II SA/Wr 368/06
WyrokWSA we Wrocławiu2006-10-17
Skład orzekający: Julia Szczygielska, Anna Siedlecka, Olga Białek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, może nałożyć na inwestora obowiązek jedynie przedstawienia dokumentacji technicznej, czy też powinien określić konkretne czynności budowlane do wykonania w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, wydając decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nie może ograniczyć się do nałożenia obowiązku przedstawienia dokumentacji technicznej. Przepis ten wymaga określenia konkretnych czynności budowlanych, które inwestor musi wykonać, aby doprowadzić roboty do stanu zgodnego z prawem i uzyskać pozwolenie na ich wznowienie. Żądanie przedstawienia dokumentów stanowi uzupełnienie materiału dowodowego i powinno nastąpić w trybie postanowienia dowodowego (art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego), a nie w drodze decyzji merytorycznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej inwestorowi doprowadzenie robót budowlanych wykonanych z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Inwestor nadbudował budynek mieszkalny i zabudował loggię, dokonując zmian w stosunku do zatwierdzonego projektu, m.in. w zakresie nachylenia dachu i wysokości budynku. Organ pierwszej instancji nakazał doprowadzenie robót do stanu zgodnego z projektem. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i nakazał inwestorowi przedstawienie inwentaryzacji, ekspertyzy technicznej oraz projektu budowlanego zamiennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że oba organy błędnie zastosowały przepisy Prawa budowlanego, nakładając obowiązek przedstawienia dokumentów zamiast określenia konkretnych czynności budowlanych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 15 marca 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia 2 grudnia 2003 r. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądził od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącej kwotę 755 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędzia WSA Anna Siedlecka /sprawozdawca/ Asesor WSA Olga Białek Protokolant Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 października 2006 r. przy udziale - sprawy ze skargi G. K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 15 marca 2004r. Nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia robót budowlanych przy ul. H. [...] we W. do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżona decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącej kwotę 755 zł ( słownie : siedemset pięćdziesiąt pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
W dniu 2 grudnia 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wydał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 52, art. 83 ust. 1, art. 84 ust. 1, art. 84a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), decyzję Nr [...], którą nakazano H. K. doprowadzenie robót budowlanych wykonanych z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego decyzją Prezydenta W. Nr [...] z dnia 13 kwietnia 2000 r. projektu budowlanego, wydanej na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Nr [...] z dnia 5 sierpnia 1999 r., zezwalającej na nadbudowę budynku mieszkalnego – jednorodzinnego wolnostojącego dachem stromym oraz zabudowę loggii przy ul. H. [...] we W., do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym – w terminie sześciu miesięcy od dnia otrzymania niniejszej decyzji oraz uzyskanie decyzji zezwalającej na użytkowanie budynku w oparciu o art. 55 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in., iż podczas oględzin protokolarnie stwierdzono fakt wykonania przez inwestora robót związanych z pokryciem więźby dachowej budynku bez wykonania pokrycia powierzchni więźby znajdującej się nad klatką schodową budynku oraz wykonania z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego robót budowlanych związanych z nadbudową wraz z zabudową logii. Dokonane odstępstwa polegają na nadbudowie dodatkowej kondygnacji oraz poddasza, przykryciu budynku dachem o innym od projektowego, nachyleniu połaci dachowych. Na elewacji wschodniej wykonano zaś dwa dodatkowe otwory (okienny i drzwiowy) oraz wsporczą konstrukcję stalową, bezpośrednio pod wykonanym otworem drzwiowym. W oparciu o powyższe ustalenia postanowieniem Nr [...] z dnia 2 października 2003 r. wstrzymano prowadzenie przez inwestora H. K. robót budowlanych związanych z nadbudową przedmiotowego budynku. Jak zauważył organ I instancji, zgromadzone w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego dokumenty wskazują na niezgodność wykonanej nadbudowy z prawem miejscowym, tj. z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Nr [...] z dnia 5 sierpnia 1999 r. zawierającej wymogi wynikające z warunków szczególnych obowiązującego planu. Ponadto osoba uprawniona stwierdziła poprzez pomiar przekroczenie dopuszczalnej wysokości nadbudowanego budynku, w czasie gdy obiekt nie posiadał pokrycia dachówką. Ponadto organ stwierdził, iż postępowanie administracyjne w sprawie nadbudowy budynku we W. przy ul. H. [...] we W., realizowanej w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego, Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla miasta W. prowadził w 2002 r., podejmując rozstrzygnięcie w zakresie doprowadzenia robót budowlanych przy dokonanej nadbudowie, do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem, decyzją Nr [...] z dnia 16 maja 2002 r. Powyższą decyzję uchylił D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją Nr [...] z dnia 28 lipca 2002 r., stwierdzając wydanie decyzji z uchybieniem dwumiesięcznego terminu od doręczenia postanowienia. Następnie sprawa na skutek skarg stron trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu. Jak wynika z zebranego w 2002 r. oraz w 2003 r. materiału dowodowego w sprawie organ nadzoru budowlanego nie mógł podjąć rozstrzygnięcia w trybie art. 48 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, ponieważ inwestor nie spełnia wymogów tego przepisu w zakresie zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowania przestrzennym w odniesieniu do ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W ocenie organu, dokonana nadbudowa nie spełnia wymagań warunków technicznych w zakresie wysokości w odniesieniu do wymagań § 8 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 15 z 1999 r., poz. 140), w zakresie wysokości budynku po dokonanej nadbudowie. Istniejąca wysokość nadbudowanego budynku przy ul. H. [...] we W. równa jest wymiarowi 12,35m powiększonemu o wysokość ułożonej dachówki ceramicznej oraz gąsiorów ceramicznych.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł H. K., domagając się jej uchylenia ewentualnie wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku odwołującego się o zatwierdzenie zmienionego projektu przedmiotowego budynku zawierającego niezbędną w tym przedmiocie dokumentację projektową. Strona poniosła w nim, iż remont i nadbudowę przedmiotowego budynku mieszkalnego dokonano bez naruszenia jego powierzchni zabudowy, w celu wykorzystania nadmiernie wysokiego strychu i zaadoptowania jego wysokość pod przyszłą powierzchnię użytkową do zamieszkania przez rodzinę. W przebudowie, remoncie i nadbudowie zrealizowano dach spadzisty o kształcie łamanym, z zamiarem uaktualnienia tej zmiany w dokumentacji powykonawczej. Ten nowy kształt remontowanego budynku przedstawiono we wniosku w projekcie zamiennym, złożonym w dniu 26 lipca 2002 r. do Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Administracji Budowlanej w Urzędzie Miejskim we W. w celu zatwierdzenia i uzyskania pozwolenia na realizację przebudowy, który do chwili obecnej nie został rozpoznany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. Jak podniósł odwołujący się, z powyższego wynika, iż organ ten nie ma istotnych zastrzeżeń do przedłożonego projektu zamiennego i bez wypowiadania się zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, milcząco wyraża zgodę na kontynuację przebudowy. Nadto strona podniosła, iż nakaz doprowadzenia robót budowlanych do zgodności z zatwierdzonym projektem budowlanym będzie wymagało zburzenia konstrukcji i stropów żelbetowych, a także części murów, co spowoduje uszkodzenie i zniszczenie budynku bez możliwości jego odbudowy i dalszego użytkowania. Stąd zaproponowano, iż jednym z rozwiązań jest wykonanie remontu i przebudowy tego budynku według projektu zamiennego, przedłożonego do zatwierdzenia w dniu 26 lipca 2002 r., który nie jest sprzeczny z art. 9 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia 15 marca 2004 r. Nr [...], podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. uchylił w całości decyzję organu I instancji i nakazał H. K. sporządzenie i przedstawienie w terminie do 31 lipca 2004 r., w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie: 2 egzemplarzy inwentaryzacji budowlanej wykonanych robót budowlanych wraz z ekspertyzą techniczną o dopuszczalności wprowadzenia zmian w stosunku do zatwierdzonego projektu i zgodności wykonania robót ze sztuką budowlaną i przepisami oraz 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, wraz z opiniami Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Państwowej Straży Pożarnej oraz zaświadczeniami, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane, o wpisaniu kierownika budowy i autorów w/w opracowań na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego - projekt zamienny winien być opracowany z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U z 2003 r. Nr 120, poz. 1133) odpowiednio do zakresu zmian. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych organ nadzoru budowlanego w przypadku potwierdzenia wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 50 ust. 1, ma obowiązek wydać, w zależności od charakteru i zaawansowania robót, decyzję: 1) nakazującą zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części – jeżeli nie ma możliwości doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, albo 2) określając czynności, jakie należy wykonać w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie, określając jednocześnie termin wykonania tych czynności. Jeżeli roboty budowlane były wykonywane zgodnie ze sztuką budowlaną ale bez pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, decyzja określająca czynności, jakie należy wykonać w celu doprowadzenia tych robót do stan zgodnego z prawem, powinna w szczególności zobowiązywać inwestora do spełnienia warunków wymaganych do uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Jak wskazał organ, w omawianym przypadku inwestor - H. K. - uzyskał decyzję Prezydenta W. z dnia 13 kwietnia 2000 r. Nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, polegającą na nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego dachem stromym oraz zabudowie istniejącej logii przy ul. H. [...] we W. W wyniku oględzin dokonanych w dniu 30 stycznia 2002 r. w związku ze zgłoszeniem L. P., zamieszkałego przy ul. H. [...] we W., stwierdzono że nadbudowa realizowana była z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu, które polegało na dobudowaniu jednej kondygnacji oraz kondygnacji poddasza z innym nachyleniem połaci dachowych niż przewidywał zatwierdzony projekt. Prowadzenie robót budowlanych wstrzymano postanowieniem z dnia 15 lutego 2002 r., które utraciło swą ważność, ponieważ pierwszą decyzję w oparciu o art. 51 ust. 1 wydano z uchybieniem 2-miesięcznego terminu (decyzja Nr [...] z dnia 16 maja 2002 r.). Utrata ważności postanowienia stanowiła podstawę uchylenia decyzji i umorzenia postępowania I instancji przez organ odwoławczy (decyzja DWINB z dnia 28 lipca 2002 r.). Następną decyzję, tj. z dnia 2 grudnia 2003 r. Nr [...], wydano w dacie ważności postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych z dnia 2 października 2003 r. Nr [...]. Organ II instancji wskazał, iż w w/w postanowieniu i decyzji powołano się niesłusznie na przepisy w brzmieniu zmienionym ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw, która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r. Art. 7 tej ustawy jednoznacznie stanowi, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy a nie zakończonych decyzją ostateczną - a tak jest w przypadku omawianej sprawy - stosuje się przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust. 2. Zastrzeżenie dotyczy jednak innych przypadków, tj. takich, w których zastosowanie ma całkowicie zmieniony art. 48. Niesłusznie również, w ocenie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., pouczono że na w/w postanowienie nie służy zażalenie. Jak dalej stwierdzono, z akt sprawy wynika, że inwestor wykonywał ostatnio jedynie roboty budowlane mające na celu zabezpieczenie budynku bowiem cały czas oczekiwał na załatwienie swojego wniosku z dnia 25 lipca 2002 r. w sprawie zatwierdzenia projektu zamiennego i wydania na jego podstawie pozwolenia na budowę. Stąd w omawianej sprawie powinna zostać wydana decyzja w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2, który powołano w kwestionowanej decyzji. Nałożone obowiązki, w zależności od stanu faktycznego, mogą zostać różnie określone przez organ nadzoru budowlanego. Mogą one polegać w szczególności na sporządzeniu inwentaryzacji wykonanych robót, ekspertyzy technicznej, co może wiązać się z dokonaniem pewnych zmian i przeróbek. Nałożone obowiązki mają na celu doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskanie pozwolenia na ich wznowienie. Wykonanie tych obowiązków w terminie określonym w decyzji, w szczególności uzyskanie pozytywnej oceny o możliwości i warunkach kontynuowania robót, może doprowadzić do decyzji o wznowieniu robót według projektu zamiennego. W omawianym przypadku, jak podniósł organ II instancji, możliwości takiej nie dano inwestorowi i w decyzji I instancji przedwcześnie przesądzono o dalszych losach wykonanych robót - o rozbiórce części obiektu wykonanego w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 3. Z tego względu organ odwoławczy uchylił tą decyzję i określił czynności, których wykonanie w określonym w niniejszej decyzji terminie może doprowadzić do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Ponadto dodał, iż przedmiotowa nadbudowa, wbrew twierdzeniu zawarłem w decyzji I instancji (w zakresie wysokości budynku równej wymiarowi 12,35m powiększonemu o wysokość ułożonej dachówki i gąsiorów ceramicznych), nie narusza wymagań § 8 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzenne i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W celu określenia wymagań technicznych i użytkowych § 8 w/w rozporządzenia wprowadził jedynie podział budynków na 4 grupy wysokości - zgodnie z tym podziałem budynkami niskimi (N) są budynki do 12m włącznie nad poziomem terenu lub mieszkalne o wysokości do 4 kondygnacji włącznie. Jakkolwiek wysokość 12m została nieco przekroczona przy realizacji nadbudowy w sposób odmienny od zatwierdzonego projektu, to jednak, zdaniem organu, stwierdzić należy, że wykonanie tej nadbudowy w obecnym stanie faktycznym nie powoduje przekroczenia ilości 4 kondygnacji dopuszczonych w/w przepisem w odniesieniu do budynków mieszkalnych niskich, a takim jest budynek mieszkalny na w/w nieruchomości.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła G. K., zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, a to przepisu art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i orzeczenie o nałożeniu na inwestora obowiązku przedłożenia stosownej dokumentacji technicznej celem doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem pomimo, iż w przedmiotowej sprawie istnieją podstawy do orzeczenia o nałożeniu na inwestora obowiązku doprowadzenia robót budowlanych już wykonanych do stanu zgodnego z zatwierdzonym wcześniej projektem budowlanym i przeprowadzenie tych robót przez osoby posiadające właściwe uprawnienia wraz z koniecznością uzyskania decyzji na użytkowanie i poinformowanie organów o przeprowadzonych zmianach. Nadto, zdaniem strony skarżącej, zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 8 w związku z art. 75 § 1, art. 78 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności oraz nieprzeprowadzenie przed orzekaniem samodzielnego dowodu z oględzin budynku inwestora oraz budynków przyległych. Wskazując na powyższe zarzuty, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Uzasadniając tą skargę podniesiono, iż organ I instancji, wbrew stanowisku organu odwoławczego, zasadnie określił obowiązki nałożone na inwestora jako osoby dopuszczającej się samowoli budowlanej w zakresie wykonywania nadbudowy budynku w sposób nie tylko niezgodny z zatwierdzonymi projektami, ale i poprzez osoby nieposiadające stosownych uprawnień. Zdaniem skarżącej argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest pozbawiona podstaw faktycznych, prawnych ale i stoi w sprzeczności z zasadami wyrażonymi w przepisach Prawa budowlanego, a odnoszących się do zapewnienia prawidłowego przebiegu procesu budowlanego, z zapewnieniem ochrony interesów osób trzecich. W tym kontekście zaskarżona decyzja jest także wewnętrznie sprzeczna albowiem sam organ orzekający stwierdza, iż nałożone obowiązki winne być dopasowane do danego stanu faktycznego. Jednakże stan faktyczny przedmiotowej sprawy daje podstawy do wydania decyzji o nałożeniu jak najdalej idących obowiązków na inwestora - czego D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. nie zauważa lub pomija, co świadczy o tym, że nie zbadał wnikliwie sprawy i nie rozważył wszystkich jej aspektów. Natomiast takie okoliczności jak: niespełnianie warunków technicznych co do wysokości (§ 8 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzenne i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r.), wymogów w zakresie zgodności z przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, brak wymaganego nadzoru osoby uprawnionej nad robotami, nieprawidłowe wpisy w dzienniku budowy uzasadniają potraktowanie inwertora z jak najdalej idącą "surowością", jak to uczynił organ I instancji. Ponadto strona skarżąca podniosła, iż organ odwoławczy w zupełności pominął okoliczności zgłaszane w toku postępowania administracyjnego przez osoby zainteresowane rozstrzygnięciem sprawy, w tym głównie przez skarżącą, odnoszące się do wpływu prowadzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie, tj. nadmierne zacienienie przyległych działek, powodujące m.in. brak dostępu światła dziennego do domu skarżącej, możliwość naruszenia fundamentów budynków sąsiednich w związku ze znacznym wzrostem kubatury domu inwestora. Organ ten nie zbadał również sprawy pod kątem zgodności prowadzonej inwestycji z planami zagospodarowania przestrzennego tej okolicy w związku z tym, iż jest to strefa objęta ochroną konserwatorską. Organ w przedmiotowej sprawie nie tylko te okoliczności pomijał, ale także na skutek opieszałości i zaniedbań tj. niedoręczanie początkowych orzeczeń pełnomocnikowi strony skarżącej pomimo złożenia pełnomocnictwa w sprawie i to dwukrotnie, niewydanie stosownej decyzji wobec podjęcia postanowienia o wstrzymaniu robót, doprowadziły do rażącego przedłużenia się przedmiotowego postępowania. Ponadto nie wzięto pod uwagę, iż przedmiotowa nadbudowa może doprowadzić do katastrofy budowlanej, nie ustosunkował się do zgłaszanych wniosków odnośnie powiadomienia prokuratury w tym zakresie, możliwości nałożenia na inwestora kar pieniężnych, nie przeprowadził także oględzin i badań zgodnie z wnioskami dowodowymi skarżącej, które zostały pozostawione bez rozpoznania. W ocenie G. K. niezrozumiała jest nadto treść zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy zapadała decyzja z dnia 13 kwietnia 2000 r. Nr [...], odnosząca się do wymogów jakie winna spełniać prowadzona budowa, a do postanowień której inwestor się nie zastosował.
D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z zupełnie innych przyczyn niż zostały w niej podniesione.
Sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na badaniu ich zgodności z prawem, co oznacza, że sąd ten rozważa wyłącznie stan faktyczny sprawy istniejący na dzień wydania zaskarżonej decyzji oraz przepisy prawa obowiązujące w dniu wydania decyzji.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 15 marca 2004r. Nr [...] uchylająca decyzję PINB i nakładająca na inwestora obowiązek dostarczenia określonej dokumentacji budowlanej w terminie w niej wyznaczonym.
Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia 2 grudnia 2003r. Nr [...] wykazała, że nie odpowiadają one prawu.
Przede wszystkim zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w dacie wydania decyzji przez organ I instancji z dnia 3 grudnia 2003r. choć obwiązywały już zmienione przepisy ustawy Prawo budowlanego ( dokonane ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie innych ustaw – Dz.U. Nr 80, poz. 718), to jednak w rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają przepisy dotychczasowe, co wynika z treści art. 7 ust. 1 powołanej ustawy zmieniającej prawo budowlane. Dlatego też słusznie D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że decyzja organu pierwszej instancji, wydana została nieprawidłowo, tj. w oparciu o zmieniony (ustawą z dnia 27 marca 2003r.) przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Pomimo słuszności powyższego stanowiska, organ odwoławczy także dokonał błędnego rozstrzygnięcia uchylając decyzję organu pierwszej instancji i orzekając merytorycznie( w drodze decyzji) w sprawie w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji wprowadzonej powołana ustawą z dnia 27 marca 2003r.) poprzez nałożenie na inwestora obowiązku dostarczenia określonych dokumentów w zakreślonym terminie. Przepis ten (art. 50 ust. 1 pkt 2) stanowi bowiem, że przed upływem terminu określonego w art. 50 ust. 4 (dwa miesiące od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych) właściwy organ wydaje decyzję, w której nakłada obowiązek wykonania określonych czynności, w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności. Zgodnie z art. 51 ust. 1 a , po wykonaniu tego obowiązku właściwy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. W razie niewykonania powyższych obowiązków, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części( ust. 2 ).
Z powyższych przepisów wynika, że nałożenie obowiązku dostarczenia określonych dokumentów nie jest tożsame z nałożeniem obowiązku wykonania określonych czynności w rozumieniu powyższego przepisu.
Nałożenie dostarczenia określonych dokumentów nie jest bowiem merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy , lecz uzupełnieniem materiału dowodowego w sprawie ( opinii, dokumentacji technicznej, ocen technicznych, ekspertyz ), które powinno nastąpić w trybie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane w formie postanowienia (dowodowego), a nie w drodze decyzji w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Żądanie dostarczenia określonych dokumentów ma na celu uzupełnienie materiału dowodowego, a więc jest postanowieniem o charakterze dowodowym. Działania organu w tym trybie zmierzają do wyjaśnienia kwestii technicznych, których celem jest wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. A zatem dopiero o tak zgromadzony materiał dowodowy organ może podjąć rozstrzygnięcie merytoryczne – co do istoty sprawy( patrz szerzej : wyrok NSA z dnia 28.06.05r. sygn.OSK 1780/04 - LEX nr 179100, wyrok WSA z dnia 5.11.04r. sygn. IVSA1212/03 – LEX nr 164697, wyrok WSA z dnia 25.11.04r. sygn. IVSA 2262/03 – LEX nr 164663, wyrok WSA z dnia 24.06.04r. sygn. IV SA 74/03 – LEX nr 148875). Nałożenie obowiązku "wykonania określonych czynności" w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego musi polegać na określeniu konkretnych czynności związanych z wykonywanymi robotami budowlanymi np. obniżenia obiektu budowlanego, zlikwidowania otworu okiennego lub drzwiowego. Dopiero tak określone obowiązki mogą faktycznie spowodować doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela pogląd wyrażony w wymienionym wyroku WSA z dnia 5.11.04r. sygn. IV SA 1212/03, że "na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ może wydać decyzję tylko jednokrotnie i nakładając w tym trybie obowiązek przedłożenia określonych dokumentów, blokuje sobie możliwość rozstrzygania w przyszłości sprawy co do istoty – w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a to powoduje, że Sąd obowiązany był orzec jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie o kosztach wydane zostało w oparciu o art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło