II SA/Wr 380/10

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii we W. z dnia .... w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji organu I instancji dopuszczającej zakład do produkcji na rynek krajowy w zakresie uboju trzody chlewnej oraz nadającej weterynaryjny numer identyfikacyjny postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W niniejszej sprawie zarządzeniem z dnia 8 października 2010 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania albowiem pomimo wezwania Sądu strona skarżąca nie złożyła w terminie wniosku na urzędowym formularzu. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 200 zł, strona skarżąca złożyła na urzędowym formularzu nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej od 1 stycznia 2010 r. (z uwagi na trudną sytuację ekonomiczną działalność jest zawieszona), nie posiada majątku, za ostatni rok obrotowy spółka wykazała stratę w wysokości 106.561, 17 zł, również jednoosobowy Zarząd nie posiada środków na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez stronę skarżącą swojej sytuacji finansowej (doręczone wnioskodawcy w dniu 29 grudnia 2010 r.) zostało pozostawione bez odpowiedzi. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienia pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Zdaniem Sądu skarżąca spółka nie wywiązała się z ww. obowiązku składając wniosek i nie uczyniła tego również pomimo wezwania, które precyzyjnie wskazywało jakie okoliczności są istotne dla oceny wniosku i jakiego rodzaju dokumenty mogą potwierdzić sytuację finansową spółki. Przepisy żądają wykazania przez podmiot ubiegający się o prawo pomocy, że nie posiada dostatecznych środków na ten cel, nie jest zatem wystarczające samo oświadczenie czy też subiektywne przekonanie władz spółki o braku takich środków. Osoba prawna może wykazywać swą sytuację majątkową (finansową, ekonomiczną) za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych, choć podstawowe znaczenie mają dokumenty, np. wyciągi z ksiąg, bilansów, sprawozdań rachunkowych, kont bankowych (por. postanowienie SN z 8.11.1976 r., I CZ 96/76, OSPiKA 1977, nr 10, poz. 165). W niniejszej sprawie oprócz oświadczenia zawartego w uzasadnieniu wniosku strona skarżąca nie wykazała żadnymi dowodowymi istnienia okoliczności, o których wspominała ww. oświadczeniu. Skarżąca spółka nie złożyła w szczególności: odpisu umowy spółki; nie przedstawiła dokumentu potwierdzającego fakt zawieszenia działalności przez Spółkę; nadto nie wyjaśniła dlaczego Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej (ma ją zawieszoną) i z jakiego powodu Spółka, pomimo braku realizacji celu dla którego została utworzona, nadal trwa i nie zostaje zlikwidowana; nie przedstawiła dowodów świadczących o niemożliwości uzyskania od wspólników dopłat proporcjonalnych do posiadanych udziałów oraz dowodów świadczących o niemożliwości uzyskania kredytu lub pożyczki; nie wskazała czy zostały wniesione do Spółki wkłady na pokrycie kapitału zakładowego i czy Spółka posiadała kiedykolwiek środki trwałe oraz co (gdy były) się z nimi stało; nie przedłożyła rocznych deklaracji podatkowych za ostatnie dwa lata i wyciągów z posiadanych kont bankowych za ostatnie dwa miesiące; nie złożyła do akt aktualnego sprawozdania dla celów statystycznych. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, znajdującą zastosowanie tylko w stosunku do podmiotów pozbawionych w ogóle możliwości uzyskania środków na ich pokrycie. Nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska, iż to budżet Państwa powinien w całości kredytować w tym zakresie stronę, jako, że niedopuszczalne jest przerzucanie na Państwo skutków niewłaściwych decyzji i ryzyka gospodarczego przedsiębiorców. Podkreślić należy, iż nawet brak bieżących dochodów nie może być dostatecznym uzasadnieniem dla skutecznego żądania przez stronę przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy nie zgromadziła ona w okresie prowadzenia działalności gospodarczej dostatecznych środków na ten cel, ani też w sposób formalny nie dowiodła swojej niewypłacalności np. poprzez wystąpienie w odpowiednim czasie o ogłoszenie upadłości. Istnieje domniemanie faktyczne, że jeśli przedsiębiorca utrzymuje działalność gospodarczą, to mu się to opłaca, nawet jeśli przejściowo ma pewne kłopoty finansowe. W przeciwnym wypadku racjonalnym działaniem byłaby likwidacja działalności lub ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy. Wszak celem działalności gospodarczej jest osiągnięcie zysku. Nie bez znaczenia jest przy tym fakt, że sprawa toczy się już ponad 6 miesięcy i tym samym strona skarżąca miała możliwość zgromadzenia odpowiednich środków finansowych na potrzeby związane z toczącym się postępowaniem, choćby np. poprzez uzyskanie od wspólników dopłat proporcjonalnych do posiadanych udziałów. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.