II SA/Wr 387/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, , , po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. i P.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi U. i P.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki instalacji grzewczej i demontażu kotła c.o. na paliwo stałe p o s t a n a w i a 1. przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 200 zł (słownie: dwieście złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Zarządzeniem z dnia 16 lipca 2007 r. Przewodniczący Wydziału II WSA we Wrocławiu wezwał stronę skarżącą w osobach – U. i P.G. - do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki instalacji grzewczej i demontażu kotła c.o. na paliwo stałe - w kwocie 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) - w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Od powyższego zarządzenia skarżący wnieśli zażalenie, jednakże – na wezwanie Sądu – pismem z dnia 7 września 2007 r. oświadczyli, iż należy je potraktować jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. W dniu 15 października 2007 r. wpłynął do Sądu urzędowy formularz wniosku U. i P.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Strona wskazała w nim, iż znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, a do skierowania sprawy na drogę sądową zostali przymuszeni decyzją organu nadzoru budowlanego, która nie uwzględnia, iż w przedmiotowej sprawie toczy się postępowanie przed Sądem Rejonowym w J.G. Nadto oświadczyli, iż skarżący utracił pracę z dniem 30 kwietnia 2007 r., a w związku z faktem, że został przymuszony do rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron i skierował pozew do Sądu o przywrócenie do pracy, nie przysługuje mu zasiłek dla bezrobotnego. Dopiero w przyszłym tygodniu Urząd Pracy może mu taki zasiłek przyznać. Na ich utrzymaniu znajduje się dorosły, uczący się syn – P.G. Z wniosku wynika ponadto, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają tylko trzy osoby. Wnioskodawcy posiadają własnościowe mieszkanie o pow. 51,80 m2. Nie mają natomiast żadnych oszczędności, papierów wartościowym i innych przedmiotów wartościowych. Na dochód miesięczny trzyosobowej rodziny składa się wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości 2859 zł brutto. Wynagrodzenie to jest obciążone z tytułu pożyczki ZFM w wysokości 1939 zł, a rata miesięczna wynosi 277 zł. Na koszty utrzymania składają się: gaz w kwocie 100 zł, energia elektryczna – 150 zł, opał – 200 zł, woda – 60 zł, internet – 103 zł, mieszkanie – 110,5 zł, szkoła syna – 120 zł. Łącznie koszty te wynoszą 843,5 zł. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2007 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu odmówił przyznania skarżącym prawa pomocy. Od powyższego postanowienia U. i P.G. wnieśli sprzeciw, wskazując w nim, iż kwota 500 zł będzie stanowić wyraźny uszczerbek dla rodziny, gdyż jest to kwota dla nich znaczna, tym bardziej, że niespodziewana, oraz że nie mieli możliwości odłożenia nawet po parę złotych potrzebnych im na opłacenie kosztów postępowania sądowego. Ponadto oświadczyli, iż nie korzystają z pomocy osób trzecich jak i pomocy społecznej, a co do uzyskania kredytu i pożyczki – są wystarczająco zadłużeni i płacą co miesiąc raty, które są dużym obciążeniem dla ich budżetu domowego. Do sprzeciwu strony dołączono kopię decyzji Starosty J. z dnia [...] Nr [...], którą orzeczono przyznać P.G. zasiłek od dnia 30 listopada 2007 r., na okres 6 miesięcy, w wysokości 538,30 zł. Z decyzji z dnia 30 listopada 2007 r. Nr 2516/11/07 wynika zaś, iż skarżącego uznano za osobę bezrobotną i orzeczono o odmowie przyznania prawa do zasiłku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 powyższej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Po myśli § 3 art. 245 prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zaznaczyć, iż instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. W ocenie Sądu takie okoliczności nie występują wobec skarżących. Jak wynika z dokumentów nadesłanych przez Państwo G. łączny dochód trzyosobowej rodziny wyniesie w miesiącu grudniu 2007 r. 3397,30 zł brutto – netto ok. 2363,77 zł (na który składa się wynagrodzenie skarżącej w wysokości 2859 zł brutto (netto 1990,26 zł) oraz zasiłek skarżącego w kwocie 538,30 zł brutto), zaś przybliżone koszty utrzymania wynoszą 1120,50 zł miesięcznie. Daje to ok. 1243,27 zł środków wolnych. Uwzględniając powyższe i okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd doszedł do przekonania, iż stanowią one przesłankę uzasadniającą przyznanie skarżącym prawa pomocy tylko w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 200 zł. Wnioskodawcy nie wykazali natomiast, iż nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co musiało skutkować odmową przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Natomiast kwota 200 zł jest sumą, którą będą mogli ponieść z tytułu kosztów postępowania sądowego. Stąd orzeczono na podstawie art. 245 § 4 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.