II SA/Wr 391/14
PostanowienieWSA we Wrocławiu2014-07-25
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest rencistą i prowadzi gospodarstwo rolne, wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jego dochody z renty, gospodarstwa rolnego i wynajmu pokoju, w zestawieniu z udokumentowanymi wydatkami na utrzymanie, nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych. Brak posiadanych oszczędności i papierów wartościowych dodatkowo potwierdza jego trudną sytuację finansową.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, wskazując na swoją trudną sytuację finansową jako rencisty. Organ drugiej instancji (Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego) wniosek ten odrzucił. W trakcie postępowania przed sądem, uczestnik postępowania podniósł zarzuty dotyczące zamożności skarżącego. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku, a następnie, po analizie przedstawionych dokumentów i wyjaśnień, przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. B. na decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu I instancji w sprawie nakazu rozbiórki linii napowietrznej niskiego napięcia wraz ze słupem betonowym postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W jego uzasadnieniu podał, że od ponad dwudziestu lat jest rencistą z powodu przewlekłych chorób. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest stanu wolnego. Pobiera rentę w wysokości [...] zł. Ponadto otrzymuje dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł i z wynajmu pokoju w kwocie [...] zł, co stanowi łącznie kwotę [...] zł. Posiada gospodarstwo rolne na terenie którego położony jest budynek ponad 100 letni wraz gruntami. Budynek ten nie jest niepodpiwniczony i niewyremontowany z powodu braku środków na ten cel. Wyjaśnił, że grunty role obejmują powierzchnię 2,05 ha. Wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: ogrzewanie 200 zł, prąd 129,48 zł, butla gazu 56 zł, wywóz nieczystości płynnych 50 zł, odpady komunalne 15 zł, leki 86 zł , woda 41 zł, podatki 12 zł, żywność 300 zł, odzież 60 zł, zakup zboża 90 zł. Do wniosku dołączył wyciąg z konta bankowego z którego wynika, że świadczenie rentowe wynosi [...] zł, opłaty za prąd w kwocie 82,88 zł + 41,1zł (np. za sierpień ), 82,88 zł za lipiec i czerwiec, opłata za wodę 41,60 zł, opłata za odpady komunalne 25 zł, dwa rachunki za leki z maja 2014 r. obejmujące kwoty 45,44 zł i 40,56 zł. Z formularza wynika, że nie posiada oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych.
W dniu 7 lipca 2014 r. do Sądu wpłynęło pismo uczestnika postępowania z dnia 3 lipca 2014 r., który oświadczył, że skarżący jest osobą zamożną i znajduje się w dobrej sytuacji ekonomicznej. Uczestnik ten podał, że skarżący uzyskuje również dochody z handlu [...] od wielu lat i z udostępnienia miejsca do parkowania sprzętu i pojazdów firmy zajmującej się [...], a także dochody z hodowli kur, których ilość przekracza własne potrzeby, jak również dochody z udostępnienia stawu do połowu. Podał również, że osoba z którą zamieszkuje skarżący także uzyskuje dochody. Nadto poinformował, że skarżący korzysta od wielu lat z pomocy prawnej V. W. Dodał, że pomimo, iż jego sytuacja jest gorsza od sytuacji skarżącego Sąd odmówił mu przyznania prawa pomocy.
W związku z powyższym pismem uczestnika postępowania, referendarz sądowy, pismem z dnia 7 lipca 2014 r., wezwał skarżącego do nadesłania kopii zaświadczenia o wysokości dochodu za ostatni miesiąc i innych osób prowadzących gospodarstwo domowe dodając, że Sąd ma informacje, że skarżący nie mieszka sam, decyzji przyznających świadczenia z pomocy społecznej za ostatnie półrocze, określenia wartości posiadanych przez siebie ruchomości, a także wezwał do nadesłania wyjaśnień czy wnioskodawca korzysta z pomocy osób trzecich i czy posiada zdolność kredytową, w jakiej wysokości byłyby w stanie uiścić wpis sądowy, w jakiej wysokości osiąga dochód z tytułu handlu [...] i z tytułu udostępnienia miejsca do parkowania sprzętu i pojazdów firmy zajmującej się [...], a także w jakiej wysokości osiąga dochody z hodowli kur, a także dochody z udostępnienia stawu do odłowów komercyjnych. Z jakiego źródła czerpał środki na opłacenie wynagrodzenia osobie (V. W.), która sporządziła mu skargę kasacyjną i dlaczego z tego samego źródła nie może pokryć kosztów sądowych. Pismem tym skarżący został również wezwany do sprecyzowania i udokumentowania wydatków związanych z utrzymaniem.
W odpowiedzi na to wezwanie skarżący pismem z dnia 11 lipca 2014 r. oświadczył, że korzysta sporadyczne z pomocy osoby, której wynajmuje pokój w gospodarstwie rolnym i w jego ocenie nie posiada zdolności kredytowej oraz że w żadnej wysokości nie jest w stanie pokryć wpisu sądowego od skargi. Oświadczył również, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo oraz że posiada niesprawnego [...], rok produkcji [...], o wartości [...] zł, którego części przekłada do innego samochodu tej samej marki, rok produkcji [...], o wartości [..] zł. Posiada również [...], rok produkcji [...], o wartości [...] zł. Samochody te są mu niezbędne do prowadzenia gospodarstwo rolnego np. przywożenia i paszy, drewna z lasu. Nie handluje drzewem, a zgromadzone drzewo przeznacza na własne potrzeby. Nie posiada miejsc parkingowych i nie czerpie dochodu z tego tytułu. Z hodowli kur szacuje, że uzyskuje dochód w wysokości 223 zł, który wykazał w urzędowym formularzu. Nie udostępnia stawu do odłowów komercyjnych. Oświadczył, że radca prawny K. K. prowadząca kancelarię prawną w W. została ustanowiona dla niego z urzędu przez WSA w Warszawie i sporządziła skargę kasacyjną w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2194/13. Wydatki związane z utrzymaniem, ustalone na podstawie nadesłanych dokumentów wynoszą: prąd 82,88 zł i 46,52 zł, butla gazu 54,87 zł, odpady komunalne 45 zł, woda 40,40 zł, rachunki z apteki 40,96 zł, 45,44 zł, 40,56 zł . Nadesłał także aktualną decyzję ustalającą łączne roczne zobowiązanie pieniężne tytułu podatku rolnego i od nieruchomości w kwocie 177 zł , oraz decyzję ustalającą wymiar rocznego podatku rolnego w wysokości 20 zł. Przedłożył także wyciąg z konta bankowego i zaświadczenie z ZUS, które potwierdzają, że jego renta wynosi [...] zł.
Z przepisu art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie.
Z przedstawionych wyżej okoliczności wynika bowiem, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i uzyskuje dochód z tytułu renty w kwocie [...] zł i z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości około [...] zł miesięcznie. Dochód skarżącego z takiego gospodarstwa, obliczony zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 23 września 2013 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2012 r. (M.P. z 2013 r., poz. 774) wynosi 4983,55 zł rocznie, tj. 415,29 zł miesięcznie (2,05 ha x 2431 zł = 4983,55 zł (dochód roczny) : 12 m-cy = 415,29 zł). Ponadto skarżący uzyskuje dochód z wynajmu pokoju osobie trzeciej w gospodarstwie rolnym w wysokości 200 zł, z którą jak dwukrotnie oświadczył, nie prowadzi wspólnego gospodarstwa rolnego. Wysokość dochodu z tytułu renty, wynajmu pokoju i z tytułu gospodarstwa rolnego uzasadnia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy zważywszy, że skarżący w piśmie z dnia 11 lipca 2014 r. oświadczył, że nie uzyskuje dochodu ze źródeł wskazanych w piśmie z dnia 3 lipca 2014 r. przez uczestnika postępowania, tj. z tytułu handlu drewnem, udostępnienia miejsca do parkowania czy odłowów komercyjnych. Skarżący wyjaśnił również, że hodowlę kur prowadzi na własne potrzeby. Za uwzględnieniem wniosku przemawia również wysokość wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem. Powołana przez uczestnika postępowania okoliczność, że skarżący korzysta z pomocy fachowego pełnomocnika V. W. nie stanowi argumentu uzasadniającego odmowę przyznania prawa pomocy, ponieważ wskazana osoba prowadzi działalność sklasyfikowaną w Europejskiej Klasyfikacji Działalności jako działalność prawnicza, natomiast nie wykonuje zawodu adwokata lub radcy prawnego. Za uwzględnieniem wniosku przemawia również okoliczność, iż skarżący nie posiada oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych.
Powyższe oznacza, że skarżący wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło