II SA/Wr 387/07

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. i P. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [..] w przedmiocie nakazania rozbiórki instalacji grzewczej i demontażu kotła c.o. na paliwo stałe w piwnicy przynależnej do mieszkania nr [...] w budynku przy ul. [...] w J. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżący w piśmie zatytułowanym "zażalenie" wystąpili o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia ich z ww. opłaty. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że "ich rodzina pozostaje jedynie na utrzymaniu skarżącej, gdyż skarżący utracił pracę, a ich syn się uczy." We wniosku złożonym w dniu 12 października 2007 r. na urzędowym formularzu skarżący wystąpili o zwolnienie ich z kosztów sądowych podnosząc, iż wydatki ich trzyosobowej rodziny kształtują się następująco: opłata za gaz- 100 zł; za wodę- 60 zł; czynsz- 110 zł; za energie elektryczną- 150 zł; opał- 2000 zł (sezon); nauka syna (w tym opłata za internat)- 223 zł. Wśród posiadanych składników majątkowych skarżący wymienili mieszkanie o pow. 51, 80m2. Skarżący poinformowali, iż w wyznaczonym terminie nie udało im się uzyskać zaświadczenia o wysokości dochodu skarżącej i oświadczyli, iż dostarczą go natychmiast po jego otrzymaniu. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Obowiązkiem i w interesie wnioskodawcy jest takie przedstawienie i udokumentowanie swojej sytuacji materialnej aby Sąd bez cienia wątpliwości mógł stwierdzić, iż w stosunku do wnioskodawcy zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy. W niniejszej sprawie skarżący nie wyjaśnili wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować sytuację materialną ich rodziny m.in. przede wszystkim nie wskazali w formularzu wniosku wysokości dochodu uzyskiwanego przez skarżącą (i pomimo zapewnień do dnia dzisiejszego nie zostało złożone do akt zaświadczenie o wysokości tego dochodu); nie udokumentowano również statusu skarżącego jako bezrobotnego, a syna jako ucznia; nie wyjaśniono czy skarżący korzystają z pomocy finansowej osób trzecich lub pomocy społecznej; nie przedłożono wyciągów z posiadanych rachunków bankowych ani nie udokumentowano wysokości ponoszonych niezbędnych wydatków. Do uwzględnienia wniosku nie wystarczy ogólnikowe twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej skarżących albo samo wskazanie źródła utrzymania bez określenia wysokości dochodu. Podkreślić również należy, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowym stanowiskiem dla uznania wniosku za uzasadniony nie jest istotna wyłącznie aktualna sytuacja majątkowa strony, ale także istnienie możności zgromadzenia (choćby po parę złotych miesięcznie) środków na koszty w dłuższym okresie (stosownie do czasu trwania postępowania w sprawie), bądź pozyskanie ich w drodze kredytu lub pożyczki. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.