II SA/Wr 38/12
PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-03-20
Skład orzekający: Wiesław Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji powinien być traktowany jako zupełnie wyjątkowy?Ratio decidendi
Ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy. Sąd pierwszej instancji ma obowiązek czuwać nad stronami występującymi bez pełnomocnika, udzielając im wskazówek procesowych i informując o skutkach prawnych ich działań lub zaniedbań. Ponadto, sąd z urzędu bada zgodność z prawem zaskarżonego aktu, niezależnie od zarzutów strony, co gwarantuje wszechstronne badanie sprawy.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Skarżący wskazali na niskie dochody i wysokie wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).Pełny tekst orzeczenia
Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków A. i H. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia ... w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie domu jednorodzinnego wolnostojącego wraz ze zmianą sposobu użytkowania na budynek usługowo- biurowy oraz budowie dwóch domów jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W odpowiedzi na wezwanie o uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wskazując w uzasadnieniu, iż gospodarstwo domowe prowadzi z żoną (współskarżącą) oraz ze studiującym wnuczkiem (którego jest opiekunem prawnym), łączny ich dochód z tytułu świadczeń rentowo- emerytalnych wynosi 2.700 zł. Dodał, że posiada dom o pow. 110 m2.
W dniu 15 marca 2012 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu złożyła skarżąca żądając zwolnienia od kosztów sądowych. Oświadczyła, że ma 76 lat a jej mąż 77 lat, oboje są osobami schorowanymi, a wydatki rodziny określiła następująco: podatek od nieruchomości – 108 zł; opłata energię elektryczną – 90, 21 zł; za gaz- 417, 47 zł; za wodę – 113, 48 zł; za wywóz śmieci- 157, 83 zł; koszt lekarstw- ok. 300 zł; koszty rehabilitacji skarżącego, opłata za telefon.
Mając na uwadze okoliczności przedstawione we wnioskach uznać należy, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Ustosunkowując się z kolei do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym- zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zm.)). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżących zarzutów czy braku ich zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie mają obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadany pod względem jego zgodności z prawem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1134/04).
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło