II SA/Wr 361/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Towarzystwa A w Z. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Towarzystwa A w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po myśli § 3 art. 61 ustawy po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie Towarzystwo A w Z. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] r. Nr [...], którą umorzono postępowanie odwoławcze od decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...] r. Nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji polegającej na budowie siedemnastu siłowni wiatrowych o łącznej mocy 34MW w rejonie miejscowości J. i Ż.W. w gminie Z. wraz z drogami dojazdowymi, placami manewrowymi i infrastrukturą elektroenergetyczną, na działkach nr 3, 10, 20, 24/1, 31, 35/1, 38, 43/2, 46/2, 50, 53, 66, 104, 142/1, obręb Ż.W., gmina Z.. W skardze strona skarżąca zgłosiła również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie uzasadniając go w żaden sposób. Należy w tym miejscu jednak zaznaczyć, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktów administracyjnych spoczywa wprawdzie na stronie skarżącej, jednakże w rozpatrywanej sprawie okoliczności podnoszone we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie miały znaczenia dla jego rozstrzygnięcia przez Sąd. Z przepisu art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika bowiem, że akt, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie wykonania, powinien kwalifikować się do wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza zaś "(...) spowodowanie, sprowadzenie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu w rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu. Ten stan w rzeczywistości społecznej, którego spowodowanie nakazuje akt administracyjny, stanowi przedmiot jego wykonania. Przedmiotem wykonania aktu administracyjnego jest więc każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego do jego wykonania (adresata aktu), polegające na działaniu, zaniechaniu określonego działania, znoszeniu zachowań innych podmiotów, a nawet świadczenie w rozumieniu prawa cywilnego (np. sumy pieniężnej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość). Akt administracyjny zostaje wykonany, gdy rzeczywisty stan stosunków społecznych odpowiadać będzie stanowisku określonemu w nim jako odpowiedni." (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 295). Nie każdy zatem akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. W rzeczywistości więc problem wykonania aktu administracji dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki (zob. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 26 lipca 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 396/05, publ. LEX nr 220325). Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy także aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 296). Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu do wykonania nie kwalifikuje się decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego, a z taką decyzją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Ma ona bowiem charakter procesowy, a nie rozstrzyga merytorycznie o istocie sprawy, tj. środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację spornej inwestycji, i brak jest konieczności podejmowania jakichkolwiek czynności wymagających jej wykonania. W myśl zaś art. 61 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji, zwłaszcza gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Decyzja, którą umorzono postępowanie odwoławcze, nie podlega wykonaniu w w/w rozumieniu, a co za tym idzie – nie może ona spowodować niebezpieczeństwa wyrządzenia stronie skarżącej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Brak jest zatem przesłanek do zastosowania art. 61 § 3 w/w ustawy. Ponadto należy zauważyć, że nawet jakby zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację określonej w niej inwestycji, to również nie byłoby podstaw do jej wstrzymania. Akt deklaratoryjny, jakim jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, ustala jedynie warunki realizacji określonego przedsięwzięcia, z uwzględnieniem konieczności ochrony środowiska, nie wymaga natomiast wykonania. Takie stanowisko jest prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 1 lutego 2010 r. (sygn. akt II OZ 35/10) decyzja ta jako etap procesu inwestycyjnego daje inwestorowi prawo do wystąpienia o udzielenie pozwolenia na budowę. Nie stanowi ona aktu, który dawałby podstawę do rozpoczęcia robót i realizacji inwestycji, a tym samym nie narusza na tym etapie inwestycyjnym żadnych praw strony skarżącej w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków. W postanowieniu z dnia 14 maja 2009 r. (sygn. akt II OSK 715/09, publ. LEX nr 564227) NSA stwierdził natomiast, że "uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia nie podlega wykonaniu, a to ze względu na jego przedmiot. Stwierdza ono jedynie warunki i wymogi jakie powinny zostać zachowane przy realizacji inwestycji. Wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania następuje przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy, a także przed wydaniem pozwolenia na budowę. To, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę poprzedzone jest warunkiem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, nie oznacza wcale, że zaskarżona decyzja prowadzi samoczynnie do wydania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę. Należy przy tym podkreślić, iż decyzja o pozwoleniu na budowę jest wydawana w odrębnym postępowaniu administracyjnym, w ramach którego przysługują stronie stosowne środki zaskarżenia. Wobec tego odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie spowoduje ujemnych skutków w postaci wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.". W rezultacie Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Stąd wniosek w tym przedmiocie nie został, po myśli art. 61 § 3 i § 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględniony.