II SA/Wr 397/17

WyrokWSA we Wrocławiu2017-10-25

Skład orzekający: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.), Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis, Sędzia WSA Anna Siedlecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy waloryzacja odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości powinna uwzględniać okres od daty wygaśnięcia prawa do nieruchomości do daty wypłaty odszkodowania, czy też okres od daty ostateczności decyzji o odszkodowaniu do daty jego wypłaty?
Ratio decidendi
Waloryzacja odszkodowania przysługuje za okres od dnia, w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stała się ostateczna, do dnia jego zapłaty. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidują waloryzacji za okres poprzedzający ustalenie odszkodowania, tj. od daty wygaśnięcia prawa do nieruchomości.
Stan faktyczny
Spółka R. sp. z o.o. sp. k. wniosła o waloryzację odszkodowania wypłaconego w związku z wygaśnięciem z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, które przeszło na własność Gminy W. po zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Organ I instancji ustalił kwotę waloryzacji na 0 zł, przyjmując okres waloryzacji od daty ostateczności decyzji o odszkodowaniu do daty jego wypłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do sądu, argumentując, że waloryzacja powinna obejmować okres od wygaśnięcia prawa do nieruchomości do daty wypłaty odszkodowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant Natalia Rusinek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2017r. sprawy ze skargi R. sp. z o.o. sp. k. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty waloryzacji wypłaconego odszkodowania w związku z wygaśnięciem z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oddala skargę w całości. Działając przez profesjonalnego pełnomocnika R. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą we W. wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (dalej – SKO lub Kolegium) w przedmiocie ustalenia kwoty waloryzacji wypłaconego odszkodowania w związku z wygaśnięciem z mocy prawa, prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Przystępując do orzekania Sąd przyjął następujący stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy, wynikający z przedłożonych akt administracyjnych oraz pism procesowych złożonych w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Zarządu Geodezji Kartografii i Katastru Miejskiego we W. zatwierdził projekt podziału nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] we W. stanowiącej własność Skarbu Państwa i pozostającej w użytkowaniu R. sp. z o.o. sp. k.. Z kolei w dniu [...] r. Starosta T. wydał decyzję nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], którą na wniosek rzeczonej spółki ustalił odszkodowanie za pozbawienie praw do nieruchomości, które z mocy prawa przeszły na własność Gminy W.. Wnioskiem z dnia 24 lutego 2015 r. R. sp. z o.o. sp. k. wystąpiła o przeprowadzenie postępowania mającego na celu waloryzację wypłaconego odszkodowania. Po wszczęciu postępowania Prezydent W. orzekł w sprawie decyzją z dnia [...] r., nr [...], którą na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej - k.p.a.) oraz art. 132 ust. 3 i art. 5 ust. 4 ustawy dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774, ze zm., dalej – u.g.n. lub ustawa) orzekł, że brak jest podstaw do waloryzacji kwoty z tytułu wypłaconego odszkodowania, ustalonego decyzją Starosty T. z dnia [...] r., nr [...] w związku z wygaśnięciem z mocy prawa, prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej we W. przy ul. [...], oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] i [...], AM 22, obręb Plac G. o łącznej powierzchni 0,0892 ha, która w związku z wydaniem decyzji nr [...] Dyrektora Zarządu Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we W. z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, przeszła na własność Gminy W.. Z treścią rozstrzygnięcia nie zgodziła się inicjatorka postępowania czemu dała wyraz w złożonym odwołaniu. SKO we W. decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Jak wskazuje uzasadnienie decyzji organu odwoławczego w toku postępowania pierwszoinstancyjnego jak i w treści samego rozstrzygnięcia miały miejsce uchybienia związane z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej. Przystępując do ponownego rozpatrzenia wniosku Prezydent W. zakończył swoje postępowanie decyzją z dnia [...] r., nr [...], którą na podstawie art. 104 k.p.a. w związku z art. 132 ust. 3 i art. 5 ust. 4 u.g.n. orzekł, że kwota waloryzacji wypłaconego odszkodowania, ustalonego decyzją Starosty T. z dnia [...] r., nr. [...] w związku z wygaśnięciem z mocy prawa, prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej we W. przy ul. [...], oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] i [...], AM 22, obręb Plac G. o łącznej powierzchni 0,0892 ha, która w związku z wydaniem decyzji nr [...] Dyrektora Zarządu Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we W. z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, przeszła na własność Gminy W. wynosi 0 zł. Uzasadniając wydaną decyzję organ odwołał się do przepisów u.g.n. i po przytoczeniu wynikających z niej regulacji odniósł je do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. W szczególności organ I instancji wskazał na art. 132 ust. 1a ustawy stanowiący, że w sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna. Stosowanie do art. 132 ust. 3 u.g.n. zdanie pierwsze, wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty, przy czym przez decyzję, o której mowa w powyższym przepisie należy rozumieć decyzję o wywłaszczeniu nieruchomości, w której zostało jednocześnie ustalone odszkodowanie (art. 129 ust. 1 u.g.n.) albo odrębną decyzję o odszkodowaniu (art. 129 ust. 5 u.g.n. w zw. z art. 132 ust. 1a u.g.n.). Zdaniem organu waloryzacja dotyczy okresu między datą, kiedy decyzja o ustaleniu odszkodowania stała się ostateczna, a datą wypłaty odszkodowania. W badanej sprawie skutek w postaci wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego działek nastąpił, stosownie do art. 98 u.g.n., z dniem ostateczności decyzji Dyrektora Zarządu Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we W. z dnia [...] r., jednak ostateczne ustalenie wysokości odszkodowania przysługującego użytkownikowi wieczystemu nastąpiło dnia 31 grudnia 2015 r., kiedy decyzja Starosty T. nr [...] ustalająca odszkodowanie za utracone prawa stała się ostateczna. Przelew kwoty odszkodowania ustalonego decyzją Starosty na rachunek spółki nastąpił w dniu 14 stycznia 2016 r.. Wobec tego organ dokonując waloryzacji odszkodowania za początek waloryzacji przyjął dzień 31 grudnia 2015 r., a za koniec dzień 14 stycznia 2016 r. Po omówieniu istoty waloryzacji na tle obwiązujących przepisów Prezydent W. wyjaśnił, że dokonanie waloryzacji nie służy weryfikacji ustalonego już odszkodowania, lecz wyłącznie uaktualnieniu jego wartości przy zastosowaniu wskaźników waloryzacyjnych. Odszkodowanie należne spółce od Gminy W. za odjęcie prawa do ww. nieruchomości zostało ustalone decyzją Starosty T. z dnia [...] r., która stała się ostateczna dnia 31 grudnia 2015 r., natomiast przedmiotem prowadzonego postępowania jest waloryzacja wysokości tego odszkodowania, a nie weryfikacja ostatecznej decyzji Starosty. Przechodząc do metodyki waloryzacji wskazano na treść art. 5 u.g.n., gdzie jednym z istotnych elementów jest wskaźnik zmian cen nieruchomości ogłaszany przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w formie obwieszczenia. Następnie zauważono, że okres, za który dokonano waloryzacji mieści się w ramach czasowych od 31 grudnia 2015 r. do 14 stycznia 2016 r. i przyjęto wskaźnik miesięczny, który zgodnie z komunikatem Prezesa GUS z dnia 15 marca 2016 r. w sprawie wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych w styczniu 2016 r. w stosunku do grudnia 2015 r. wyniósł 99,5 (spadek o 0,5%). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji poczynił wyliczenia należnej waloryzacji przy uwzględnieniu wskaźnika ogłoszonego przez Prezesa GUS, z których wynika, że odszkodowanie pieniężne podlegające waloryzacji to kwota w wysokości 160 570 zł, a po dokonaniu waloryzacji kwota zwaloryzowanego odszkodowania wynosi 159 767,15 zł.. Z wyliczeń wyprowadzono, iż w uwzględnionym okresie ceny uległy obniżeniu, zaś iloczyn wypłaconej kwoty odszkodowania i podanego przez Prezesa GUS wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych, daje kwotę mniejszą, niż wypłacona wnioskodawcy o 0,5%. Pełnomocnik spółki wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta W., w którym zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 132 ust. 3 u.g.n. w zw. z art. 98 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 98 ust. 3 u.g.n. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie, że dokonanie waloryzacji odszkodowania ustala się w odniesieniu do terminu przypadającego pomiędzy momentem określającym odszkodowanie, a wypłatą tego odszkodowania w sytuacji gdy, waloryzacja odszkodowania ustalanego w odrębnej decyzji i w związku z wygaśnięciem prawa na podstawie artykułu 98 ust. 1 u.g.n. powinna następować z uwzględnieniem okresu liczonego od wygaśnięcia tego prawa na podstawie artykułu 98 ust. 1 u.g.n. do czasu wypłaty tego odszkodowania ustalanego w odrębnej decyzji, co z kolei prowadzi do urealnienia odszkodowania za wcześniej wygasłe prawo, które przeszło na cel publiczny (w oparciu o artykułu 98 ust. 1 u.g.n.). Żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem Prezydenta W. wyrażonym w oprotestowanej decyzji i uznała, że organ orzekając na podstawie art. 98 ust. 3 u.g.n., powinien uwzględniać wyjątkowość tego przepisu i odnosić się do okresu przypadającego pomiędzy utratą prawa przez dotychczasowego użytkownika wieczystego na podstawie artykułu 98 ust. 1 u.g.n. do daty wypłaty odszkodowania, a nie pomiędzy datą ustalenia odszkodowania do momentu faktycznej zapłaty. Po zacytowaniu art. 98 ust. 1 i art. 130 omawianej ustawy odwołująca się wywiodła, że przy wydawaniu decyzji o wywłaszczeniu odszkodowanie za wywłaszczaną nieruchomość, ustalane w decyzji o wywłaszczeniu, odpowiada wartości rynkowej nieruchomości w momencie dokonywania wywłaszczenia. W przypadku ustalania odszkodowania za nieruchomość przejętą z mocy prawa na podstawie artykułu 98 ust. 1 u.g.n. wysokość odszkodowania nie odpowiada wartości rynkowej nieruchomości z momentu odjęcia prawa podmiotowi pozbawionemu prawa, ale odpowiada wartości rynkowej tej odjętej nieruchomości z dnia wydania decyzji o odszkodowaniu (art. 130 ust. 1 u.g.n.). W związku z tym użytkownik wieczysty nieruchomości, która przeszła z mocy prawa na podmiot publiczny na podstawie artykułu 98 ust. 1 u.g.n. nie otrzymuje odszkodowania opiewającego na realną wartość odjętej mu nieruchomości, a jedynie wartość tej nieruchomości odpowiadającą tej wartości w momencie ustalenia decyzji o odszkodowaniu. Jednakże czas pomiędzy przejściem nieruchomości z mocy prawa, a wydaniem decyzji odszkodowawczej może być odległy. W takim przypadku, powinno zostać zwaloryzowane odszkodowanie wypłacone w oparciu o odrębnie wydaną decyzję o odszkodowaniu, które będzie uwzględniać faktyczną zmianę wartości siły nabywczej pieniądza, zaistniałą w okresie przypadającym pomiędzy odjęciem prawa w trybie artykułu 98 ust. 1 u.g.n., a faktyczną wypłatą odszkodowania. W badanej sprawie powinien być to okres pomiędzy wydaniem decyzji przez Dyrektora Zakładu Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we W. decyzji z dnia [...] r., nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, a momentem wypłaty odszkodowania. Według spółki właśnie po to został ustanowiony przepis artykułu 132 ust. 3 u.g.n.. Wypłacone odszkodowanie ma uwzględniać zmianę siły nabywczej pieniądza w okresie przypadającym od odjęcia prawa podmiotowi uprawnionemu do odszkodowania, a rzeczywistym terminem wypłaty odszkodowania. Zwaloryzowanie odszkodowania odpowiada wartości prawa odjętego w trybie artykułu 98 ust. 1 u.g.n. W badanej sprawie pomiędzy odjęciem prawa wieczystego użytkowania, a faktycznym wypłacaniem odszkodowania minęło prawie 5 lat, w czym odwołująca się upatruje pokrzywdzenia spółki wartością odszkodowania, gdyż nie uwzględnia ono rzeczywistej zmiany siły nabywczej pieniądza jaka zaszła w czasie przypadającym od odjęcia spółce prawa do czasu otrzymania odszkodowania za odjęte prawo. W dalszej części odwołania, wskazując na zasady demokratycznego państwa prawnego, zakwestionowano możliwość pozbawienia spółki prawa użytkowania wieczystego i niewypłacenie odszkodowania urzeczywistniającego zmianę siły nabywczej pieniądza w okresie od odjęcia własności do momentu wypłaty odszkodowania. Słuszne odszkodowanie powinno uwzględniać zmianę wartości pieniądza w czasie i zostać urealnione z uwzględnieniem faktu, że czas pomiędzy odjęciem własności, a wypłatą odszkodowania wynosił - w przypadku spółki - prawie 5 lat. Odszkodowanie takie jest słusznym odszkodowaniem, o którym stanowi wspomniany artykuł 21 Konstytucji. Na koniec autor odwołania wskazał na szerokie orzecznictwo dotyczące waloryzacji odszkodowania, jednocześnie dostrzegając brak w orzecznictwie i literaturze odpowiedzi na pytanie za jaki okres obliczać waloryzację w sytuacji przejścia nieruchomości z mocy prawa na podmiot publiczny w trybie art. 98 ust. 1 u.g.n. i wydania w późniejszym okresie decyzji o odszkodowaniu. SKO we W. w dniu [...] r. wydało decyzję nr [...], którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 132 ust. 3 u.g.n. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego obszernie zrelacjonowano dotychczasowe postępowanie, precyzyjnie wskazując na dotychczas wydane rozstrzygnięcia, ich motywy oraz przyjętą wykładnię przepisów prawa materialnego. Podobnie szeroko przedstawiono stanowisko spółki zaprezentowane w odwołaniu. W ramach własnych rozważań przyjętych przez organ II instancji w toku postępowania odwoławczego Kolegium zweryfikowało prawidłowość postępowania na gruncie przepisów procedury administracyjnej. Omówiono bowiem etap wszczęcia postępowania, właściwość rzeczową i miejscową orzekających w sprawie organów oraz zasygnalizowano reguły dwuinstancyjności postępowania obligujące organ odwoławczy do ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie. Realizując tą zasadę SKO przytoczyło i omówiło w uzasadnieniu swojej decyzji regulacje prawa materialnego znajdujące zastosowanie w sprawie. Odnosząc się do istotnych elementów badanej sprawy w uzasadnieniu decyzji zaznaczono, że Starosta T. decyzją z dnia [...] r., nr [...] ustalił odszkodowanie za wygaśnięcie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, położonej we W. przy ul. [...] o łącznej powierzchni 0,0892 ha. Przedmiotowe działki na podstawie decyzji Dyrektora Zarządu Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we W. z dnia [...] r., nr [...] zostały wydzielone pod drogi publiczne i w trybie art. 98 ust. 1 u.g.n. przeszły na własność Gminy W.. Prezydent W. był zobowiązany do zapłaty odszkodowania w związku z wygaśnięciem prawa użytkowania wieczystego stosownie do art. 98 ust. 3 u.g.n.. Kwota odszkodowania została wypłacona. Przechodząc do analizy przepisów prawa materialnego Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n. działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe z nieruchomości, której geodezyjny podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca geodezyjny podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Dalej przytoczono i omówiono kolejne przepisy dotyczące odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, a to art. 98 ust. 3, art. 130 ust. 1 i 2, oraz art. 132 ust. 1a u.g.n.. Przy okazji omawiania ostatniego ze wskazanych przepisów organ II instancji zauważył, że w sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna. Posiłkując się orzecznictwem sądowoadministracyjnym Kolegium spostrzegło zabezpieczenie interesów majątkowych uprawnionych przewidziane w art. 132 ust. 3 u.g.n., gdzie przewidziano możliwość waloryzacji zapłaty kwoty odszkodowania. Analizując ten przepis organ ocenił, że waloryzacji podlega wysokość odszkodowania ustalona w drodze decyzji, a także, że podlega ona waloryzacji na dzień jego zapłaty. Określona w drodze decyzji wysokość odszkodowania wskutek podziału dokonanego w trybie art. 98 u.g.n. uwzględnia wartość nieruchomości na dzień wydania tej decyzji, zatem waloryzacja może zostać dokonana wyłącznie za okres od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna do dnia zapłaty. Zdaniem Kolegium treść art. 132 ust. 3 u.g.n. nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, by waloryzacja mogła objąć okres od dnia, w którym nastąpiło odjęcie praw do nieruchomości do dnia zapłaty, a więc okres, w którym odszkodowanie nie zostało jeszcze ustalone. W tym zakresie wskazana regulacja normatywna nie zawiera upoważnienia dla organów administracji publicznej do dokonania waloryzacji. Końcowo SKO oceniając trafność twierdzeń odwołania przyjęło, że nie jest uprawnione w toku prowadzonego postępowania do dokonania oceny decyzji Starosty T. ustalającej kwotę odszkodowania i oceny regulacji ustawowych określających zasady ustalania odszkodowania i jego waloryzacji. Niemniej jednak uznało prawidłowość określenia przez organ I instancji wartości waloryzacji odszkodowania wskazanej w wydanej przez ten organ decyzji. W skardze na powyższą decyzją działająca przez profesjonalnego pełnomocnika R. sp. z o.o. sp. k. wniosła o jej uchylenie czyniąc zarzut naruszenia art. 132 ust. 3 u.g.n. w związku z art. 98 ust. 1 i art. 98 ust. 3 tej ustawy. Odnotować przyjdzie, że argumentacja skargi jak i jej treść pokrywa się w zupełności z odwołaniem wniesionym w toku postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga R. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą we W. nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja, ani też decyzja ją poprzedzająca nie naruszają przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego. Kontroli sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie poddane zostało rozstrzygnięcie SKO we W. utrzymujące w mocy decyzję Prezydenta W. orzekającą, że kwota waloryzacji wypłaconego odszkodowania, ustalonego decyzją Starosty T. z dnia [...] r., nr [...], w związku z wygaśnięciem z mocy prawa, prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, położonej we W. przy ul. [...], oznaczonej geodezyjnie jako działki gruntu nr [...] i nr [...], AM - 22, obręb Plac G., o łącznej powierzchni 0,0892 ha, która w związku z wydaniem decyzji Dyrektora Zarządu Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we W. z dnia [...] r. nr [...], zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, przeszła na własność Gminy W., wynosi 0 złotych. Na wstępie rozważań należy zauważyć, że orzekające w sprawie organy dysponowały materiałem dowodowym pozwalającym na orzeczenie w zakresie złożonego przez skarżącą spółkę wniosku o waloryzację odszkodowania. Niewątpliwie bowiem na mocy decyzji Dyrektora Zarządu Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we W. z dnia [...] r. doszło do zatwierdzenia projektu podziału działek, których użytkownikiem wieczystym była skarżąca. Wskazując na regulacje wynikające z u.g.n. Starosta T. decyzją z dnia [...] r., nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania. Co jednoznacznie wynika z akt administracyjnych, (karta 93-94) orzeczona kwota została w dniu 14 stycznia 2016 r. przelana na rachunek spółki. Treścią odwołania oraz skargi, stanowiącej zasadniczo powielenie argumentacji zawartej w odwołaniu, jest przyjęcie przez skarżącą, że obowiązujące przepisy prawa materialnego dają podstawę do ustalenia waloryzacji odszkodowania za okres pomiędzy wygaśnięciem prawa do nieruchomości, a wypłatą odszkodowania, a nie jak miało to miejsce, pomiędzy wydaniem decyzji o ustaleniu odszkodowania a faktyczną jego wypłatą. Podkreślić trzeba, że zarówno organ I instancji jak też SKO we W. dokonało szczegółowej analizy obowiązujących przepisów i precyzyjnie w uzasadnieniu rozstrzygnięć przedstawiono zarówno powody naliczenia kwoty waloryzacji wynoszącej 0 zł, jak i przyjętą wykładnię zastosowanych regulacji prawnych. Rozbieżność między stanowiskiem organów, a skarżącej spółki sprowadza się zdaniem Sądu do różnicy w odkodowaniu wynikającej z obowiązujących przepisów możliwości waloryzacji odszkodowania. Zadanie Sądu zdaje się prostsze z tej przyczyny, że skarżąca ponowiła twierdzenia odwołania w skardze, zaś organ II instancji obszernie uargumentował przyczyny nieuwzględnienia odwołania w uzasadnieniu decyzji. Zdaniem Sądu przepisy u.g.n. w obowiązującym kształcie nie pozostawiają wątpliwości interpretacyjnych. Art. 128 ust. 1 ustawy w sposób jednoznaczny statuuje zasadę, że za wywłaszczenie własności nieruchomości czy użytkowania wieczystego następuje za odszkodowaniem odpowiadającym wartości tych praw. Nie może być najmniejszych wątpliwości, że ustawodawca we wskazanym przepisie odzwierciedlił szereg zasad wynikających wprost z Konstytucji, gdyż władcza interwencja w prawnie chronione prawo własności czy użytkowania wieczystego, może mieć miejsce tylko w określonych przypadkach, również ustawą przewidzianych, ale także za odszkodowaniem. Samo odszkodowanie ma ,,odpowiadać" wartości tych praw, a więc musi w pełni rekompensować poniesioną ujmę w majątku właściciela czy użytkownika wieczystego. Jakkolwiek sam art. 128 ust. 1 u.g.n. zawiera swoistego rodzaju normę kierunkową, gdyż statuuje zasadę adekwatnego zadośćuczynienia za wywłaszczoną nieruchomość to tryb wywłaszczenia, naliczenia odszkodowania czy jego waloryzacji został szczegółowo opisany w dalszych przepisach omawianej ustawy. Z art. 129 u.g.n. wynika możliwość orzeczenia o odszkodowaniu na dwa sposoby. Treści art. 129 ust. 1 ustawy przesądza o możliwości ustalenia odszkodowania w samej decyzji o wywłaszczeniu, zaś ust. 5 zawiera przypadki, gdy zagadnienie to zostaje uregulowane odrębną decyzją o odszkodowaniu. Dla porządku przypomnieć też należy, że nie pozostawiono dowolności organów w kształtowaniu wysokości samego odszkodowania, bowiem zasady dotyczące stanu, przeznaczenia i wartości nieruchomości uwzględniane przy wyliczaniu wysokości odszkodowania zawiera art. 130 ust. 1 u.g.n.. Termin zapłaty odszkodowania został zaś zamieszczony w art. 132 ust. 1 ustawy, natomiast zasady waloryzacji art. 132 ust. 3. Przechodząc do stanu faktycznego istniejącego w niniejszej sprawie trzeba dostrzec, iż Starosta T. decyzję z dnia [...] r. ustalającą odszkodowanie wydał na podstawie art. 98 ust. 1, 2 i 3 u.g.n., a zatem zastosowanie miał przepis art. 129 ust. 5 u.g.n., co obligowało właściwy organ do wydania względem odszkodowania decyzji odrębnej. Niewątpliwe przy tym jest także to, że do wyliczenia odszkodowania należało zastosować zasady wynikające z art. 130 ustawy. Jak wykazały to orzekające w sprawie organy, a potwierdza to niezbicie materiał dowodowy zebrany w sprawie, orzeczone decyzją Starosty T. z dnia [...] r. odszkodowanie zostało w terminie o jakim mowa w art. 132 ust. 1 ustawy uiszczone na rachunek skarżącej spółki. Zainicjowane wnioskiem R. sp. z o.o. sp. k. postępowanie dotyczyło waloryzacji odszkodowania ustalonego wyżej wskazaną decyzją, przy czym zdaniem spółki wysokość odszkodowania nie odpowiada wartości rynkowej z momentu odjęcia prawa do nieruchomości i winna zostać zwaloryzowana z uwzględnieniem okresu pomiędzy uprawomocnieniem się decyzji o podziale nieruchomości a terminem wypłaty odszkodowania. Przyjęte przez orzekające w sprawie organy stanowisko o nieprawidłowości takiej interpretacji przepisów prawa materialnego jak klaruje to spółka zostało w pełni zaakceptowane przez skład orzekający Sądu. Na przeszkodzie podzielenia twierdzeń skarżącej stoi zapis zawarty w art. 132 ust. 3 u.g.n. określający zasady waloryzacji. Ustawodawca w przywołanym normatywie postanowił, że ,,Wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania". Dla umiejscowienia okresu, od którego należy waloryzować odszkodowanie wystarczające jest zastosowanie reguł wykładni gramatycznej omawianego przepisu. Prawodawca nie pozostawił żadnych wątpliwości czy ma to być chwila odjęcia prawa do nieruchomości czy też orzeczenia o odszkodowaniu. Wyartykułował bowiem wprost, że waloryzacji podlega wysokość odszkodowania wskazana w decyzji. Tak więc, wobec dualizmu przewidzianego w ustawie, może to być zarówno decyzja o wywłaszczeniu, w której orzeczono o odszkodowaniu jak i decyzja odrębna przewidziana w art. 129 ust. 5 ustawy. Sam proces waloryzacji odszkodowania opisany w art. 132 ust. 3 u.g.n. nie pozwala żadną miarą na zmianę czy korektę wartości zawartej w decyzji o odszkodowaniu lecz obejmuje czasokres liczony między datą kiedy decyzja o ustaleniu odszkodowania stała się ostateczna, a datą wypłaty odszkodowania. Celem samej waloryzacji jest ponowne przerachowanie wysokości odszkodowania (już orzeczonego) ze względu na zmianę siły nabywczej pieniądza, co w pewien sposób stanowi implementację na grunt postępowania administracyjnego cywilistycznej zasady nominalizmu zawartej w art. 358¹ kodeksu cywilnego. Zamysłem ustawodawcy było uwzględnienie zasady, w myśl której wartość rzeczywiście wypłaconego odszkodowania ma odpowiadać wartości nabywczej odszkodowania, ustalonego w decyzji o wywłaszczeniu, a nie wartości nominalnej. Sąd dostrzega, że Prezydent W. w decyzji z dnia [...] r. dokonał przeliczenia kwoty odszkodowania przy wskazaniu zarówno na okres waloryzacji jak i wskaźniki cen towarów i usług. Mimo, że pomiędzy uzyskaniem przez decyzję o ustaleniu odszkodowania, a samą wypłatą odszkodowania upłynął nieznaczny okres, dokonanie tego wyliczenia należało traktować jako konieczność. Wobec złożenia formalnego wniosku o waloryzację kwoty odszkodowania organ poprawnie nie poprzestał na dochowaniu terminu przewidzianego w art. 132 ust. 1 u.g.n., ponieważ przy waloryzacji odszkodowania nie ma znaczenia to czy podmiot zobowiązany opóźnia się w zapłacie odszkodowania lecz faktyczna zmiana siły nabywczej pieniądza. Słusznie też organy obu instancji ustaliły kwotę waloryzacji odszkodowania na 0 zł., mimo spadku wartości wskaźnika waloryzacyjnego, gdyż nie miały podstaw do zmniejszania wartości odszkodowania ostatecznie orzeczonego. Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami, zostało przeprowadzone w sposób na tyle wyczerpujący, że wystarczyło to do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Także właściwie zgromadzono i oceniono materiał dowodowy. Prawidłowo również zinterpretowano, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło