II SA/Bd 438/11, LEX nr 950530). Nadto zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 grudnia 2017roku ( sygn. akt II SA/01933/17,LEX nr 2422400), konieczne jest wystąpienie szkody na gruntach sąsiednich, przy czym rzeczą obojętną jest, czy szkoda nastąpiła na skutek działań legalnych, czy nielegalnych. Trzeba zatem skonkludować, że w tym przypadku zostały spełnione obie przesłanki niezbędne do wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 234 ust,3 Prawa wodnego - doszło bowiem zarówno do zmiany wód, jak również wystąpiła szkoda w postaci stałego zalewania posesji uczestników. Wody opadowe sąsiedniej działki powinny być odprowadzane w granicach tej działki a kierowanie jej na teren działki sąsiada jest zabronione, a zbudowany mur oporowy nie zapobiega zalewaniu ich posesji. W związku z powyższym odwołanie od decyzji stało się konieczne i uzasadnione. Nie może być przez prowadzących nadzór akceptowane, powinno się zakończyć wydaniem decyzji nakazującej przywrócenie do stanu poprzedniego. Powyższe zostało potwierdzone w wyroku Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 września 201 Troku ( sygn. akt II SA/GL 589/17,LEX nr 2383427, zgodnie z którym na właścicielu nieruchomości ciąży obowiązek takiego jej użytkowania, by nie powodować zmian w stanie wody na gruncie wpływającej ze szkodą na grunty sąsiednie, a kiedy dojdzie do takiej zmiany, to na nim ciąży obowiązek usunięcia stwierdzonych przeszkód lud zmian oraz przywrócenie gruntu do stanu poprzedniego. Załączony do "odwołania" materiał dowodowy jest dostatecznym potwierdzeniem fakt popełnienia czynu bezprawnego wybudowania muru oporowego z rażącym naruszeniem prawa budowlanego, prawa publicznego i prawa administracyjnego i stało się konieczne i uzasadnione.
W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Pełnomocnik inwestora wniósł w piśmie procesowym o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonego aktu przeprowadzona na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) nie wykazała, aby decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest samowolna budowa muru oporowego na działce nr [...] w granicy z działką [...] w D., gmina D.(1). Postępowanie wszczęto na żądanie strony skarżącej, która zwróciła się o interwencję organów nadzoru budowlanego z uwagi na wykonanie opisanego muru oporowego bez koniecznego aktu ze strony organu architektonicznobudowlanego. Oceniając rozstrzygnięcia organów nadzorów wskazać należy w pierwszej kolejności, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i stosownie do niego zastosowany w sprawie art. 105 kpa. Z akt sprawy wynika, że 12 czerwca 2017 r. E. C. skierowała do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim pismo nazwane "zgłoszeniem", w którym zawiadomiła, że na skutek działania D. W. będącego właścicielem działki przy ul. [...] w D., polegającego na podniesienia gruntu w obrębie swojej działki o ponad 1 metr, nastąpiło naruszenie dotychczasowego stanu wody, a sąsiadująca działka jest regularnie zalewana wodą opadową pochodzącą z działki D. W. Nadto D. W. przy granicy działki mocodawców pełnomocniczki wzniósł betonowe ogrodzenie, które pokryte zostało czarną, smolistą substancją. W wyniku użycia tej substancji doszło do wypalenia roślinności na szerokości ok. 2 m od ogrodzenia. Jednocześnie D. W. odmówił podania informacji dotyczącej tego, czym jest użyta przez niego substancja, a nadto w celu pokrycia ogrodzenia wspomnianą substancją od strony działki sąsiadów - S. C. i M. C., dokonał zniszczenia ogrodzenia będącego własnością. Wobec faktu silnego działania toksycznego tej substancji, powodującego wypalenie i obumarcie okolicznej roślinności, zachodzi istotne zagrożenie dla ludzi i zwierząt, w tym z uwagi na ryzyko przenikania tej substancji do wód gruntowych. Należy przy tym wskazać, że okoliczne gospodarstwa domowe zaopatrywane są w wodę za pośrednictwem studni. Tym samym, wobec powyższego, pełnomocniczka zwróciła się o podjęcie czynności kontrolnych w obrębie działki przy ul. [...] w D. oraz poinformowanie o podjętych działaniach.
Dalej w aktach znajduje się wniosek E. C., działającej jako pełnomocnik M. C., do organu pierwszej instancji z 28 marca 2018 r. o zobowiązanie inwestora do przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom. Pełnomocniczka wskazała, że żądanie znajduje swoje uzasadnienie w art. 234 ust 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku - Prawo wodne (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1566; dalej: "Prawo wodne"). Pełnomocnik sąsiadów wskazał, że właściciel może wykonywać swoje prawo w takim zakresie, w jakim ustawa i wzgląd na uzasadnione interesy innych osób mu tego nie zabrania. Trzeba zatem skonkludować, że zostały spełnione obie przesłanki niezbędne do wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego - doszło bowiem zarówno do zmiany stanu wód, jak również wystąpiła szkoda w postaci stałego zalewania działki bezpośrednio sąsiedniej. Co więcej, pomiędzy dokonanym podniesieniem terenu gruntu a wystąpieniem szkody występuje związek przyczynowo-skutkowy, ponieważ do czasu podniesienia terenu numer [...], sąsiednia działka numer [...] nie była zalewana. Kolejnym dokumentem w aktach sprawy jest prawomocna i ostateczna decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego z dnia 22 maja 2012 r. Nr 1468/2012 dla D. W., która wskazuje, że teren działek przewiduje się ogrodzić od strony sąsiednich działek z ogrodzeniem stałym, na podmurówce i elementów kowalsko-ślusarskich lub drewnianych Z uwagi na bardzo zróżnicowany poziom terenu na działce tj. około 1,20 m i istniejącej skarpy ziemnej zaprojektowano ławy fundamentowe na głębokości o rzędnej 124,6 m npm. (....) Dla spełnienia i zachowania normatywnego przykrycia fundamentów projektuje się podwyższenie poziomu terenu działki do rzędnej ok. 125,8 m - 126,0 m. Podniesienie terenu nie może wpłynąć na zmianę stosunków wodnych na działkach sąsiednich.
W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 19 września 2019 r. stwierdzono, że inwestor okazał inspektorom kopie przekrojów podłużnych ukształtowania terenu (stanowiących część zatwierdzonego projektu budowlanego, gdzie wskazano sposób rozwiązania podniesienia terenu. Na granicy z działką [...] poziom terenu miał wynosić 125,5 m.np. następnie miała być wykonana skarpa na długości 5,0 m o nachyleniu 11% z koroną skarpy na wysokości 125,8 m. Inwestor przedłożył także decyzję Wód Polskich zezwalającą na przebudowę przez inwestora urządzenia wodnego i przebudowę skarpy, a nadto zaświadczenie PGW Wody Polskie z dnia 27 listopada 2018 r. o niewniesieniu sprzeciwu w sprawie wykonania urządzeń odwadniających na działce zainwestowanej. Z akt sprawy wynika, że ogrodzenie to było wykonane na podstawie projektu budowlanego wraz z resztą inwestycji, objęte wskazaną decyzją o pozwoleniu na budowę. Nadto organ nadzoru budowlanego w dniu 7 maja 2015 r. nie zgłosił sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania obiektu. Można jeszcze raz podkreślić, że ogrodzenie wykonane zostało wraz z inwestycją i jest to okoliczność bezsporna w postępowaniu. Inwestycja ta została odebrana przez organ nadzoru budowanego, jako zgodna z zaakceptowanym projektem budowlanym. Brak sprzeciwu do przystąpienia do użytkowania obiektu wyklucza to w zasadzie możliwość stwierdzenia samowoli budowlanej w stosunku do obiektu objętego decyzją o pozwoleniu na budowę. Kompetentne organy uznały bowiem, że obiekt wybudowany został zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę..
Zarzut, że ogrodzenie to jest w istocie murem oporowym również nie mogło zasługiwać na uwzglęnienie, bowiem Prawo budowalne nie zawiera definicji muru porowego (konstrukcji oporowej). W orzecznictwie wskazuje się, że przez mur oporowy (ścianę oporową) rozumieć należy samodzielną budowlę (konstrukcję) powstrzymującą poziome parcie gruntu pochodzące od nasypu przez nią podtrzymywanego. Może być wykonany z żelbetu, betonu, cegieł, pustaków, kamieni, gabionów lub bloków betonowych, ułożonych na zaprawie lub na sucho. Konstrukcje oporowe czy też mury oporowe mają przede wszystkim za zadanie zabezpieczanie terenu przed osuwaniem się gruntu, z terenu położonego wyżej, podczas gdy ogrodzenia oddzielają od siebie części terenu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 53/15, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 758/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/.k.r. 1407/16). Jeżeli dominującą funkcją konstrukcji jest zabezpieczanie przed osuwaniem się ziemi, na co może wskazywać również charakter użytych do jej wzniesienia materiałów zapewniających stabilność - należy uznać, że stanowi ona mur oporowy. Z punktu widzenia prawa budowlanego obiekt budowlany należy kwalifikować przede wszystkim ze względu na jego przeznaczenie, czyli funkcję jaką ma pełnić. Nie ma przy tym znaczenia, że strona może traktować sporny obiekt w odmienny sposób, próbując mu przypisać inną funkcję niż ta rzeczywiście pełniona. W rozpoznawanej sprawie funkcja rozdzielenia nieruchomości jest oczywista, wszak nawet strona skarżąca nie kwestionowała, że obiekt spełnia funkcję ogrodzenia.
Przede wszystkim należy wskazać, że wszystkie opinie rzeczoznawców, znajdujące się w aktach sprawy wskazują, że ogrodzenie działek inwestora nr [...] w granicy z działką [...], nie spełnia wymogów technicznych konstrukcji oporowej. Jeśli natomiast dochodzi do naruszenia stosunków wodnych na działce skarżącego, to organ trafnie poinformował jakie należy działania podjąć, w celu usunięcia tych nieprawidłowości. Nie uszło uwadze sądu, że w aktach znajduje się postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przez Wójta Gminy D.(1), ale nie ma to wpływu na umorzenie niniejszego postępowania.
W świetle powyższego należało dojść do wniosku, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku, wobec czego skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło