II SA/Wr 364/08

WyrokWSA we Wrocławiu2009-01-29

Skład orzekający: Halina Kremis, Alicja Palus, Anna Siedlecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego, które wzywa do wpłacenia kwoty stanowiącej całkowity koszt wykonania zastępczego, a nie zaliczki, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego, które wzywa do wpłacenia kwoty stanowiącej całkowity koszt wykonania zastępczego, a nie zaliczki, narusza prawo. Ponadto, pominięcie jednego ze współwłaścicieli nieruchomości obciążonej obowiązkiem przy orzekaniu o wykonaniu zastępczym stanowi naruszenie przepisów. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. o zastosowaniu wykonania zastępczego w celu rozbiórki budynku mieszkalnego i uporządkowania terenu. Organ pierwszej instancji nałożył na skarżącą obowiązek wpłaty kwoty 5036,59 zł tytułem zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Skarżąca zarzuciła m.in. brak załączenia tytułu wykonawczego oraz działanie niezgodne z prawem. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji; stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus (spr.), Sędzia WSA Anna Siedlecka, Protokolant Iwona Borecka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 stycznia 2009r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [....]. nr [...] w przedmiocie zastosowania wykonania zastępczego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] o zastosowaniu wykonania zastępczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. działając na podstawie art. 128 § 1 i 2 w związku z art. 127 oraz art. 20 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm./ orzekł, że obowiązek ciążący na A. S., objęty tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] /doręczonym w dniu [...]/, jako na współwłaścicielce nieruchomości zabudowanej, położonej na działce nr [...]w S. [...], gmina K., polegający na rozbiórce budynku mieszkalnego znajdującego się w nieodwracalnie złym stanie technicznym i pozostałości po zawalonej wiacie oraz uporządkowaniu terenu w terminie od [...] do [...], nakazany decyzją nr [...] /znak [...]/ z dnia [...] zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez firmę A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. przy ul. W. [...] za zobowiązaną na jej koszt i niebezpieczeństwo /pkt 1/ oraz wezwał zobowiązaną do wpłacenia kwoty 5036,59 zł /słownie: pięć tysięcy trzydzieści sześć złotych i pięćdziesiąt dziewięć groszy/ w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia, tytułem zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego /pkt 2/. W osnowie postanowienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wskazał również sposób uiszczenia tej należności oraz pouczył, że w przypadku jej niewpłacenia w wyznaczonym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Uzasadniając to orzeczenie organu wyjaśnił, że zostało ono podjęte po uchyleniu przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] Nr [...] postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, na które zażalenie wniosła A. S. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy w motywach swojego rozstrzygnięcia wskazał, że zobowiązana częściowo wypełniła obowiązki wynikające z decyzji, w związku z czym powiatowy organ nadzoru budowlanego – po uprzednim skutecznym zawiadomieniu stron – przeprowadził w dniu [...] przy udziale inspektora Wydziału Zarządzania Kryzysowego Starostwa Powiatowego w G. oraz sołtysa wsi S. oględziny nieruchomości w celu sprawdzenia wykonania przedmiotowych obowiązków. Strony ani ich przedstawiciele nie brały udziału w przeprowadzanych czynnościach dowodowych pomimo prawidłowego zawiadomienia. Z przeprowadzonych oględzin spisano stosowny protokół oraz wykonano dokumentację fotograficzną. W trakcie oględzin ustalono, że budynek mieszkalny jest w jeszcze gorszym stanie technicznym, niż był podczas ostatnich oględzin. Stwierdzono, że do dnia kontroli nie przystąpiono do wykonania obowiązku, nawet w najmniejszym zakresie. Na nieruchomości został rozebrany budynek gospodarczy - inwentarski, po którym została sterta gruzu. Jednak nie był on przedmiotem postępowania ponieważ chociaż jego stan techniczny nie był właściwy to jednak nie stwarzał zagrożeń, co potwierdzają protokoły z przeprowadzanych oględzin i wydawane rozstrzygnięcia: - protokóły z dnia [...] oraz z dnia [...] i wydana przez PINB decyzja nr [...] z dnia [...] W konsekwencji tego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] nakazano rozbiórkę tylko budynku mieszkalnego znajdującego się w nieodwracalnie złym stanie technicznym i pozostałości po zawalonej wiacie oraz uporządkowanie terenu. Organ nadzoru budowlanego podczas kontroli w dniu [...] roku. przed wystawieniem tytułu wykonawczego i wydaniem postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, stwierdził, że na nieruchomości w S. [...] nadal nie rozebrano zniszczonego budynku mieszkalnego i pozostałości po zawalonej wiacie. Rozebrano natomiast budynek gospodarczy. Nie oznacza to, że zobowiązane wykonały chociażby w części obowiązki nałożone decyzją. Potwierdzają to chociażby pisma skierowane przez A. S. w dniu [...] do Urzędu Skarbowego w G. oraz w dniu [...] do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., w którym wyjaśnia, że budynek gospodarczy został rozebrany przez wykonawców niektórych budów, a materiały z rozbiórki skradzione. Organ orzekający wyjaśnił następnie, że zgodnie z art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku gdy zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Następnie powołał się na wskazania zawarte w uzasadnieniu kasacyjnego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z których wynika, że organ pierwszej instancji powinien ponownie wydać postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Organ orzekający przywołał też fragment uzasadnienia, w którym organ odwoławczy stwierdził, że "Wątpliwości budzi wysokość nałożonej grzywny. Należy wskazać, iż wymiar grzywny można wyliczyć w oparciu o przepisy art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, iż " Wysokość grzywny, o której mowa w § 4 stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (...). ", oraz pomiary budynku mieszkalnego wykonane podczas ostatnich oględzin, które wykazały, że: długość budynku wynosi 13.40 m, szerokość - 7,75 m, tak więc jego powierzchnia zabudowy równa jest 103,85 m2. Ponieważ 3041 zł to cena 1 m p.u. budynku mieszkalnego, ogłoszonej w Komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 listopada 2007r. w sprawie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za trzeci kwartał 2007r. /Dz.Urz. GUS Nr 11, poz. 73/, zatem grzywna powinna wynosić 1/5 x 3041 zł/m2 x 103,85 m2= 63 161,57 zł. Z dalszej części uzasadnienia wynika, iż w ocenie organu pierwszej instancji grzywna w kwocie 63 161,57 zł jest zbyt uciążliwa dla zobowiązanej i nigdy nie zostanie przez nią uiszczona dobrowolnie, ani też nie będzie można jej wyegzekwować w trybie egzekucji administracyjnej. Zastosowanie takiego środka egzekucyjnego nie doprowadzi zatem do wykonania obowiązków nałożonych na A. S. i O. B., jako na współwłaścicieli nieruchomości położonej na działce nr [...] w S. [...], gmina K., decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] Nr [...] /utrzymaną w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego z dnia [...] Nr [...]. W związku z tym organ orzekający stwierdził, że do obowiązków o charakterze niepieniężnym, wynikających z ustawy – Prawo budowlane, które mają charakter obowiązków publicznoprawnych, należy obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego nałożony na podstawie art. 67 ust. 1 tej ustawy. Wskazał jednocześnie, że przedmiotowy obowiązek nie został wykonany pomimo wysłania właściwego upomnienia i nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Ta sytuacja obligowała organ właściwy – stosownie do przepisu art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – do zastosowania wykonania zastępczego, które doprowadzi w możliwie najkrótszym czasie do wykonania rozbiórki obiektów budowlanych, które są w katastrofalnym stanie technicznym w celu zapewnienia bezpieczeństwa osobom postronnym, korzystającym z drogi wiejskiej. W zakończeniu uzasadnienia powiatowy organ nadzoru budowlanego wyjaśnił, że na zapytanie organu o cenę wykonania wyburzenia ruin i wywiezienia gruntu w celu uporządkowania terenu nieruchomości w S. [...], firma A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. przy ul. W. [...] przedstawiła kosztorys wykonawczy na kwotę 5036,59 zł. Jest to kwota wielokrotnie niższa o wyliczonej grzywny, którą w celu przymuszenia należałoby nałożyć na zobowiązaną, zatem właściwe jest zlecenie wykonania zastępczego. Na opisane powyżej postanowienie zażalenie wniosła A. S., która zarzuciła, że do postanowienia o zastosowaniu wykonania zastępczego nie został załączony tytuł wykonawczy. W jej ocenie tytuł wykonawczy poprzednio doręczony dotyczył grzywny w celu przymuszenia i został uchylony postanowieniem Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...]. Ponadto w zażaleniu A. S. oświadczyła, że kategorycznie odmawia wpłacenia jakiejkolwiek kwoty oraz zarzuciła organowi gminy oraz organom nadzoru budowlanego działanie niezgodne z prawem wobec niej i wobec siostry – O. B. Po rozpatrzeniu zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ odwoławczy opisał szczegółowo dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, a następnie wyjaśnił, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Prowadzona egzekucja jest następstwem nie wywiązania się przez zobowiązaną z obowiązku nałożonego ostateczną decyzją właściwego organu. Obowiązek określony w tytule wykonawczym wynika z ostatecznej decyzji PIŃB w G. nr [...] z dnia [...], wydanej w trybie art. 67 ustawy Prawo budowlane nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego i pozostałości po zwalonej wiacie na nieruchomości w S. [...]. Na określone w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji środki egzekucyjne strona zobowiązana może złożyć odpowiednie środki zaskarżenia. Jednym z takich środków jest zażalenie, uregulowane w art. 128 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Następnie organ wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 127 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności , którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Wykonanie zastępcze jest środkiem egzekucyjnym zaspokajającym (prowadzącym wprost do celu egzekucji-wykonania obowiązku). Obowiązek ciążący na zobowiązanym wykonuje inny podmiot, jednak na koszt zobowiązanego. W celu zastosowania środka egzekucyjnego określonego w art. 127 powołanej wyżej ustawy organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32; 2) postanowienie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo. W postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego, z pouczeniem, że w przypadku niewpłacenia kwoty w tym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. W postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może również nakazać zobowiązanemu dostarczenie posiadanej dokumentacji, a także posiadanych materiałów i środków przewozowych, niezbędnych do zastępczego wykonania egzekwowanej czynności, z zagrożeniem zastosowania odpowiednich środków egzekucyjnych w razie uchylenia się zobowiązanego od dostarczenia tych dokumentów, materiałów i środków przewozowych. Ogólną zasadą mającą decydujące znaczenie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest zasada wyrażona w art. 7 § 1 ustawy - tzw. stosowania środków egzekucyjnych określonych ustawą. W postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym wyróżniamy następujące środki egzekucyjne: grzywnę w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni Powołana regulacja stanowi, iż organ egzekucyjny stosuje środki przewidziane w ustawie. Organ I instancji zastosował grzywnę w celu przymuszenia jednak środek ten nie doprowadził do wykonania obowiązku. Kolejną zasadą ogólną mającą swoje umocowanie w treści art. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest tzw. zasada celowości, określona również jako zasada zastosowania środka prowadzącego bezpośrednio do wykonania obowiązku. Zgodnie z tą zasadą organy egzekucyjne są obowiązane stosować środki służące bezpośrednio wykonaniu obowiązków. Zastosowanie tej zasady pozwala odróżnić postępowanie egzekucyjne, którego celem jest wykonanie obowiązku od postępowań o charakterze represyjnym. Z zasady tej wynika obowiązek dokonania wyboru takiego środka, który pozwoli na wykonanie egzekwowanego obowiązku. Doboru środków egzekucyjnych organ egzekucyjny musi dokonać w oparciu o kolejną zasadę znajdującą swe źródło w art. 7 tzw. zasadę najmniej uciążliwego środka dla zobowiązanego, czyli inaczej zasadę stosowania środka najłagodniejszego. W zakończeniu uzasadnienia wojewódzki organ nadzoru budowlanego stwierdził, że organ egzekucyjny racjonalnie ocenił możliwości finansowe zobowiązanej, stosując wykonanie zastępcze jako środek mniej uciążliwy niż grzywna w celu przymuszenia w kwocie 63 161,57 zł. Postanowienie wydane przez organ drugiej instancji zostało zaskarżone przez A. S., które w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu opisała w obszerny sposób sytuację istniejącą w rozpoznawanej sprawie, zarzucając organom administracji publicznej powoływanie się na niezgodne z prawdą okoliczności oraz działanie w sposób nieuczciwy i nieetyczny. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zastosowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W toku postępowania sądowoadministracyjnego do akt sprawy dołączone zostało pismo skarżącej z dnia [...] wraz z zawiadomieniem skierowanym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. do Prokuratury Rejonowej w G. o niestosowaniu się A. S. i O. B. do decyzji właściwych organów, fakturą VAT nr F [...] oraz protokołem odbioru wykonanych robót z dnia[...]. Na rozprawie w dniu [...] pełnomocnik Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oświadczyła, że podtrzymuje wnioski i twierdzenia zawarte w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/, formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji /innego aktu lub czynności/ z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych stwierdził konieczność uwzględnienia skargi poprzez zastosowanie przy orzekaniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./ przy jednoczesnym skorzystaniu z dyspozycji art. 134 § 1 i art. 135 tej ustawy. Ponadto poprzedzając przedstawienie motywów podjętego wyroku Sąd uznał za celowe wyjaśnić, że niezasadny jest zarzut niedoręczenia skarżącej równocześnie z postanowieniem o zastosowaniu wykonania zastępczego tytułu wykonawczego, zgodnie z art. 32 powoływanej wcześniej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Niedopełnienie tej czynności i obowiązku ustawowego jest wprawdzie uchybieniem, ale nie mającym wpływu na ważność postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego w takiej sytuacji, kiedy tytuł wykonawczy został już wcześniej skutecznie doręczony wraz z postanowieniem o zastosowaniu środka przymuszającego w postaci grzywny. /np. wyrok NSA z dnia 23 grudnia 1999r., sygn. akt IV SA 2370/97, Lex nr 48220/. Należy ponadto wskazać, że w sprawowanej w toku tego postępowania kontroli Sąd związany jest granicą sprawy, wyznaczoną przez przedmiot zaskarżonego postanowienie i z tego względu nie mógł – zgodnie z sugestiami skarżącej – dokonywać oceny prawidłowości aktów wydanych w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym, w tym decyzji nakazującej współwłaścicielkom nieruchomości położonej na działce nr [...] w S. [...], gmina K. rozbiórkę budynku mieszkalnego znajdującego się w nieodwracalnie złym stanie technicznym i pozostałości po zawalonej wiacie oraz uporządkowanie terenu w terminu do [...]. Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie powiatowego organu nadzoru budowlanego wydane zostały w toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do wykonania obowiązku np. orzeczonego w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym, który nie został wykonany dobrowolnie przez zobowiązanego w rozumieniu art. 1a pkt 20 powoływanej wcześniej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dla uregulowania skuteczności postępowania egzekucyjnego ustawodawca wyposażył organy egzekucyjne w odpowiednie instrumenty prawne, w tym możliwość stosowania środków egzekucyjnych przymuszających oraz zaspokajających z zachowaniem zasad ogólnych ustanowionych dla tego trybu. Istotne również jest, że organy administracji publicznej przy podejmowaniu czynności procesowych podporządkowane są zasadzie praworządności zawartej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto uwzględnionej jako jedna z zasad podstawowych w art. 4 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji. Zasada ta wymaga od organów władzy publicznej działania na podstawie i w granicach prawa. W rozpoznawanej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., działający jako organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] Nr [...] zastosował wobec A. S. środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego ze względu na niewykonanie w terminie przez nią organu przez O. B. obowiązku orzeczonego decyzją własną z dnia [...]. Nr [...]. Jednocześnie organ egzekucyjny wezwał A. S. do wpłacenia kwoty 5036,59 zł tytułem zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego. Zważyć należy, że istotą wykonania zastępczego jako środka egzekucyjnego jest to, że organ egzekucyjny zleca innemu niż zobowiązany podmiotowi wykonanie czynności zastępowalnych, czyli nie wymagających osobistego działania zobowiązanego, ale na jego koszt i niebezpieczeństwo. Zastosowanie tego środka egzekucyjnego skutkuje tym, że wygasa pierwotny obowiązek dokonania przez zobowiązanego określonej czynności, natomiast pojawia się wtórny obowiązek zapłacenia kosztów wykonania zastępczego, podlegający egzekucji w przypadku nieuiszczenia kosztów w terminie /por. System egzekucji administracyjnej pod red. J. Niczyporuka, S. Fundowicza, J. Radwanowicza, Warszawa 2004/. Podstawę prawną dla zastosowania wykonania zastępczego stanowią przepisy art. 127 – 135 powoływanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Należy zatem zwrócić uwagę, iż z przepisu art. 128 § 2 wskazanej powyżej ustawy wynika, że w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego, z pouczeniem, że w przypadku niewpłacenia kwoty w tym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Użyte w przepisie pojęcie zaliczka mimo funkcjonowania w różnych systemach prawa nie zostało zdefiniowane legalnie, natomiast rozumiane tradycyjnie oznacza określone świadczenie pieniężne na poczet należności wynikającej z określonego stosunku prawnego. Takie znaczenie tego pojęcia przyjęte jest również w literaturze prawniczej i popularno – naukowej /np. Encyklopedia Prawa pod red. prof. dr hab. M.Kaliny-Prasznic, Warszawa 1999/. Zaliczka nie może zatem równoważyć świadczenia głównego. Z akt sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że określona przez organy orzekające w sprawie jako zaliczka kwota 5036,59 zł jest kwotą stanowiącą całkowity koszt wykonania zastępczego. Taka kwota wskazana jest w kosztorysie wykonawczym przedstawionym organowi egzekucyjnemu przez firmę A. Sp. z o.o. z siedzibą w G., której zlecono wykonanie zastępczo przedmiotowego obowiązku oraz w doręczonej Sądowi przez skarżącą jako załącznik pisma z dnia [...]r. fakturze VAT nr [...] z dnia [...] . W ocenie Sądu w istniejących warunkach prawnych takie działanie organów orzekających w sprawie należy uznać za naruszające prawo. Ponadto – zdaniem Sądu – nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a szczególnie w kontekście jej art. 6 § 1, pominięcie przy orzekaniu o zastosowaniu wykonania zastępczego zobowiązanej O. B., obciążonej przedmiotowym obowiązkiem wspólnie z A. S. na podstawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] Nr [...], utrzymanej w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...]. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – stwierdzając, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnieniu skargi przepisu art. 152 wskazanej powyżej ustawy. Rozpoznając sprawę ponownie właściwe w sprawie organy powinny uwzględnić w podejmowanych czynnościach uwagi Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku. H.B. 2.03.2009r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło