II SA/Wr 385/06

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 28 marca 2006 r. nr 460/2006 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowo- usługowego w J. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku poprzez uiszczenie opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia mu adwokata wskazując w uzasadnieniu, iż aktualnie pozostaje bez pracy (ma zawieszoną działalność gospodarczą z powodu braku środków finansowych), utrzymuje się z czynszu z tytułu najmu lokalu w wysokości 1.400 zł, a jego wydatki kształtują się następująco: udział w kosztach utrzymania mieszkania (zajmowanego wraz z byłą żoną) - 180 zł; koszt wyżywienia i odzieży- ok. 800 zł; koszt lekarstw- ok. 100 zł; opłata za telefon- 56 zł; inne wydatki- ok. 250 zł. Dodał, iż posiada zadłużenie w wysokości 50.000 zł z tytułu niespłaconych pożyczek zaciągniętych na "budowę pawilonu". Wśród posiadanych składników majątkowych skarżący wymienił nieukończony pawilon handlowy o pow. 88, 80 m2 i działka gruntu pod nim oraz stanowiące współwłasność z byłą żoną: mieszkanie o pow. 50, 60 m2 i niezabudowana działka gruntu o pow. 253 m2. Wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez skarżącego swojej sytuacji finansowej i majątkowej (doręczone mu w dniu 12 maja 2008 r.) zostało pozostawione bez odpowiedzi. Z akt sprawy wynika, iż skarżący korzysta z usług adwokata W. O. (pełnomocnictwo z dnia 5 maja 2008 r.), a w dniu 12 maja 2008 r. został uiszczony w kasie tut. Sądu wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 200 zł. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał należycie spełnienia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W ocenie Sądu skarżący nie wyjaśnił wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego aktualną sytuację finansową np. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość wskazanego przez siebie we wniosku zadłużenia lub aktualnego zaświadczenia dokumentujące swoje zadłużenie; nie złożył do akt dokumentu potwierdzającego prawne rozwiązanie swojego związku małżeńskiego, a także nie wyjaśnił dlaczego dotychczas nie nastąpił podział wspólnego majątku małżeńskiego oraz nie wskazał w czyim władaniu (kto czerpie korzyści) znajdują się wymienione w formularzu nieruchomości i kto ponosi koszty ich utrzymania; wnioskodawca nie wyjaśnił czy korzysta z pomocy finansowej osoby trzeciej; nie przedłożył także aktualnych wyciągów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych, w tym w szczególności z rachunku o numerze [...] nie złożył kserokopii zeznania podatkowego za rok 2007 oraz kserokopii ostatniej strony z księgi przychodów i rozchodów lub innego dokumentu z którego wynikałaby wysokość przychodów uzyskiwanych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i rodzaj ponoszonych kosztów; nie przedłożył dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego dochodu w postaci czynszu najmu; nie wyjaśnił również dlaczego jeśli przyczyną zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej jest brak środków pieniężnych (m.in. brak środków na składkę na ubezpieczenie społeczne), to dlaczego działalność dotychczas nie została zlikwidowana i nie wskazał z jakich źródeł czerpał środki na pokrycie kosztów sądowych w innych sprawach toczących się przed tut. Sądem; a nadto- nie udokumentował wysokości swoich miesięcznych wydatków. Podkreślić należy, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Z treści wniosku wynika, iż skarżący nie posiada nikogo na utrzymaniu, a uzyskiwany dochód ma charakter stały, co pozwalało i pozwala na planowanie wydatków- celem zabezpieczenia, choćby w części, dalszych kosztów sądowych. Koszty postępowania należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W orzecznictwie podkreśla się wykluczenie możliwości zwolnienia od kosztów sądowych osoby, które dysponują jakimkolwiek majątkiem, a szczególnie nieruchomym, który może przynosić pożytki, być zabezpieczeniem pożyczki lub podlegać obrotowi (skarżący może np. zbyć swój udział). Zauważyć również należy, iż skarżący do 2005 r. niezmiennie wskazuje w swoich wnioskach o przyznanie prawa pomocy na posiadanie zadłużenie w wysokości 50.000 zł, a zatem przyjąć należy, iż skarżący nie czyni nic by to zadłużenie zredukować, a zatem spłata tego długu nie stanowi ograniczenia możliwości finansowych skarżącego (tj. nie zmniejsza kwoty uzyskiwanego aktualnie dochodu). O braku podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika procesowego świadczy fakt, iż wnioskodawca nie czekając na rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy sam zlecił zawodowemu pełnomocnikowi reprezentowanie go w postępowaniu sądowoadministracyjnym. O możliwościach finansowych wnioskodawcy świadczy również m.in. okoliczność uiszczenia przez niego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.