II SA/Wr 37/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 8 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. R. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki zadaszenia wraz z podpierającymi je słupami od strony południowo-zachodniej budynku mieszkalnego oraz betonowego chodnika ułożonego wzdłuż ściany budynku postanawia: I. odrzucić skargę kasacyjną od wyroku z dnia 8 marca 2016 r. wniesioną przez T. R.; II. odrzucić skargę kasacyjną od wyroku z dnia 8 marca 2016 r. wniesioną przez I. R.; III. zwrócić T. R. uiszczony wpis sądowy od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt złotych). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 8 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 37/16, oddalił skargę w niniejszej sprawie. Pismem z dnia 10 marca 2016 r. skarżący I. R. wniósł o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono mu w dniu 8 kwietnia 2016 r. Pismem z dnia 3 maja 2016 r. skarżący I. R. i uczestniczka postępowania T. R. wnieśli skargę kasacyjną od ww. wyroku. Skargę kasacyjną sporządził i podpisał w ich imieniu radca prawny M. Ł., działający na podstawie pełnomocnictw do "sporządzenia skargi kasacyjnej (...) i jej podpisania" (k. 68 i 69 akt sądowych). Pismem z dnia 11 maja 2016 r. wezwano I. R. i T. R. do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie jej 3 odpisów i nadesłania wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy (art. 176 § 2 p.p.s.a.). W odpowiedzi ww. osoby nadesłały brakujące odpisy skargi kasacyjnej i pismo z dnia 17 maja 2016 r. zawierające oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy – podpisane przez T. R. i I. R.. W wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 25 maja 2016 r. wezwano ponownie I. R. i T. R. do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Tym razem jednak pouczono osoby wnoszące skargę kasacyjną, że ww. oświadczenie stanowi element formalny skargi kasacyjnej. W wezwaniu wskazano, że udzielone radcy prawnemu, który podpisał skargę kasacyjną, pełnomocnictwo procesowe nie upoważnia pełnomocnika do wniesienia tejże skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną wnieśli więc I. i T. R. osobiście. Wobec tego te osoby wzywa się do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Reasumując wskazano, że I. R. lub T. R. powinni złożyć do akt sprawy pismo zawierające wniosek/oświadczenie, o którym mowa w art. 176 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podpisane przez osobę umocowaną do sporządzenia skargi kasacyjnej. Wskazano, że wezwanie powinno być wykonane w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej (art. 176 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a.). W odpowiedzi na to wezwanie I. R. i T. R. złożyli do akt sprawy pismo z dnia 31 maja 2016 r. zawierające oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy – podpisane przez T. R. i I. R.. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Po pierwsze należy powiedzieć, że zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016 r. poz. 718; dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Stosownie natomiast to art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Z powyższego wynika zatem, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczyna bieg w dacie doręczenia legitymowanemu podmiotowi odpisu wyroku z uzasadnieniem. Nadto skarga kasacyjna nie może być skutecznie wniesiona bez uprzedniego wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że uczestniczka postępowania T. R. nie złożyła wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 8 marca 2016 r. Wyroku z uzasadnieniem zatem jej nie doręczano, a więc nie jest ona podmiotem legitymowanym skutecznego do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 8 marca 2016 r. To zaś prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna wniesiona przez T. R. w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna. Z tych względów należało orzec jak w pkt I sentencji postanowienia, a to na podstawie art. 178 p.p.s.a., który stanowi, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie Następnie należy przejść do skargi kasacyjnej I. R.. Trzeba powiedzieć, że zgodnie z art. 176 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. W myśl art. 176 § 2 p.p.s.a., poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Po myśli art. 177a p.p.s.a. jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd stwierdził, że skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie spełnia wymagania wskazanego w art. 176 § 2 p.p.s.a., ponieważ nie zawiera wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Co istotne zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu elementy skargi kasacyjnej wymienione w art. 176 p.p.s.a. stanowią jej niezbędne składniki, a więc wszystkie powinny znaleźć się w treści skargi kasacyjnej, aby można jej było nadać bieg. Takim niezbędnym elementem jest także wniosek/oświadczenie, o którym mowa w art. 176 § 2 p.p.s.a. Skoro więc skargę kasacyjną sporządzić winien adwokat lub radca prawny (albo inny podmiot z art. 175 § 2 p.p.s.a.), to również osoba sporządzająca skargę kasacyjną winna sporządzić i podpisać oświadczenie, o którym mowa w art. 176 § 2 p.p.s.a. Sąd oczywiście nie kwestionuje poglądu, zgodnie z którym uzupełnienie braków w zakresie elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej może nastąpić odrębnym pismem procesowym, uzupełniającym skargę kasacyjną, jeżeli pismo takie zostanie złożone przed upływem terminu zakreślonego do jej wniesienia (por. postanowienie NSA z dnia 19 kwietnia 2005 r., sygn. akt FSK 1077/2004, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też wezwano wnoszących skargę kasacyjną do uzupełnienia omówionego już braku skargi kasacyjnej. Zauważyć przy tym należy, że wezwanie skierowano do samych osób wnoszących skargę kasacyjną, ponieważ pełnomocnik będący radcą prawnym został ustanowiony do sporządzenia i podpisania skargi kasacyjnej, a nie do zastępowania mocodawców w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej. Przez pojęcie "sporządzenie" skargi kasacyjnej należy rozumieć jej napisanie i podpisanie, z wymienieniem podmiotu, który skargę sporządził. Wobec jasnej treści udzielonego przez I. R. radcy prawnemu pełnomocnictwa Sąd przyjął, że podmiot uprawniony do sporządzenia skargi kasacyjnej jest uprawniony do zastępowania strony w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Jeżeli zatem skargę kasacyjną sporządził uprawniony podmiot (art. 175 p.p.s.a.), to w postępowaniu kasacyjnym strona może występować sama lub być reprezentowana przez inną uprawnioną osobę (art. 35 p.p.s.a.). Z tych względów Sąd wezwał I. R. do uzupełnienia braku skargi kasacyjnej, jednak w wezwaniu pouczył, że pismo uzupełniające skargę kasacyjną powinna podpisać osoba uprawniona do sporządzenia skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na wezwanie Sądu I. R. pismo sporządził i podpisał samodzielnie (wraz z T. R.), a więc Sąd doszedł do przekonania, że brak skargi kasacyjnej w postaci braku oświadczenia/wniosku, o którym mowa w art. 176 § 2 p.p.s.a. nie został usunięty w zakreślonym I. R. terminie siedmiodniowym. Z tych względów należało – na podstawie art. 178 w związku z art. 176 § 2 i art. 177a p.p.s.a. – orzec jak w pkt II sentencji postanowienia. Orzeczenie zawarte w pkt III sentencji wynika z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który nakazuje orzec o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od pisma (tu: skargi kasacyjnej) w sytuacji, gdy pismo to podlegało odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji.