II SA/Wr 375/08

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej W. z dnia [...] nr [..] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 300 zł, skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie jej z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wskazując, że jest "emerytką z niskimi poborami", a niniejsza sprawa od ponad 10 lat nie może się zakończyć". We wniosku złożonym w dniu 16 stycznia 2008 r. na urzędowym formularzu skarżąca oświadczyła, że jej przychód wynosi 1.038 zł, a dochód - 400 zł. Wśród posiadanych składników majątkowych skarżąca wymieniła: dom o pow. 110 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 1.3 ha. Z załączonych do wniosku tzw. "odcinków emerytalnych" wynika, że świadczenie emerytalne skarżącej wynosi 1.038, 91 zł netto. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Odmowa uwzględnienia wniosku w całości jest następstwem nie wykazania należycie przez wnioskodawczynię spełniania przesłanki do przyznania prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W ocenie Sądu wnioskodawczyni nie wyjaśniła i nie udokumentowała wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jej sytuację finansową np. nie sprecyzowała i nie udokumentowała wysokości swoich wydatków; nie wyjaśniła dlaczego wskazuje, że jej dochód (świadczenie emerytalne) wynosi 400 zł, skoro z przedłożonego "odcinka emerytalnego" wynika, że jest to kwota 1.038, 91 zł netto (1.241, 66 zł brutto); nie określiła dlaczego nie wpisała (jako osób prowadzących z nią gospodarstwo domowe) swojego syna i córkę; nie wskazała czy korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub opieki społecznej; nie określiła również wartości posiadanych składników majątkowych; nadto- nie wyjaśniła z jakiego źródła czerpie środki na utrzymanie domu o pow. 110 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 1.3 ha; nie wskazała czy czerpie korzyści z ww. nieruchomości (np. najem, dzierżawa) i czy prowadzi na nieruchomości rolnej gospodarstwo rolne. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Z aktualnie przedłożonych we wniosku danych wynika, że skarżąca posiada stały dochód w wysokości 1.038 zł oraz cenne składniki majątkowe (dom i nieruchomość rolną), nie ma nikogo na utrzymaniu i nie ma wydatków (w każdym razie nie zostały one we wniosku określone i udokumentowane). Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 u.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącego zarzutów czy braku jego zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.