II SA/Wr 37/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 5 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. R. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki zadaszenia wraz z podpierającymi je słupami od strony południowo-zachodniej budynku mieszkalnego oraz betonowego chodnika ułożonego wzdłuż ściany budynku postanawia: odmówić I. R. i T. R. przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 8 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 37/16, w pkt II odrzucił skargę kasacyjną I. R., powołując się na art. 178 w związku z art. 176 § 2 i art. 177a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto w pkt I postanowienia Sąd odrzucił skargę kasacyjną T. R., powołując się na art. 178 ww. ustawy. Zażalenie na to postanowienie wnieśli T. R. i I. R.. Jednocześnie pismem z dnia 20 czerwca 2016 r. osoby te wniosły o przywrócenie terminu "do złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy". W uzasadnieniu podano, że do przekroczenia terminu do dokonania tego oświadczenia doszło z uwagi na niezrozumienie pouczenia co do potrzeby przesłania oświadczenia za pośrednictwem osoby upoważnionej do sporządzenia skargi kasacyjnej. Do wniosku dołączono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, podpisane przez ww. osoby i radcę prawnego, który był upoważniony do sporządzenia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016 r. poz. 718; dalej: p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Odnosząc się do wniosku złożonego w niniejszej sprawie Sąd przyjął, że warunkami skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu są: 1) brak winy strony w uchybieniu terminu; 2) powodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego; 3) złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu; 4) równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Dokonując oceny wniosku pod kątem uprawdopodobnionych okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu, Sąd doszedł do przekonania, że wnioskodawcy nie wykazali, że do uchybienia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej doszło w niniejszej sprawie bez ich winy. Z akt sprawy wynika, że skarżący byli wzywani do uzupełnienia braku skargi kasacyjnej dwukrotnie. Pierwszy raz wezwanie było zawarte w piśmie z dnia 11 maja 2016 r. (k. 72-73 akt sądowych). Na wezwanie to T. R. i I. R. udzielili odpowiedzi składając oświadczenie, o którym mowa w art. 176 § 2 p.p.s.a. podpisane własnoręcznie. Uznając jednak dokonane wezwanie za nieprecyzyjne, sędzia sprawozdawca w dniu 25 maja 2016 r. zarządził ponowne wezwanie do uzupełnienia skargi kasacyjnej, szczegółowo wyjaśniając, że I. R. lub T. R. powinni złożyć do akt sprawy pismo w 4 egzemplarzach zawierające wniosek/oświadczenie, o którym mowa w art. 176 § 2 p.p.s.a. podpisane przez osobę umocowaną do sporządzenia skargi kasacyjnej (pismo z dnia 27 maja 2016 r. – k. 82 i 83 akt sądowych). Na wezwanie to T. R. i I. R. ponownie udzielili odpowiedzi składając oświadczenie, o którym mowa w art. 176 § 2 p.p.s.a. podpisane własnoręcznie. Zdaniem Sądu nie jest przekonujące stanowisko wnioskodawców, że termin do uzupełnienia braku skargi kasacyjnej został przez nich uchybiony, ponieważ nie zrozumieli pouczenia skierowanego przez Sąd. Po pierwsze skarżący mogli otrzymując ponowne wezwanie do uzupełnia skargi kasacyjnej powziąć wątpliwość, z jakiego powodu Sąd drugi raz wzywa do uzupełnienia tego samego braku i dostrzec, że drugie wezwanie, które do nich skierowane jest znacznie rozbudowane i wyjaśnia istotę tego, jak skutecznie uzupełnić brak formalny skargi kasacyjnej. Po drugie, w imieniu wnioskodawców skargę kasacyjną sporządził radca prawny, który na obecnym etapie ponownie "włączył się" do sprawy dokonując adnotacji, że sporządził wniosek o przywrócenie terminu. Zatem można wyrazić przypuszczenie, że wnioskodawcy otrzymując ponowne wezwanie od Sądu, którego – jak twierdzą – nie zrozumieli, mogli zwrócić się o pomoc do osoby, która w ich imieniu sporządziła (wadliwie wprawdzie, na co wskazał Sąd w wezwaniu) skargę kasacyjną. Po trzecie wreszcie, trudno się zgodzić, że wnioskodawcy nie zrozumieli wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej, ale wiedzę o tym, kto ma dokonać uzupełnienia braków skargi kasacyjnej zaczerpnęli dopiero z postanowienia Sądu z dnia 8 czerwca 2016 r. Trzeba bowiem zauważyć, że postanowienie to w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej I. R. powiela wywód zawarty w wezwaniu, które skierowane było do wnioskodawców pismem z dnia 27 maja 2016 r. W tym stanie rzeczy należało odmówić wnioskodawcom przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, a to z tej przyczyny, że we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodobniono okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu (zob. art. 87 § 2 p.p.s.a.). Sąd przyjął przy tym, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie wnioskodawcy nie uprawdopodobnili, że istniała taka realna i obiektywna przeszkoda, która uniemożliwiła im uzupełnienie braku formalnego skargi kasacyjnej w terminie. Ewentualne niezrozumienie pouczenia otrzymanego od Sądu nie jest zaś przeszkodą tego rodzaju w sytuacji, gdy wnioskodawcy wnieśli skargę kasacyjną sporządzoną przez radcę prawnego. W ocenie Sądu w ciągu 7 dni, jakie wnioskodawcy mieli na uzupełnienie braków formalnych tejże skargi kasacyjnej mogli choćby u autora skargi kasacyjnej uzyskać pomoc w zrozumieniu wezwania, które otrzymali. Niemniej Sąd podkreśla, że wezwanie skierowane pismem z dnia 27 maja 2016 r. należy uznać za zrozumiałe. Pewną komplikację w niniejszej sprawie zrodziło jednak to, że T. R. i I. R. udzielili autorowi skargi kasacyjnej pełnomocnictwa wyłącznie do sporządzenia skargi kasacyjnej, ale nie do zastępowania ich w postępowaniu wywołanym wniesieniem tego środka zaskarżenia. Podjęcie takiej decyzji procesowej (w praktyce dość rzadko spotykanej, bo zwykle autor skargi kasacyjnej zastępuje skarżących w postępowaniu wywołanym skargą kasacyjną) pozostaje jednak w wyłącznej dyspozycji I. R. i T. R., a więc także nie może skutkować uznaniem, że należało przywrócić uchybiony termin. Zauważyć jeszcze należy, że nieuzupełnienie w terminie omówionego braku formalnego skargi kasacyjnej bynajmniej nie było powodem odrzucenia skargi kasacyjnej T. R.. Zatem uchybienie przez T. R. terminu, o którym mowa nie powoduje dla tejże strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (zob. art. 86 § 2 p.p.s.a.), co dodatkowo uzasadnia orzeczenie o odmowie przywrócenia terminu wobec tej osoby. Reasumując, Sąd stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd nie dał bowiem wiary argumentacji opartej na niezrozumieniu korespondencji kierowanej do skarżących przez sekretariat Sądu na zarządzenie sędziego sprawozdawcy. Z tych względów należy powiedzieć, że we wniosku o przywrócenie terminu wnioskodawcy nie uprawdopodobnili braku swojej winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej. Wobec tego należało na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowić jak w sentencji. Informacyjnie Sąd podaje, że niezależnie od niniejszego rozstrzygnięcia, zażaleniu wnioskodawców na postanowienie z dnia 8 czerwca 2016 r. został nadany stosowny dalszy bieg.