II SA/Wr 387/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski /sprawozdawca/, Sędziowie NSA Halina Kremis, Andrzej Wawrzyniak, Protokolant Izabela Krajewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2006r. sprawy ze skargi Miejskiego Zarządu Budynków Sp. z o.o. z W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia niewłaściwego stanu technicznego wentylacji w budynku mieszkalnym przy ul. K. [...]w W. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 515 /pięćset piętnaście/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Nr [...]z dnia [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 207, poz. 2016 z 2003r.) nakazał Miejskiemu Zarządowi Budynków Spółce z o. o. ul. A. [...],[...]W. usunięcie niewłaściwego stanu technicznego wentylacji w budynku mieszkalnym przy ulicy K. [...] w W., a w szczególności wykonanie właściwego nawiewu w drzwiach łazienek w mieszkaniach nr [...],[...],[...], odłączenie od kanałów kominowych elektrycznych urządzeń wyciągowych w okapach kuchennych w mieszkaniach nr [...],[...],[...],[...],[...] oraz wymienić nieszczelny przewód łączący przepływowy podgrzewacz wody w mieszkaniu nr [...] z kanałem kominowym. W uzasadnieniu organ wskazał, co następuje: W trakcie oględzin w dniu [...]i kontroli dokumentów związanych z utrzymaniem budynku mieszkalnego przy ul. K. [...] w W. a w szczególności protokołu kominiarskiego z [...]stwierdzono, że w mieszkaniach nr [...],[...],[...]nawiew w drzwiach łazienek nie jest właściwy. Stwierdzono także, że w mieszkaniach nr [...],[...],[...],[...],[...] zainstalowane są nadkuchenne okapy z wyciągiem mechanicznym co jest sprzeczne z dyspozycja § 141 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75 z dnia 15 czerwca 2002 r., poza. 690). Wymienione wady elementów budynku nie gwarantują spełnienia wymagań podstawowych w zakresie odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 litera d oraz w art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane powołanej we wstępie do niniejszej decyzji. Ponieważ zarządca nie okazał dowodu usunięcia wad wykazanych w protokole z przeglądu kominów do czego zobowiązuje art. 70 ustawy Prawo budowlane wydanie nakazu usunięcia złego stanu technicznego stało się konieczne a upoważnia do tego dyspozycja art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane powołana we wstępie do niniejszej decyzji. Wyżej opisana decyzja w terminie przewidzianym na skuteczne wniesienie środka zaskarżenia została oprotestowana przez Miejski Zarząd Budynków Sp. z o.o. oraz Państwo C. i M. K., którzy złożyli odwołanie. Skarżący - MZB Sp. z o.o. wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji, jako skierowanej do niewłaściwego adresata. Decyzją Nr [...]z dnia [...]D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, co następuje: Zgodnie z założeniami przepisów zawartych w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane, obiekty budowlane winny być utrzymywane zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywane w należytym stanie technicznym. Za właściwe utrzymanie obiektów budowlanych ustawa uznaje ich użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywanie w należytym stanie technicznym i estetycznym. Użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem oznacza użytkowanie w sposób określony w pozwoleniu na budowę i w zatwierdzonym projekcie budowlanym, który powinien zawierać również podstawowe wymagania z zakresu ochrony środowiska, określone w przepisach techniczno - budowlanych oraz przepisach ochrony środowiska. Przez "należyty stan techniczny" należy rozumieć stan pełnej sprawności obiektu budowlanego lub jego części, nie posiadającego jakichkolwiek uszkodzeń, zwłaszcza takich, które mogą powodować niebezpieczeństwo przy użytkowaniu obiektu lub jego części. W celu skorygowania stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie utrzymania obiektów budowlanych, w zależności od ustalonych potrzeb, organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie stosownych robót budowlanych, mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu, wyposażenie obiektu w urządzenia techniczne, dokonanie okresowej kontroli lub rozbiórkę obiektu. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Obowiązki w tym zakresie spoczywają na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 184 i 185 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zarządcą nieruchomości jest osoba fizyczna prowadząca działalność w zakresie zarządzania nieruchomościami, na podstawie umowy o zarządzanie nieruchomością zawartą z jej właścicielem, wspólnotą mieszkaniową albo inną osobą lub jednostką organizacyjną, której przysługuje prawo do nieruchomości, ze skutkiem prawnym bezpośrednio dla tej osoby lub jednostki organizacyjnej. Przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów o działalności gospodarczej, mogą prowadzić działalność w zakresie zarządzania nieruchomościami, jeżeli zarządzanie będzie wykonywane przez zarządców nieruchomości posiadających licencję zawodową. "Zarządzanie nieruchomością polega na podejmowaniu wszelkich decyzji i dokonywaniu wszelkich czynności zmierzających do utrzymywania nieruchomości w stanie nie pogorszonym zgodnie z jej przeznaczeniem, jak również do uzasadnionego inwestowania w tę nieruchomość". Jak wynika z akt sprawy zarządzanie administrowanie przedmiotową nieruchomością odbywa się bezumownie, jedynie na podstawie uchwały nr [...]podjętej na zebraniu wspólnoty mieszkaniowej w dniu [...], która dołączona została do akt sprawy. Zgodnie z § 1 właściciele nieruchomości przy ul. K. [...] w W. powierzają administrowanie nieruchomością Miejskiemu Zarządowi Budynków Sp. z .o.o. W ocenie organu odwoławczego obowiązki nałożone inkryminowaną decyzją mieszczą się w zakresie zarządu, który sprawuje MZB w W. Stwierdzić zatem należy, iż podnoszona przez skarżących kwestia niewłaściwego wskazania adresata nałożonych decyzją organu I instancji nie znajduje uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym, ustaleniach poczynionych w toku postępowania, jak i obowiązujących przepisach prawa. Odnosząc się do zarzutów przywołanych w treści odwołania przez Państwo C. i M. K., dotyczących braków formalnych decyzji organu I instancji, a zarazem nieznajomości przez ten organ zapisów art. 107 kpa, stwierdzić należy że są one chybione. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawiera wszystkie określone w w/w przepisie elementy. Określona została bowiem precyzyjnie podstawa prawna wynikająca z przepisów prawa materialnego - art. 66 prawa budowlanego. Sentencja rozstrzygnięcia dokładnie precyzuje obowiązki, jakie zostały nałożone decyzją, określa również adresata decyzji. Akt powyższy został uzasadniony w sposób nie budzący wątpliwości, tak jak wątpliwości nie budzi fakt prawidłowego ustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy i dokonania aktu subsumcji pod właściwą normę prawną. Decyzja została opatrzona pouczeniem o przysługującym stronom środku zaskarżenia i terminie do skutecznego jego wniesienia, co też strony uczyniły oprotestowując inkryminowane rozstrzygnięcie. Decyzja zawiera ponadto inne konstytutywne elementy, świadczące o jej prawidłowości formalno - prawnej, tj. oznaczenie organu upoważnionego do jej wydania - pieczęć organu I instancji oraz datę i podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jej wydania. Rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawiera wszystkie elementy formalno - prawne, które zgodnie z przyjętą wykładnią stanowią o jej prawidłowości, dlatego też należy zarzuty skarżących uznać za nieuzasadnione. Skarżący - Państwo K. podnieśli także, że decyzja nie zawiera w podstawie prawnej wskazania § 141 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 z dnia 15 czerwca 2002 r., poz. 690), co powoduje wydanie jej bez podstawy prawnej. Wyjaśnić należy, że podstawą decyzji organu I instancji jest art. 66 ustawy Prawo budowlane, który jest jedynym aktem rangi ustawowej dającym kompetencje do wydawania aktów administracyjnych w toku postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Powołane rozporządzenie Ministra Infrastruktury jest aktem wykonawczym i określa szczegółowe warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a naruszenie zapisów tego aktu powoduje odpowiednio zastosowanie sankcji określonych w ustawie prawo budowlane. Jednocześnie zauważyć należy, że naruszenie § 141 w/w rozporządzenia powołane zostało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W tymże również uzasadnieniu wskazano związek pomiędzy naruszeniem w/w przepisu a odpowiednim zapisem ustawy prawo budowlane. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja jako oparta na wnikliwej analizie stanu faktycznego dokonanej przez organ I instancji nosi wszelkie cechy zgodności z prawem. Stanowisko takie przyjął organ odwoławczy wobec jednoznaczności przedłożonego materiału dowodowego. W skardze na tę decyzję Miejski Zarząd Budynków Sp. z o. o. w W. wniosła o stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie o jej uchylenie zarzucając, że: 1) wskazana spółka nie jest ani właścicielem, ani "zarządcą" nieruchomości przy ul. K. [...] w znaczeniu tego pojęcia jakie nadaje mu ustawa z dnia [...] o własności lokali, a więc zarządcą, któremu zarząd nieruchomością wspólną powierzono w sposób określony w art. 18 ust. 1 tej ustawy, ani też nie sprawuje zarządzania o jakim mowa w art. 185 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. 2) MZB Sp. z o.o. w W. nie pełni roli "zarządu" o jakim mowa w art. 20 ust. 1 cytowanej ustawy, gdyż sporna nieruchomość jest tzw. "dużą wspólnotą" i wobec takiej wspólnoty z mocy art. 20 o własności lokali, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu, przy czym członkiem zarządu może być wyłącznie osoba fizyczna. 3) MZB Sp. z o.o. w W. podjął się zarządu rozumianego jako administrowanie, zarządzanie nieruchomością wspólną (zgodnie z art. 22 u.w.l.), obejmującym takie czynności jak: rozliczanie opłat i czynszów, bieżące utrzymanie, konserwację, remonty itp. w granicach określonych uchwałą nr [...], podjętą na zebraniu wspólnoty mieszkaniowej w dniu [...], która dołączona została do akt sprawy. Zgodnie z § 1 właściciele nieruchomości przy ul. K. [...] w W. powierzają administrowanie nieruchomością MZB Sp. z o.o. Uchwała ta nie jest umową o jakiej mowa w art. 18 ust. 1 u.w.l., ani też zarządzanie nieruchomością nie oznacza zarządzania w rozumieniu art. 185 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dowód: odpis uchwały nr [...]podjętej na zebraniu wspólnoty mieszkaniowej w dniu [...]. Adresatem zaskarżonej decyzji administracyjnej jak i poprzedzającej ją decyzji PINB winna być Wspólnota Mieszkaniowa, którą tworzy ogół właścicieli lokali znajdujących się w budynku przy ul. K. [...], zwłaszcza że, z mocy art. 6 ustawy o własności lokali wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana, a więc występować w obrocie prawnym. Wynika to również z art. 17 tej ustawy. Na podstawie zaś art. 30 § 1 kpa zdolność prawną i zdolności do czynności prawnych stron postępowania administracyjnego ocenia się wg przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej, a w konkretnej sprawie takim przepisem szczególnym jest wspomniany już art. 6 i 17 u.w.l. Posiłkując się także przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, w części dotyczącej zarządzania nieruchomościami, a bliżej art. 185 ust. 2, należy zauważyć, że zarządca nieruchomości lub przedsiębiorca, o którym mowa w art. 184 ust. 3 działa na podstawie umowy o zarządzanie nieruchomością wspólną zawartej z jej właścicielem, wspólnotą mieszkaniową, albo inną jednostką organizacyjną, której przysługuje prawo do nieruchomości ze skutkiem prawnym bezpośrednio dla tej osoby lub jednostki organizacyjnej. Reasumując, decyzje, o których mowa powyżej, dotknięte są wadą nieważności, bowiem zostały skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt. 4 kpa), gdyż właściwą stroną winna być Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości położonej przy ul. K. [...] w W., bo tylko wspólnota mieszkaniowa odpowiada za zobowiązania, które mogą jej dotyczyć. Sąd ma więc podstawy stwierdzić nieważność wymienionych we wstępie skargi decyzji administracyjnych (podobne stanowisko zajął Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz NSA w Warszawie wyrokiem z dnia 25.07.2001r. w sprawie sygn. Akt IV S.A. 1116/99), ewentualnie uchylić te decyzje w związku z naruszeniem art. 61, art.66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.). Stosownie do art. 66 ust. 1 tej ustawy w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, albo 3) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia -właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywano, że adresatem decyzji przewidzianych w rozdziale 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, a zatem również podjętych na podstawie art. 66 tej ustawy, może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektów budowlanych (por. np. wyrok NSA z dnia 21 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1597/97 - LEX nr 47802). W rozpatrywanej sprawie obowiązki nałożone decyzją wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego polegały na usunięciu złego stanu technicznego wentylacji w budynku mieszkalnym przy ul. K. [...] w W. w mieszkaniach nr [...],[...],[...],[...] i [...]. Nie kwestionując konieczności usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości strona skarżąca wywodziła, że adresatem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego winna być wspólnota mieszkaniowa właścicieli lokali znajdujących się w przedmiotowym budynku. W tej sytuacji rozstrzygnąć należy, czy strona skarżąca jest podmiotem, do którego mogła być skierowana zaskarżona decyzja i poprzedzającej ją decyzja organu I instancji. Zarządzanie (administrowanie) przedmiotową nieruchomością odbywa się faktycznie tylko na podstawie uchwały nr [...]podjętej na zebraniu wspólnoty mieszkaniowej w dniu [...]. Zatem wbrew wywodom strony skarżącej Miejski Zarząd Budynków Spółka z o.o. w W. jest zarządcą części wspólnych przedmiotowej nieruchomości w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo budowlane, a podnoszone przez skarżącą Spółkę argumenty powyższego nie zmieniają. Strona skarżąca mogła zatem być adresatem decyzji wydanych na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, ale tylko w takim zakresie, w jakim dotyczyły one części wspólnych budynku. Natomiast w zakresie dotyczącym konkretnych mieszkań, decyzje takie powinny być skierowane do ich właścicieli. Wykonywany zarząd dotyczył jedynie części wspólnych budynku, lecz nie dawał uprawnień do ingerowania w części budynku należące do poszczególnych właścicieli lokali. W niniejszej sprawie stronie skarżącej nakazano usunięcie w terminie wskazanym w decyzji złego stanu technicznego wentylacji w poszczególnych mieszkaniach budynku przy ul. K. [...] w W. Powyższy nakaz dotyczył zatem wyłącznie złego stanu technicznego wentylacji w konkretnych mieszkaniach i należało go skierować tylko do właścicieli tych mieszkań, a nie do strony skarżącej jako zarządcy, gdyż omawiany nakaz nie dotyczył części wspólnych budynku. Nakaz usunięcia złego stanu technicznego wentylacji w poszczególnych mieszkaniach nie dotyczył interesu prawnego lub obowiązku Miejskiego Zarządu Budynków Spółki z o.o. w W., co sprawia, że w świetle art. 28 kpa strona skarżąca nie byłą stroną w tej sprawie. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 kpa decyzja skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie jest nieważna. W tym stanie rzeczy – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.