II SA/Wr 379/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Andrzej Wawrzyniak, Sędziowie Sędzia WSA - Ireneusz Dukiel, Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz (spr.), , Protokolant asystent sędziego - Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję umarzającą postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, wskazując w podstawie prawnej art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2012 r., poz. 83). W decyzji pierwszej instancji wskazano, że postępowanie w sprawie wszczęte zostało w dniu 13 lipca 2004 r. Skarżąca w dniu 26 kwietnia 2006 r. złożyła wniosek o zawieszenie postępowania do czasu załatwienia spraw spadkowych. W księdze wieczystej był ujawniony nieaktualny stan prawny nieruchomości. Postępowanie uległo zawieszeniu w dniu 29 lipca 2009 r. Prawo użytkowania wieczystego wygasło z upływem 24 października 2010 r. wskutek upływu 50 lat od dnia zawarcia umowy. Użytkownicy wieczyści nie złożyli wniosku o przedłużenie umowy użytkowania wieczystego. Postanowienia spadkowe zostały przekazane organowi w 2013 r. i 2014 r., a wydane zostały w 1975 r. i 2014 r. Podstawą umorzenia była bezprzedmiotowość postępowania wobec wygaśnięcia prawa mającego ulec przekształceniu. W odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 64 pkt 1, 2 i 3 Konstytucji RP, art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 12 k.p.a. Jak ustalił organ, w dniu 20 czerwca 2013 r. sąd wieczystoksięgowy wykreślił wpisy dotyczące prawa użytkowania wieczystego i odrębnej własności budynku. Z treści księgi wieczystej oraz umowy własności czasowej wynika, że datą końcową użytkowania wieczystego był dzień 24 października 2010 r. Własność czasowa stała się prawem użytkowania wieczystego (art. 41 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach – Dz.U. Nr 32, poz. 159). Upływ okresu ustalonego w umowie wywołał wygaśnięcie prawa (art. 33 ust. 1 u.g.n.). Nie nastąpiło przedłużenie prawa na dalszy okres na podstawie art. 236 § 2 k.c. Nieistniejące już obecnie prawo użytkowania wieczystego nie może zostać przekształcone, a postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Obojętne były przyczyny niewydania decyzji o przekształceniu w okresie przed wygaśnięciem użytkowania wieczystego. Przed upływem okresu trwania prawa nie został złożony wniosek o przedłużenie, co wyklucza kontynuowanie postępowania (uchwała SN III CZP 94/11). W skardze do sądu administracyjnego skarżąca powtórzyła zarzuty odwołania. Organ pierwszej instancji powinien pouczyć skarżącą o upływającym terminie użytkowania wieczystego, podobnie jak pouczał strony w innych postępowaniach. Organ ten nie działał wnikliwie i szybko. Prawo własności oraz prawo dziedziczenia zostały zbezczeszczone. W okresie po wpisaniu gminy do księgi wieczystej skarżąca nadal była obciążana podatkami i opłatami za nieruchomość. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Jak prawidłowo ustalił organ, czego nie kwestionuje skarżąca, w trakcie trwającego postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego, prawo to wygasło (art. 33 u.g.n. Dz.U. z 2015 r., poz. 782). Wynika z tego w sposób oczywisty, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć (art. 105 § 1 k.p.a.), tak też w sposób nie naruszający procedury orzekły organy. Skarżąca nie podjęła w odpowiednim czasie czynności umożliwiających organowi pierwszej instancji merytoryczne załatwienie sprawy, jak też nie podjęła starań o przedłużenie okresu trwania użytkowania wieczystego. Wiedząc o terminowym charakterze prawa zaniechała uzyskania informacji o skutkach prawnych upływu terminu i możliwości ich uniknięcia. Zarzucając organowi opieszałość skarżąca pomija, że w 2006 r. domagała się zawieszenia postępowania, zaś postanowienie spadkowe uzyskała dopiero w 2014 r. O ile nawet organ ten naruszył art. 35 § 1 k.p.a. oraz zasady ogólne wynikające z art. 7 i art. 9 k.p.a., to te uchybienia procesowe nie miały wpływu na powstanie stanu bezprzedmiotowości postępowania i nie mogły wywołać pominięcia jego skutków (por. wyrok I OSK 690/06). Dlatego i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. 22.09.2015 r.