II SA/Wr 383/15

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia w ramach prowadzenia egzekucji administracyjnej obowiązku polegającego na wykonaniu określonych robót budowlanych postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Z uzasadnienia wniosku i nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną i dwójką dzieci w wieku [...] i [...] lat. Skarżący jest zarejestrowany od dnia [...] lutego 2015 r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku, który przysługuje mu do dnia [...] lipca 2015 r, co ustalono na podstawie karty rejestracyjnej osoby bezrobotnej. Zasiłek ten wyniósł w okresie ostatnich trzech miesięcy tj. od lipca do maja 2015 r.: [...] zł, [...] zł, [...] zł. Żona skarżącego jest zatrudniona na czas nieokreślony i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie, które w okresie ostatnich dwóch miesięcy wyniosło średnio netto [...] zł (kwota łączna). Z nadesłanego rachunku bankowego wynika, że wynagrodzenie to wyniosło [...] zł w maju oraz że na rachunek bankowy wpłynęły również kwoty [...] zł i [...] zł i [..] zł (przelew z listy płac [...]) i [...] zł (nagroda jednorazowa z tytułu zatrudnienia żony). Z rachunku tego wynika, że wynagrodzenie żony w [..] 2015 r. wyniosło [..] zł, zaś dodatek wakacyjny wyniósł [...] zł, a w [...] wynagrodzenie to wyniosło [...] zł. Ponadto z rachunku tego wynika, że w maju wpłynęły na ten rachunek kwoty [...] zł (świadczenie z polisy ubezpieczeniowej), [...] zł i [...] zł przelewy od osoby fizycznej i kwota [...] zł z tytułu zwrotu zasądzonych kosztów sądowych, a w [...] wpłynęła kwota [...] zł obejmująca również świadczenie z tytułu polisy ubezpieczeniowej. Skarżący przedłożył także aktualną decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r. przyznającą żonie dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł. Z decyzji tej wynika nadto, że dochód czteroosobowej rodziny w okresie trzech miesięcy wyniósł [...] zł, co oznacza że miesięczny dochód wyniósł [..] zł ([...] zł: 3 miesiące). Skarżący spłaca kredyt hipoteczny i budowlany z tytułu kupna mieszkania, w którym zamieszkuje wraz z rodziną, którego rata wynosi około 357,93 zł (rata za czerwiec – wyciąg z konta bankowego). Podał także, że dzieci posiadają odrębne mieszkanie, które zajmuje osoba trzecia, tj. babka żony, która jest po zabiegu operacyjnym i nad którą opiekę z powodu złego stanu zdrowa sprawuje matka żony oraz skarżący i jego żona. Babka żony wymaga ciągłej opieki medycznej i stosowania drogich leków za które płaci z renty inwalidzkiej. Skarżący wyjaśnił, że wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: opłaty mieszkaniowe za własne mieszkanie 213,95 i 85,43 zł, opłaty za mieszanie należące do dzieci 254,82 zł i 116,80 zł rata kredytu hipotecznego 599,48 zł, opłata za przedszkole 446 zł, gaz 46 zł, prąd 191, wywóz śmieci 48 zł, czyli łącznie 2001,38 zł. W piśmie z dnia 17 lipca 2015 r. skarżący wskazał, że jest w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 50 zł. Podał również, że nie posiada innych nieruchomości ani oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Z treści przepisu art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w myśl § 3 tego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4 ). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżący jest zarejestrowany jako osobna bezrobotna z prawem do zasiłku przyznanym do [...] 2015 r. i nie uzyskuje innych dochodów oraz wysokość dochodu żony z tytułu zatrudnienia, który zgodnie z zaświadczeniem pracodawcy w okresie ostatnich dwóch miesięcy wyniósł [...] zł netto, a także fakt, iż żonie skarżącego został przyznany dodatek mieszkaniowy, który przysługuje osobom spełniającym określone ustawowo kryterium dochodowe w celu pokrycia wydatków mieszkaniowych oraz wysokość wykazanych wydatków związanych z utrzymaniem przyjąć należy, że wykazał on, iż spełnia przesłanki warunkujące jedynie przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu (pkt I sentencji). Nie zasługiwał natomiast na uwzględnienie wniosek skarżącego w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od skargi w wysokości przekraczającej kwotę 50 zł, który w istocie wynosi 100 zł z uwagi na to, że rodzina skarżącego posiada stałe źródło dochodu z tytułu zatrudnienia żony, a z rachunku bankowego wynika nadto, rodzina otrzymuje także dodatkowe kwoty pieniężne np. z polisy ubezpieczeniowej czy też zasądzonych kosztów postępowania sądowego. Ponadto obowiązek zapłaty wszelkich kosztów sądowych (np. ewentualnego wpisu od zażalenia lub skargi kasacyjnej) wystąpi sukcesywnie, w pewnych odstępach czasu, co oznacza, że skarżący jest w stanie ponieść te koszty bez uszczerbku w jego koniecznym utrzymaniu. W tej sytuacji należało odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (pkt II sentencji). Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.