II SA/Wr 38/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 24 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o zatwierdzeniu podziału nieruchomości w zakresie w jakim orzeczono o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa działki pod drogę bez odszkodowania postanawia odrzucić skargę. Gmina O. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W.z dnia [...] r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy O. z [...] r. ([...]) orzekającej o zatwierdzeniu podziału nieruchomości w zakresie w jakim orzeczono o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa działki pod drogę bez odszkodowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł m.in. o jej odrzucenie wywodząc, iż wyeliminowaną z obrotu prawnego decyzję wydał Naczelnik Gminy O., który był poprzednikiem ustrojowym Burmistrza Gminy O. Zdaniem Kolegium, Gmina, której organ w postepowaniu zwyczajnym wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia w sprawie zakończonej wydaniem takiej decyzji, chociażby sprawa dotyczyła jej interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 50 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej zw. jako "p.p.s.a."). Sąd wszczyna postępowanie na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot, którym według § 1 jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawowo przyznano takie uprawnienie (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego mają dwie kategorie podmiotów. Pierwszą stanowią te, którym to uprawnienie przysługuje dla ochrony ich interesu prawnego. Druga kategoria natomiast to podmioty instytucjonalne, którym zostało przyznane prawo do wniesienia skargi w cudzej sprawie, ze względu na konieczność ochrony również obiektywnego porządku prawnego (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 2004). Podstawę legitymacji procesowej strony stanowi przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym i postępowaniu sądowoadministracyjnym nie ma gmina, choćby nawet miała w tym interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., jeśli do wydania decyzji w pierwszej instancji w określonej sprawie upoważniony jest wójt (burmistrz, prezydent) tej gminy (por. uchwała składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 października 2000 r., sygn. OPK 14/00). Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to w na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03). Dopuszczenie do złożenia skargi przez organ, który wydał decyzję w sprawie lub uznanie go za uczestnika postępowania doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie, a spór między nimi sprowadzałby się do różnego stanowiska co do prawidłowości poszczególnych decyzji (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 października 1984 r., III AZP 5/84; publ. OSNC 1985, z. 7, poz. 86 z aprobującą glosą J. Borkowskiego, OSP 1986, z.2, poz. 26). Słuszność przedstawionego poglądu potwierdził wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 29 października 2009 r. sygn. akt K 32/08 (publ. OTK-A z 2009 r., nr. 9, poz. 139). Skoro zatem w realiach badanej sprawy Naczelnik Gminy O. działając jako organ administracji publicznej wydał decyzję z dnia [...] r. orzekającą o zatwierdzeniu podziału nieruchomości w zakresie w jakim orzeczono o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa działki pod drogę bez odszkodowania, to przyjąć należy, że Gmina O. nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu. Tym samym złożona przez nią skarga na decyzję Kolegium jako wniesiona przez podmiot uprawniony jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.