II SA/Wr 362/05

PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-04-09

Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony w całości, jeśli strona wykaże trudną sytuację materialną, ale nie udowodni braku środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z opłaty sądowej w kwocie przekraczającej 50 zł, odmawiając w pozostałym zakresie. Uzasadniono to tym, że choć sytuacja materialna skarżących wskazuje na trudności w pokryciu pełnych kosztów, nie wykazali oni jednoznacznie braku środków na pokrycie całości kosztów postępowania, a ich dochody, choć niskie, nie uzasadniały całkowitego zwolnienia.
Stan faktyczny
Skarżący D. i M. W. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na niskie dochody z emerytur (łącznie 1959,45 zł brutto miesięcznie) oraz brak oszczędności. Podkreślili, że w mieszkaniu brak jest zimnej wody i ogrzewania oraz że toczą się przed sądem liczne sprawy (ponad 100). Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w części przekraczającej 50 zł opłaty sądowej. Skarżący wnieśli sprzeciw od tego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Mieczysław Górkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2008r . na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu D. i M. W. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 lutego 2008r. w sprawie ze skargi D., M., J. i M. W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki zbiornika bezodpływowego na ścieki postanawia: I. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł ( pięćdziesiąt złotych); II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Uzasadnienie: Wnioskiem dnia 15 lutego 2008 r. złożonym na urzędowym formularzu skarżący D. i M. W. zwrócili się do tutejszego sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych . Ze złożonego wniosku wynika, że skarżący nie mają nikogo na utrzymaniu oraz nie pozostają z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Na miesięczny dochód składają się: emerytura D.W. w wysokości 886,55 zł brutto i emerytura M. W. w wysokości 1072,90 zł brutto. Co łącznie daje kwotę 1959,45 zł. Są współwłaścicielami nieruchomości – działki o pow. 2500 m 2 w N.. Nie posiadają natomiast żadnych oszczędności, papierów wartościowych oraz innych przedmiotów wartościowych. Nadto – jak wskazali skarżący – w mieszkaniu nie ma zimnej wody i ogrzewania. Wskazali, że nie mają innych dodatkowych informacji o swoim stanie majątkowym. W uzasadnieniu swojego wniosku podkreślili, że mają w tutejszym Sądzie sto spraw -100 procesów w WSA we Wrocławiu. Nie mają konta bankowego. Postanowieniem z dnia 18 lutego 2008 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał D. W. prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Sprzeciw od powyższego postanowienia wnieśli D. i M. W., domagając się jego uchylenia i przyznania prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)zwanej dalej p.p.s.a. stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4). Rozpoznając zgłoszony przez skarżących wniosek o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny znalazł podstawy do jego uwzględnienia w części w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, gdyż sytuacja materialna obojga skarżących wskazuje, iż nie są oni w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie skarżący D. i M. W. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych . Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, iż oceniając możliwość przyznania prawa pomocy, Sąd musiał rozważyć zarówno wysokość obciążeń finansowych, jakie strona jest zobowiązana ponieść na danym etapie postępowania, jak i sytuację materialną wnioskodawców i w kontekście tego - możliwość ponoszenia przez nich kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania w niniejszej sprawie skarżący obowiązani są pokryć koszt 500 zł tytułem wpisu od skargi. Przy czym do uiszczenia tejże kwoty zobowiązane były solidarnie cztery osoby, bowiem skarżącymi są również M. W. i J. W., nie pozostający z wnioskodawcami, jak wynika z urzędowego formularza, we wspólnym gospodarstwie domowym. Uiszczenie wpisu sądowego od skargi przez jednego ze skarżących zwolni z tego obowiązku pozostałych. Ponadto oceniając okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, w szczególności wysokość miesięcznego dochodu o charakterze stałym w kwocie łącznie 1959,45 zł brutto, co daje na osobę kwotę 979,72 zł, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek zasobów pieniężnych, czy przedmiotów wartościowych oraz biorąc z drugiej strony pod uwagę fakt, że wnioskodawcy wbrew swojemu obowiązkowi nie wykazali braku dostatecznych środków Sąd doszedł do przekonania, iż powyższe okoliczności nie mogą stanowić podstawy uzasadniającej przyznanie skarżącym prawa pomocy w całym wnioskowanym zakresie. Nie wystarczy bowiem, zgodnie utartymi poglądami orzecznictwa ( por postanowienia NSA Sygn. akt FZ 810/04, II FZ 470/05, II FZ 556/05, II FZ 733/05, II FZ 834/05, II FZ 875/05) do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy ogólnikowe stwierdzenie o trudnej sytuacji wnioskodawcy. To na wnoszącym ten wniosek spoczywa obowiązek wykazania, że znajduje się w trudnej sytuacji. W tym też kontekście należy również wskazać, iż argument skarżących dotyczący znacznej liczby postępowań toczących się przed tutejszym sądem- ponad 100 – jak wskazali wnioskodawcy i związana z tym łączna wysokość wpisów nie może również przemawiać za przyznaniem skarżącym zwolnienia od obowiązku uiszczenia całości kosztów sądowych. Każda ze spraw jest bowiem rozpatrywana oddzielnie i od każdej pobiera się wpis w innej wysokości. Każdy wniosek o przyznanie prawa pomocy należy bowiem traktować jednostkowo. Wobec powyższego podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i §4 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło