II SA/Wr 380/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 maja 2023 r., nr 401/2023 w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku inwentarskiego oddala skargę w całości. Decyzją z dnia 11 V 2023 r. (nr 401/2023) Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "DWINB"), po rozpatrzeniu odwołania S. R. (dalej jako "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy (dalej "PINB") z dnia 20 III 2023 r. (nr 129/2023), nakazującą skarżącemu rozbiórkę budynku inwentarskiego o powierzchni zabudowy równej [...]m2, usytuowanego na działce nr [...], AM [...], przy ul. [...] w R. Jak wynika z nadesłanych akt administracyjnych, powyższą decyzję wydano w następujących okolicznościach: W dniu 20 IX 2022 r. PINB przeprowadził kontrolę nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w R. W toku kontroli stwierdzono m.in., że w tylnej części nieruchomości usytuowany jest obiekt budowlany o funkcji gołębnika składający się z zamykanego pomieszczenia wykonanego z płyty paździerzowej. Obiekt posadowiony jest na 9 nóżkach (rury kanalizacyjne) o wys. ok. 50 cm, zalanych betonem zazbrojonym. Dach jednospadowy pokryty papą, bez rynien i rur spustowych. Do budynku przylega woliera wykonana z siatki metalowej na stelażu drewnianym. W wolierze wylewka betonowa o wys. 5 cm. W obiekcie czynna instalacja elektryczna pociągnięta z budynku gospodarczego. Wejście do obiektu przez drewniane drzwi po 3 schodkach. Budynek posiada 2 okna (o wym. 50 cm x 115 cm każde) oraz 2 wyloty o wym. 30cm x 30cm. Ustalono również, że inwestorem robót jest skarżący, który wykonał je 7 lat temu, bez żadnej zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej. Inwestor oświadczył, że posiadał zgodę sąsiada R. K. Zawiadomieniem z 22 IX 2022 r. PINB poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie: robót budowlanych polegających na budowie budynku inwentarskiego o powierzchni zabudowy równej [...] m2 usytuowanego na działce nr [...], AM –[...], przy ul. [...] w R. Postanowieniem z 20 X 2022 r. (nr 477/2022) PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych informując skarżącego o możliwości złożenia wniosku o legalizację wykonanych robót budowlanych, o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji samowoli budowlanej. PINB powołał się przy tym na regulację z art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 48b ust. 3 ustawy z dnia 7 VII 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351, ze zm.) – dalej jako "PB". W ocenie PINB, zrealizowany przez skarżącego obiekt wymagał pozwolenia na budowę, bowiem jest to budynek inwentarski, zaś w świetle art. 29 PB tego rodzaju obiekt nie został objęty zwolnieniem z obowiązku uzyskania takiego pozwolenia. Skarżący pismem złożonym do PINB dnia 3 XI 2022 r. wniósł o legalizację wykonanego budynku inwentarskiego. PINB postanowieniem z 14 XI 2022 r. (nr 520/2022) nałożył na skarżącego obowiązek przedstawienia dokumentów legalizacyjnych budynku inwentarskiego w terminie 60 dni od dnia doręczenia postanowienia. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł zażalenie. Podniósł, że wykonany przez niego budynek jest budynkiem gospodarczym, zwolnionym z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. DWINB postanowieniem z 21 XII 2022 r. (nr 1233/2022 ) stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Wyjaśnił, że od postanowienia w przedmiocie nałożenia na inwestora obowiązków przedłożenia dokumentów legalizacyjnych nie przysługuje żaden środek odwoławczy. PINB w dniu 22 II 2023 r. powiadomił skarżącego o zamiarze podjęcia rozstrzygnięcia i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie. Równocześnie wskazał, jakie konsekwencje dla strony będzie miało niezłożenie wymaganych dokumentów. Dnia 20 III 2023 r. PINB wydał decyzję nr 129/2023, którą nakazał skarżącemu rozbiórkę budynku inwentarskiego o powierzchni zabudowy równej [...]m2, usytuowanego na działce nr [...] AM – [...] przy ul. [...] w R. PINB powołał się przy tym na art. 49e pkt 3 PB stwierdzając, że wobec nieprzedłożenia przez skarżącego w wyznaczonym terminie dokumentów legalizacyjnych należało orzec rozbiórkę. DWINB, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia 11 V 2023 r. (nr 401/2023) utrzymał decyzję PINB w mocy. DWINB opisał czynności postępowania i powołał treśćart. 49e pkt 3 PB, w świetle którego organ nadzoru budowalnego musi nakazać rozbiórkę w sytuacji nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych. Podkreślono, że kwalifikacja przedmiotowego obiektu jako budynku inwentarskiego wymagającego pozwolenia na budowę dokonana została w prawomocnym postanowieniu PINB z 20 X 2022 r. (nr 477/2022) wstrzymującym roboty budowalne. Postanowienie to ma charakter wiążący. Jednocześnie wyjaśniono, że skarżący był inwestorem budynku a zarazem jest współwłaścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Nałożenie obowiązku rozbiórki na skarżącego miało więc podstawy prawne także w świetle art. 52 PB. W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o cofnięcie decyzji o nakazie rozbiórki, ewentualnie przekazanie organom sprawy do ponownego rozpatrzenia. W skardze zarzucono: 1) błąd w ustaleniach faktycznych, a polegających na utrzymaniu w mocy decyzji PINB zaliczającej budynek gołębnika do kategorii budynku inwentarskiego, co w konsekwencji doprowadziło do wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu; 2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez przyjęcie braku zgody M. K. na budowę gołębnika. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że obiekt został zrealizowany przy milczącej akceptacji współwłaścicielki nieruchomości – M. K. Gołębnik wybudowano około 7 lat temu i nie składała ona wówczas skarg. W ocenie skarżącego organy wyznaczyły zbyt krótki termin na rozbiórkę nie zwracając uwagi, że wymagałaby ona likwidacji stada gołębi, gdyż skarżący nie ma możliwości przeniesienia ich w inne miejsce. W ocenie skarżącego organy też w żaden sposób nie wykazały, że gołębie powodują jakąkolwiek degradację położonego w sąsiedztwie budynku mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę DWINB podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym i jej oddalenie. Pozostałe strony, pouczone o uprawnieniach procesowych, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. W myśl art. 48 ust. 1 i 3 PB, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Stosownie do art. 48a ust. 1 PB, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. Zgodnie z art. 48b ust. 1 PB, w przypadku złożenia wniosku o legalizację organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. Jak zaś wynika z art. 49e pkt 3 PB, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy wystąpiły wszystkie wymienione wyżej przesłanki. Jest bezsporne, że skarżący nie przedłożył dokumentów legalizacyjnych, mimo upływu terminu 60-dniowego terminu wyznaczonego mocą postanowienia PINB z dnia 14 XI 2022 r. (nr 520/2022). Taki stan rzeczy równoznaczny jest z brakiem możliwości zalegalizowania obiektu, co oznacza konieczność jego rozbiórki. Organy obu instancji prawidłowo więc zastosowały art. 49e pkt 3 PB, z którego jednoznacznie wynika, że w przypadku nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych, nakazuje się jego rozbiórkę. Jednocześnie nie było podstaw do uwzględnienia argumentacji skarżącego kwestionującego prawidłowość dokonanej przez PINB kwalifikacji gołębnika jako budynku inwentarskiego. Sąd zwraca uwagę, że funkcja tego obiektu, służącego przecież hodowli zwierząt, jednoznacznie wykluczała możliwość zakwalifikowania go zgodnie z oczekiwaniem skarżącego, jako "parterowego budynku gospodarczego", zwolnionego z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na mocy art. 29 ust. 1 pkt 14 PB. Regulacje zawarte w PB wyraźnie bowiem odróżniają obiekty gospodarcze od inwentarskich (zob. art. 20 ust. 3 pkt 2 PB oraz załącznik do PB). Nie można zatem stawiać pomiędzy tymi obiektami znaku równości. Także normy techniczno-budowlane, które bierze się przecież pod uwagę przy ocenie możliwości legalizacji samowoli budowalnej, przewidują szczegółowe regulacje, jakie znajdują zastosowanie w przypadku budynków przeznaczonych dla inwentarza żywego (inwentarskich). Budynkom takim poświęcony jest m.in. rozdział 11 działu III rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 IV 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225) – dalej jako "RWT". Do tej kategorii obiektów odwołuje się także szereg innych przepisów RWT, jak choćby dotyczących odległości studni (§ 31), stref pożarowych (§ 209), czy wymagań przeciwpożarowych (§ 282 - § 285). Jest przy tym rzeczą oczywistą, że budynek inwentarski z uwagi na swoje przeznaczenie musi spełniać szereg restrykcyjnych wymagań zarówno przeciwpożarowych jak i higieniczno-sanitarnych, których nie musi spełniać budynek gospodarczy, służący zazwyczaj celom przechowywania materiałów, narzędzi, czy sprzętu. Wymagania stawiane budynkom inwentarskim, niezależnie od ich powierzchni, mogą być kompleksowo ocenione tylko w ramach postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Stąd też ustawodawca celowo nie zwolnił tej kategorii obiektów z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu prawidłowe jest więc stanowisko PINB stwierdzające, że zrealizowany przez skarżącego gołębnik to obiekt inwentarski wymagający pozwolenia na budowę na zasadzie art. 28 ust. 1 PB, a tym samym wymagający przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 PB. Dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji nie mają natomiast znaczenia pozostałe zarzuty skargi. Przyczyną wydania decyzji nakazującej rozbiórkę gołębnika nie jest brak zgody na realizację inwestycji ze strony pozostałych współwłaścicieli. Stąd też nie ma znaczenia, czy wcześniej akceptowali oni inwestycje. W kontrolowanym postępowaniu organy nadzoru budowalnego nie oceniały też wpływu działalności hodowlanej skarżącego na sąsiedni budynek mieszkalny. Niezasadna jest też argumentacja skargi kwestionująca wyznaczenie zbyt krótkiego terminu na wykonanie decyzji. Sąd zwraca uwagę, że decyzja nakazująca rozbiórkę w ogóle nie wskazuje terminu jej wykonania, tak więc tego rodzaju zarzut jest bezprzedmiotowy. Decyzja nakazująca rozbiórkę podlega wykonaniu z dniem, w którym stała się ostateczna. Przepisy PB nie przewidują żadnego dodatkowego elementu decyzji rozbiórkowej w postaci terminu jej wykonania, tak więc organy nadzoru budowalnego nie mają podstaw do określania w decyzji terminu wykonania rozbiórki. Mając powyższe na względzie, Sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.) – dalej "ppsa". Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa.