II SA/Wr 391/08

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy nakazania rozbiórki drewnianej wiaty postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy We wniosku złożonym w dniu 20 października 2008 r. na urzędowym formularzu skarżący zażądał przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, a łączny ich dochód wynosi 2.814, 96 zł. Poinformował, że posiada dom o pow. 120 m2 oraz że wszystkie dokumenty złożył w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 390/08. W odpowiedzi na wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez skarżącego swojej sytuacji finansowej i majątkowej (doręczone mu w dniu 23 października 2008 r.) wnioskodawca złożył w dniu 27 października 2008 r. pismo, w którym zakwestionował zasadność żądania od niego uiszczenia wpisu sądowego od skargi i wniósł o obciążenie kosztami sprawcę "łamania" prawa. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu wnioskodawca nie wykazał bowiem, iż konieczność poniesienia przez niego kosztów postępowania mogłoby spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny, którą tworzy wraz z żoną. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. To na wnioskodawcy każdorazowo ciąży obowiązek złożenia wraz z wnioskiem dokumentów obrazujących jego aktualną sytuację materialną, tym bardziej, że we wskazywanej sprawie o sygn. akt II SA/Wr 390/08 podkreślano, iż właśnie nienależyte udokumentowanie sytuacji materialnej przez skarżącego było powodem nie uwzględnienia jego wniosku w całości. Wnioskodawca nie wyjaśnił wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową np. nie przedłożył zaświadczenia o wysokości swojego dochodu, jak również nie złożył wyciągów z posiadanych rachunków bankowych; nie wyjaśnił czy korzysta ze wsparcia finansowego czy rzeczowego od osób trzecich lub Pomocy Społecznej; nie określił wartości posiadanych ruchomości oraz wysokości ponoszonych miesięcznych niezbędnych wydatków. Przyznanie prawa pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady wyrażonej w art. 214 u.p.s.a. i stanowi "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa, a zatem obowiązkiem Sądu jest szczególnie wnikliwa ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy (jego możliwości finansowej). W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Zaznaczyć należy, iż osiągane dochody rodziny skarżącego są w znaczącej wysokości i mają charakter stały, a skarżący nie posiada nikogo na utrzymaniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Na marginesie wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 219 § 1 w zw. z art. 230 § 1 u.p.s.a. to wnoszący pismo wszczynające postępowanie jest zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego, a zatem bezzasadny jest wniosek skarżącego aby obciążyć kosztami postępowania inne osoby czy organy, które według skarżącego przyczyniły się do tego, że koniecznym stało się procedowanie w tej sprawie przed Sądem. Przypomnieć należy, że oprócz skarżącego stroną w niniejszym postępowaniu jest organ administracyjny, który wydał zaskarżoną decyzję i tylko od niego (potencjalnie) w przypadku uwzględnienia skargi przez Sąd można żądać zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (w tym np. uiszczonych opłat sądowych czy zapłaconego wynagrodzenia pełnomocnika procesowego).