II SA/Wr 386/10

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 21 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków M., M. i Z. K.o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody D. z dnia ... w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru budowy kontenera żelbetonowego i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżący złożyli na urzędowym formularzu wspólny wniosek o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że łączny ich dochód brutto wynosi 13.741 zł, ale mają do spłacenia kredyty, na leki wydatkują ok. 200 zł, a skarżący M. Kr.pracuje w P.i tam musi opłacać wynajem mieszkania oraz spłaca "kredyt na samochód". Dodali, że posiadają dom o pow. 240 m2. W piśmie z dnia 14 września 2010 r. M. K. poinformował, że łączny dochód netto skarżących: M. i Z.K.wynosi 6.132 zł, a ich wydatki kształtują się następująco: opłata za gaz- 175 zł; za energię elektryczną- 139 zł; za wodę i ścieki- 62 zł; za z wywóz śmieci- 60 zł; za telefony+ Internet- 281 zł; za telewizję cyfrową – 85 zł; składki ubezpieczenia- 112 zł; bilet miesięczny- 100 zł; koszt opału- ok. 250 zł; koszt leków- ok. 300 zł; raty kredytowe- 2.420 zł. Nadto oświadczyli, że są w stanie uiścić wpis od skargi w wysokości 150 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). W ocenie Sądu wnioskodawcy nie dopełnili ww. obowiązku. Skarżący nie wykazali bowiem, że konieczność poniesienia przez nich (solidarnie) wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek dla ich koniecznego utrzymania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawcy- mimo wezwania- nie wyjaśnili i nie udokumentowali wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować ich sytuację finansową, np. nie przedłożyli dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego przez M. K.; nie przedłożyli wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych; nadto- nie określili wysokości wydatków M. K. i nie udokumentowali wysokości niezbędnych miesięcznych wydatków M. i Z.K. . Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być za– spokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Obniżenie standardu życia w danym miesiącu wskutek konieczności poniesienia kosztów sądowych nie można utożsamiać z uszczerbkiem w swoim niezbędnym utrzymaniu. Zaznaczyć należy, iż łączne dochody skarżących mają charakter stały i wynoszą ponad 11.000 zł netto, a deklarowana wysokość wydatków nie została udokumentowana. Istotne jest przy tym, że niektórych ze wskazanych przez skarżących wydatków nie można uznać za niezbędne np. opłaty za telewizję cyfrową, opłaty za telefony w łącznej wysokości ponad 200 zł, koszt ubezpieczeń osobowych itp. Podkreślić przy tym należy, iż spłata rat kredytu czy pożyczek również nie stanowi wydatku niezbędnego, który mógłby mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. W orzecznictwie podkreśla się wykluczenie możliwości zwolnienia od kosztów sądowych osoby, która dysponuje jakimkolwiek majątkiem, a szczególnie nieruchomym, który może przynosić pożytki (np. poprzez wynajem pomieszczeń), być zabezpieczeniem pożyczki lub podlegać obrotowi. Sami wnioskodawcy przyznali, iż są w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w wysokości 150 zł i nie wykazali, iż nie posiadają zdolności kredytowej. Fakt regulowania bieżących zobowiązań przez stronę wyklucza możliwość przyznania jej prawa pomocy. Dodać należy, iż M.K. (o którego sytuacji finansowej i majątkowej zapomniano wspomnieć w piśmie z dnia 14 września 2010 r.) jest osobą współskarżącą i również wnioskodawcą, na którym solidarnie ze skarżącymi: M. i Z. ciąży obowiązek ponoszenia kosztów sądowych. Pamiętać należy, że uiszczenie przez jednego ze skarżących np. wpisu sądowego od skargi zwolni z tego obowiązku pozostałych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art..258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.