II SA/Wr 396/09

PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-12-16

Skład orzekający: Halina Kremis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w formie nieodpowiadającej wymogom formalnym, ale którego późniejsze złożenie zostało wykazane, powinien zostać rozpoznany merytorycznie?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny powinien rozpoznać merytorycznie wniosek o przyznanie prawa pomocy, jeśli skarżący wykaże, że mimo pierwotnego złożenia wniosku w formie nieodpowiadającej wymogom, faktycznie wywiązał się z obowiązku jego złożenia, a błąd formalny wynikał z omyłki lub nieprawidłowego obiegu dokumentów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku H. S. o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. Wniosek został pierwotnie pozostawiony bez rozpoznania przez Sąd I instancji z powodu niezgodności z wymogami formalnymi. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, wskazując na konieczność zbadania okoliczności złożenia wniosku, które mogły sugerować wywiązanie się przez skarżącego z obowiązku. WSA we Wrocławiu, kierując się wskazaniami NSA, rozpoznał wniosek merytorycznie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z kosztów sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg H. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 30 kwietnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: I. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 października 2009r., sygn. akt I OZ 999/09 uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 września 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 396/09 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku H. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 30 kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w sprawie Sąd I instancji pozostawiając bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy z powodu złożenia go w formie nieodpowiadającej wymogom określonym w art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. powinien sprawdzić ponoszoną przez skarżącego w zażaleniu z dnia 2 października 2009 r. okoliczność, iż w odpowiedzi na wezwanie Sądu, jeden z żądanych formularzy złożony został na Biurze Podawczym w dniu 17 sierpnia 2009 r. omyłkowo do sprawy II SA/Wr 397/09. Sąd II instancji wskazał, że na w/w egzemplarzu sprzeciwu widnieje prezentata Biura Podawczego Sądu z dnia 7 września 2009 r., na której wyraźnie odnotowano, że załącznikiem do niniejszego pisma był wniosek o przyznanie prawa pomocy (k. 20 akt sądowych). Zdaniem Sądu II instancji informacja ta mogła dać podstawę do uznania, że skarżący wywiązał się z obowiązku określonego w art. 257 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i do pisma załączył wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny kierując się wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że po dokonaniu analizy akt sprawy, potwierdzenie znajduje twierdzenie skarżącego zawarte w zażaleniu z dnia 2 października 2009 r., wskazujące na złożenie wraz ze sprzeciwem z dnia 7 września 2099 r. urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej ,,PPF". Formularz ten z powodu błędnego oznaczenia sprawy – wskazano bowiem sprawę o sygn. akt II SA/Wr 397/09, został dołączony do akt sądowych prowadzonych pod tą sygnaturą (k. 24 akt sądowych sprawy o sygn. akt II SA/Wr 397/09). W sprawie o sygn. akt II SA/Wr 397/09 wniosek o przyznanie prawa pomocy wraz z urzędowym formularzem został przez skarżącego złożony już w dniu 17 sierpnia 2009 r. (k. 16 akt sądowych sprawy o sygn. akt II SA/Wr 397/09). W tym stanie sprawy, w ocenie Sądu skarżący wywiązał się z obowiązku określonego w art. 257 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i do sprzeciwu załączył wypełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 396/09 należało zatem rozpoznać merytorycznie. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), gdy zaś wykaże tylko, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) wówczas Sąd może przyznać mu prawo pomocy w zakresie częściowym. Mając na uwadze sytuację materialną wnioskodawcy, którą skarżący aktualnie szczegółowo opisał i udokumentował, uznać należy, że zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powtórzyć należ argumentację, że na obecnym etapie postępowania (tj. w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji) uczestnictwo takiego pełnomocnika jest zbędne z uwagi m.in. na treść art. 6 p.p.s.a. zobowiązującego sąd do czuwania nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 p.p.s.a.). Nadto sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę, a skarżący nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach sądu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło