II SA/Wr 365/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Mieczysław Górkiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2009r . na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu D. W. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 listopada 2008r. ze skargi D., M., J. i M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: I. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Uzasadnienie: Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2008r. Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych przyznał min. skarżącej D. W. zwolnienie z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 czerwca 2008r. (sygn. akt II OZ 669/08) oddalając zażalenie skarżącej zgodził się z argumentacją Sądu I Instancji. Wnioskiem dnia 13 listopada 2008 r. złożonym na urzędowym formularzu skarżąca D. W. ponownie zwróciła się do tutejszego Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Ze złożonego wniosku wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Oboje nie mają nikogo na utrzymaniu. Na miesięczny dochód rodziny składają się: emerytura D. W. w wysokości 993 zł brutto i emerytura M. W. w wysokości 1202 zł brutto. Co łącznie daje kwotę 2195 zł. Są współwłaścicielami nieruchomości (w jednej czwartej)– działek o nr 96/1 i 96/2 w N. D. Nie posiadają natomiast żadnych oszczędności, papierów wartościowych oraz innych przedmiotów wartościowych. Nadto – jak wskazali skarżący – w mieszkaniu nie ma wody i ogrzewania. Wskazali, że nie mają innych dodatkowych informacji o swoim stanie majątkowym. We wniosku wskazali również, że jedną całą emeryturę tj. ok. 1000 zł od 2000r. wydają na korespondencję z Sądami. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2008 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącej D. W. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniosła D. W., domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)zwanej dalej p.p.s.a. stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2).Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4). Rozpoznając zgłoszony przez D. W. wniosek o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny znalazł podstawy do jego uwzględnienia w części w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, gdyż sytuacja materialna skarżącej wskazuje, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie skarżąca D. W. składając ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy powtórnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że prawomocnym postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2008r. w wyniku rozpatrzenia wcześniejszego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy również w zakresie całkowitym, sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł. Zatem przyznane skarżącej tym postanowieniem częściowe zwolnienie jest nadal aktualne. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, iż Sąd ponownie oceniając możliwość przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, w sytuacji gdy w obrocie prawnym funkcjonuje już wspomniane wyżej prawomocne postanowienie musiał rozważyć zarówno, czy w sprawie doszło do zmiany okoliczności sprawy- np. zmiany sytuacji materialnej wnioskodawczyni jak i wziąć pod uwagę wysokość obciążeń finansowych, jakie strona jest zobowiązana ponieść na danym etapie postępowania i w tym kontekście możliwość ponoszenia przez nią kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania w niniejszej sprawie skarżąca D. W. zwolniona z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł – zobowiązana jest pokryć koszt 50 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej, oraz ponieść koszt ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej objętej przymusem adwokackim. Ponadto oceniając okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, pod kontem ewentualnych zmian w sytuacji majątkowej skarżącej, w szczególności wysokość miesięcznego dochodu o charakterze stałym w kwocie łącznie 2195 zł brutto, co daje na osobę kwotę 1097,5zł, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek zasobów majątkowych oraz biorąc z drugiej strony pod uwagę fakt, że wnioskodawczyni po raz kolejny wbrew swojemu obowiązkowi nie wykazała braku dostatecznych środków, a przedstawione we wniosku informacje są w zasadzie tożsame z zaprezentowanymi w poprzednim wniosku. Sąd doszedł do przekonania, iż powyższe okoliczności nie mogą stanowić podstawy uzasadniającej przyznanie skarżącej prawa pomocy w całym wnioskowanym zakresie. W tym też kontekście należy również ponownie podkreślić, iż argument skarżącej dotyczący czynionych przez nią znacznych nakładów finansowych w kwocie ok. 1000 zł miesiecznie od 2000r. związanych prowadzeniem licznych postępowań przed Sądami nie może również przemawiać za przyznaniem zwolnienia od obowiązku uiszczenia całości kosztów sądowych. Każda ze spraw jest bowiem rozpatrywana oddzielnie i z każdą związane są koszty w innej wysokości. Każdy wniosek o przyznanie prawa pomocy należy bowiem traktować jednostkowo. W tym kontekście należy jednak stwierdzić, że biorąc pod uwagę obecny etap postępowania oraz koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji kiedy skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej obwarowane jest przymusem w postaci obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej, co do zasady przez adwokata lub radcę prawnego ( art.174 p.ps.a.) wniosek o ustanowienie adwokata należało uwzględnić. Kryterium przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest to, że strona znajduje się w sytuacji, w której wymaga takiej pomocy, a ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść kosztów reprezentacji prawnej. Uwzględniając powyższe, Sąd doszedł do wniosku, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest uzasadnione, stąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i §4 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.