II SA/Wr 391/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA Julia Szczygielska /sprawozdawca/ Protokolant: Iwona Borecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2005r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie remontu więźby dachowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r.? Nr [...], a także decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r., Nr [...]i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r., Nr [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzją nie może być wykonana; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz W. P. kwotę 10 zł /dziesięć złotych/ tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. 1 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie 105 § 1 kpa. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. umorzył postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie złego stanu technicznego drewnianej więźby dachowej budynku położonego w P. Z. przy ul. F. [...]. Uzasadniając, swoje rozstrzygnięcie wskazano, iż przedmiotowy budynek mieszkalny, będący współwłasnością J. B. i W. P., na wniosek tego ostatniego decyzją Nr [...]z dnia [...]r., wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., miał być poddany remontowi. Zakres remontu obejmował wymianę części skorodowanej biologicznie drewnianej więźby dachowej oraz pokrycia dachowego i został wykonany przez jednego z współwłaścicieli obiektu pomimo uchylenia decyzji organu pierwszej instancji przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na skutek odwołania się od tej decyzji przez J. B.. Organ odwoławczy uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji ze względu na niezgodne z prawem określenie terminu wykonania nakazu, a przede wszystkim z powodu nieprawidłowego i niewystarczającego, w świetle przywołanego przepisu prawa budowlanego, użycia sformułowania tylko "przystąpić do remontu". Ponowne rozpatrzenie sprawy, jak wskazuje organ pierwszoinstancyjny, w sytuacji, kiedy bez prawomocnej decyzji wzmiankowane roboty budowlane zostały przeprowadzone i zakończone, nie może być zrealizowane. Powstały stan faktyczny i prawny upoważnia do umorzenia wszczętego postępowania z względu na jego bezprzedmiotowość. Jak wskazuje dalej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., w związku z tym, że remont dachu został dokonany w warunkach samowoli budowlanej, organ nadzoru budowlanego z urzędu zawiadomi strony o wszczęciu nowego postępowania administracyjnego w sprawie przeprowadzenia robót remontowych części dachu bez pozwolenia na budowę, w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. P. domagając się uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r., Nr [...]i decyzji z dnia [...]r., Nr [...]. Skarżący zarzucił, że pomimo wniesionego odwołania z [...]r. od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...]r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie nadal temu odwołaniu biegu prawnego. Ponadto odwołujący się wyraził swoją dezaprobatę dla sytuacji, w której udokumentowana sprawa niezbędnego remontu części dachu, nie naruszająca Sygn. akt II SA/Wr 391/03 2 niczyich interesów, chroniąca substancję budowlaną przed zniszczeniem, trwa ponad rok. W dniu [...]r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt ł kpa decyzję Nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż postępowanie prowadzone w związku z nieodpowiednim stanem technicznym więźby dachowej stało się bezprzedmiotowe w związku ze zrealizowaniem go przez stronę w okresie czasu pomiędzy uchyleniem decyzji przez organ odwoławczy a wydaniem nowej przez organ pierwszej instancji. W związku z powyższym brak jest w chwili obecnej przesłanki pozytywnej warunkującej postępowanie prowadzone w trybie art. 66 Prawa budowlanego. W szczególności nie istnieje już poprzedni stan faktyczny w postaci nieodpowiedniego stanu technicznego więźby dachowej, co mogłoby uzasadniać wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Stąd biorąc pod uwagę art. 105 § 1 kpa, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. uznał decyzję organu pierwszej instancji za prawidłową Ustosunkowując się do zarzutów odwołania wskazano, iż prawidłowy jest tok rozumowania organu pierwszej instancji wskazujący na konieczność wszczęcia nowego postępowania administracyjnego w stosunku do obecnego przedmiotu sprawy, jednakże w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Przeprowadzenie remontu więźby dachowej bez odpowiedniej decyzji nakazowej wydanej w trybie art. 66 Prawa budowlanego usuwa co prawda nieodpowiedni stan techniczny, jednakże wykonanie remontu bez stosowanego pozwolenia na budowę czy zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji obowiązany jest powziąć kroki prawne zmierzające do przywrócenia stanu zgodności inwestycji z prawem. Działanie bez stosownych pozwoleń lub - co istotniejsze w badanym przypadku, bez zaczekania na wydanie rozstrzygnięcia nakazującego usunięcie złego stanu technicznego, stanowi ryzyko inwestora i skutkować musi określonymi konsekwencjami natury prawnej. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł W. P. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie procedury administracyjnej. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Sygn. akt II SA/Wr 391/03 3 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Działając w granicach kompetencji wynikających z art.l & 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. 153, poz.1269/ w związku z art.3 & 2 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art.l45 łub art.151 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stosownie do zapisu art. 134 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Istotny jest również przy tym zapis art. 135 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który pozwała Sądowi na wyście poza granice skargi i zajęcie się "wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach sprawy, której dotyczy skarga ". Nie ulega wątpliwości, że chodzi tu o granice materialnoprawne, a więc z pewnością w sytuacji, gdy tak jak w niniejszej sprawie chodzi o związki miedzy decyzją pierwotną i decyzja zależną. Należy zatem przyjąć, że zgodnie z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pojęcie "granic sprawy, której dotyczy skarga " jest wyznaczane nie przez granice postępowania w danej sprawie, ale przez granice sprawy w materialnoprawnym znaczeniu tego słowa. Wskazać należy, że postępowanie w niniejszej sprawie, a to w sprawie złego stanu technicznego drewnianej więźby dachowej budynku mieszkalnego położonego w P. Z. przy ul. F. [...], wszczęte zostało w dniu [...]r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na wniosek skarżącego W. P. współwłaściciela tegoż budynku . Konsekwencją wszczętego w powyższej sprawie postępowania było wydanie w dniu [...]r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. decyzji Nr [...]r. nakazującej W. P. i J. B. jako współwłaścicielom w równych udziałach nieruchomości zabudowanej położonej w P. Z. przy ul. F. [...], przystąpić w terminie [...]r. do remontu więźby dachowej. W wyniku wniesionego od tej decyzji odwołania J. B., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. powołując się na przepis art. 132 & 1 k.p.a., wydał w dniu [...]r. Sygn. akt II SA/Wr 391/03 4 decyzję Nr [...]uchylającą w całości opisaną wyżej decyzję z dnia [...]r., Nr [...]. Z akt sprawy niewątpliwie również wynika, że skarżący W. P. od opisanej wyżej decyzji Nr [...] z dnia [...]r. wniósł odwołanie, zarzucając, że decyzja ta została wydana bez podstawy prawnej, stwierdzając przy tym, że , cyt.: "... nigdy nie zabierałem głosu w sprawie uchylenia decyzji nr [...]z dnia [...]r....". Choć akta sprawy nie wskazują by powyższe odwołanie skarżącego zostało rozpatrzone, to w dniu [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wydał już kolejną decyzję Nr [...]nakazującą W. P. i J. B. jako współwłaścicielom w równych udziałach nieruchomości zabudowanej położonej w P. Z. przy ul F. [...], przystąpić w terminie do [...]r. do remontu więźby dachowej. W wyniku rozpatrzenia odwołania J. B. od w/w decyzji z dnia [...]r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. , choć w dniu [...]r. wydał decyzję Nr [...], uchylającą w całości decyzje organu pierwszej instancji z dnia [...]r., Nr [...]i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia, to pominął opisane wyżej odwołanie skarżącego W. P., pomimo, że obowiązany był rozpatrywać sprawę merytorycznie w jej całokształcie. Powyższe uchybienie organów, polegające na zaniechaniu rozpatrzenia wniesionego przez skarżącego W. P. odwołania od opisanej wyżej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...]r. Nr [...], pomimo, że uruchomione zostało tą czynnością postępowanie odwoławcze, pozwala na stwierdzenie, że przedwczesne w tej sytuacji było wydanie w sprawie przez organ pierwszej instancji decyzji Nr [...]z dnia [...]r. i następnych w tej sprawie. W myśl bowiem przepisu art.132 & 3 k.p.a., od decyzji wydanej w oparciu o przepis art.132 & 1 k.p.a., a taką decyzję wydał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w dniu [...]r., stronom służy odwołanie. Oznacza to, że wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji na podstawie art.l 32& 1 k.p.a., otwiera od nowa prawo wniesienia przez stronę odwołania od tejże decyzji. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że z prawa tegoż skorzystał skarżący W. P. i wniósł odwołanie od opisanej wyżej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dniu [...]r., Nr [...]. Skoro tak, to odwołania tegoż nie można było pozostawić w aktach bez rozpoznania, jak uczyniono w niniejszej sprawie, jako że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują takiej formy rozpatrzenia odwołania. Sygn. akt II SA/Wr 391/03 5 Sąd skorzystał w związku z tym z dyspozycji art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wyeliminował z obrotu prawnego decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r., Nr [...]oraz decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r, Nr [...]. Wskazać należy, że uchylenie opisanych wyżej decyzji nie pozwala jednocześnie zaakceptować zaskarżonych decyzji jako odpowiadających prawu, gdyż, jak to już wyżej Sąd zauważył, zaskarżone decyzje są konsekwencją wcześniej podjętych rozstrzygnięć. Uchylenie zaskarżonych decyzji oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r., Nr [...]i decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r., Nr [...]., powoduje, że odżywa w tym postępowaniu odwołanie skarżącego W. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r., Nr [...], a które w pierwszej kolejności winno być rozpatrzone. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając zatem na podstawie art.145 & 1 pkt.l lit.c i art.135 oraz art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/, w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm./, orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 200 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.