II SA/Wr 390/13

Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 27 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.R. o zwrot uiszczonego wpisu sądowego w sprawie ze skargi E.R. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wykonanej samowolnie rozbiórki włazów żeliwnych stanowiących wejście do komory ciepłowniczej zarządza: odmówić zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. W odpowiedzi na wezwanie Przewodniczącego Wydziału II WSA we Wrocławiu E.R. w dniu 13 czerwca 2013 r. uiściła kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem wpisu sądowego od skargi. W dniu 17 czerwca 2013 r. skarżąca nadała pocztą wniosek o przyznanie prawa pomocy, a we wniosku z dnia 1 lipca 2013 r. sprecyzowała, że żąda ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2013 r. (sygn. akt II SA/Wr 390/13) przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 19 listopada 2013 r. sąd oddalił skargę E.R.. Skarżąca pismem z dnia 18 grudnia 2013 r. wniosła o zwrot uiszczonego wpisu sądowego w kwocie 100 zł (sto złotych). Po zapoznaniu się z odpowiedzią wystosowaną przez referendarza sądowego, skarżąca pismem z dnia 17 stycznia 2014 r. podtrzymała swoje żądanie, w uzasadnieniu podając, że wpis uiściła chcąc uniknąć odrzucenia skargi, ale nie była należycie poinformowana o prawie do uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych. Należało zważyć, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jak wskazuje się w literaturze prawniczej, wniosek o przyznanie prawa pomocy jest skuteczny od momentu jego wniesienia i nie obejmuje zwolnienia od kosztów, do których uiszczenia strona obowiązana jest przed jego złożeniem – zwolnienie od kosztów nie ma bowiem mocy wstecznej (zob. komentarz do art. 243 p.p.s.a. w: R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Legalis 2013). Natomiast możliwość zwrotu uiszczonych opłat sądowych reguluje art. 225 p.p.s.a., który stanowi, że opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. Przepis ten nie przewiduje jednak możliwości zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi w sytuacji, gdy strona w późniejszym terminie uzyskała zwolnienie od kosztów sądowych. W rozpoznawanej sprawie skarżąca uiściła należny wpis sądowy w prawidłowej wysokości i w terminie zakreślonym dla dokonania tej czynności. Dopiero po uiszczeniu wpisu skarżąca wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych. Zwolnienie to skarżąca uzyskała, jednak dotyczy ono kosztów należnych od chwili wniesienia wniosku o prawo pomocy. Z tych względów należało dojść do przekonania, że wniosek E.R. o zwrot uiszczonego wpisu sądowego nie zasługuje na uwzględnienie. Biorąc pod uwagę powyższe, należało zgodnie z art. 227 § 1 p.p.s.a. zarządzić jak w sentencji.