II SA/Wr 385/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Mieczysław Górkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 września 2008r . na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. K. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 czerwca 2008r. ze skargi J. K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia[...]. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowo-usługowego w J. postanawia: I. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł ( pięćdziesiąt złotych); II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata . Uzasadnienie: W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku poprzez uiszczenie opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia mu adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż aktualnie pozostaje bez pracy (ma zawieszoną działalność gospodarczą z powodu braku środków finansowych), utrzymuje się z czynszu z tytułu najmu lokalu w wysokości 1.400 zł, a jego wydatki kształtują się następująco: udział w kosztach utrzymania mieszkania (zajmowanego wraz z byłą żoną) - 180 zł; koszt wyżywienia i odzieży- ok. 800 zł; koszt lekarstw- ok. 100 zł; opłata za telefon- 56 zł; inne wydatki- ok. 250 zł. Dodał, iż posiada zadłużenie w wysokości 50.000 zł z tytułu niespłaconych pożyczek zaciągniętych na "budowę pawilonu". Wśród posiadanych składników majątkowych skarżący wymienił nieukończony pawilon handlowy o pow. 88, 80 m2 wraz działką gruntu pod nim oraz stanowiące współwłasność z byłą żoną: mieszkanie o pow. 50, 60 m2 i niezabudowaną działkę gruntu o pow. 253 m2. W załączeniu przedłożył wyciąg operacji dokonywanych pierwszym kwartale tego roku, na rachunku do niego należącym, z którego wynika, że na dzien 31 marca 2008 na rachunku znajdowała się kwota 48,50 zł. Pismem z dnia 15 kwietnia 2008r. (doręczonym w dniu 12 maja 2008 r.) na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwano skarżącego o sprecyzowanie i udokumentowanie jego sytuacji finansowej i majątkowej, w terminie 7 dniu pod rygorem rozpatrzenia wniosku na podstawie akt sprawy. W zakreślonym terminie skarżący nie złożył wskazanych we wniosku wyjaśnień. W dniu 12 maja 2008r. została złożona w tut. Sądzie skarga kasacyjna sporządzona przez adwokata W. O (pełnomocnictwo z dnia 5 maja 2008 r.), w tym samym dniu został uiszczony w kasie tut. Sądu wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 200 zł. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2008 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówi skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł skarżący, domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, oświadczając jednocześnie, że cofa wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, bowiem skarga kasacyjna została już w tej sprawie sporządzona i wniesiona przez pełnomocnika ustanowionego z wyboru. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący powołał się na szereg rozstrzygnięć przyznających mu prawo pomocy w zakresie całkowitym ( z podaniem sygnatur ). Ustosunkowując się do treści wezwania z dnia 15 kwietnia 2008r. skarżący wskazał, że wobec faktu, iż nie posiada odpisu "wyroku rozwodowego", nie mógł złożyć do akt sprawy tego dokumentu. W zakresie podziału wspólnego majątku, oświadczył że sprawa oczekuje na rozpatrzenie w Europejskim Trybunale Praw Człowieka. Ponadto wskazał, że posiada jeden rachunek bankowy, z którego wyciąg przedłożył wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)zwanej dalej p.p.s.a. stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2).Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4). Rozpoznając zgłoszony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny znalazł podstawy do jego uwzględnienia w części świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, gdyż sytuacja materialna skarżącego będącego osobą samotną wskazuje, iż nie jest on w stanie pokryć wszystkich kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W rozpatrywanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, następnie cofając swój wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprzeciwie z dnia 29 lipca 2008r. Skarżący wskazał bowiem, że wobec upływającego terminu do złożenia skargi kasacyjnej, wyznaczył pełnomocnika z wyboru, co czyni wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu bezprzedmiotowym. W tej sytuacji, należało umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art.161§ 1 pkt 3 p.p.s.a., co orzeczono w punkcie II niniejszego postanowienia. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, iż oceniając możliwość przyznania prawa pomocy, Sąd musiał rozważyć zarówno wysokość obciążeń finansowych, jakie strona jest zobowiązana ponieść na danym etapie postępowania, jak i sytuację materialną wnioskodawcy i w kontekście tego - możliwość ponoszenia przez niego kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania w niniejszej sprawie skarżący obowiązany był pokryć koszt 100 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej oraz kwotę 100zł tytułem opłaty kancelaryjnej od złożonego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku . Ponadto oceniając okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy i złożonym sprzeciwie, w szczególności wysokość miesięcznego dochodu o charakterze stałym w kwocie 1400 zł, , przy jednoczesnym braku zasobów pieniężnych i możliwości obrotu majątkiem stanowiącym jego współwłasność z byłą żoną oraz biorąc z drugiej strony pod uwagę fakt, że wnioskodawca wbrew swojemu obowiązkowi nie wykazał braku dostatecznych środków Sąd doszedł do przekonania, iż powyższe okoliczności nie mogą stanowić podstawy uzasadniającej przyznanie skarżącemu prawa pomocy w całym wnioskowanym zakresie. Nie wystarczy bowiem, zgodnie utartymi poglądami orzecznictwa ( por postanowienia NSA Sygn. akt FZ 810/04, II FZ 470/05, II FZ 556/05, II FZ 733/05, II FZ 834/05, II FZ 875/05) do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy ogólnikowe stwierdzenie o trudnej sytuacji wnioskodawcy. To na wnoszącym ten wniosek spoczywa obowiązek wykazania, że znajduje się w trudnej sytuacji. W tym też kontekście należy również wskazać, iż argument skarżącego dotyczący przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym w innych postępowaniach toczących się przed sądem administracyjnym, nie może również przemawiać za przyznaniem skarżącemu zwolnienia od obowiązku uiszczenia całości kosztów sądowych. Każda ze spraw jest bowiem rozpatrywana oddzielnie i od każdej pobiera się wpis w innej wysokości. Każdy wniosek o przyznanie prawa pomocy należy traktować jednostkowo. Uwzględniając powyższe, Sąd doszedł do wniosku, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest uzasadnione, stąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i §4 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I postanowienia.