II SA/Wr 398/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Cisek Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (sprawozdawca) Protokolant Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 października 2009 r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z dnia 11 lutego 2009r. Nr [...] Starosta W. w oparciu o przepisy art. 35 ust. 3 oraz art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) odmówił inwestorowi Panu A.C. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w związku z przebudową, rozbudową i nadbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej oraz budową garażu na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. (działka nr 290, obręb nr 11 P.). W uzasadnieniu tej decyzji organ ustalił, że Pan A.C. w dniu 27 października 2008r. złożył wniosek w sprawie wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę w związku z przebudową, rozbudową i nadbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej oraz budową garażu na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. (działka nr 290, obręb 11 P.). Po przeanalizowaniu załączonych do w/w wniosku dokumentów stwierdzono naruszenia w zakresie określonym przepisem art. 35 ust. 1 cyt. wyżej ustawy Prawo budowlane, wobec czego postanowieniem Starosty W. nr [...] z dn. 25.11.2008 r. wskazano nieprawidłowości oraz nałożono obowiązek ich usunięcia w terminie do dnia 9 stycznia 2009 r. W szczególności należało przedłożyć: 1. projekt budowlany dostosowany do warunków i zasad określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru ulic [...] – [...] – [...] w W. uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej W. z dn. 26.10.2007 r. - w szczególności w zakresie zasad kształtowania zabudowy - geometrii dachu; 2. projekt zagospodarowania terenu dostosowany do wymogów § 8 pkt. 3 ppkt. 2, 3, 4 i 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133 z 2003 r.) tj. określający układ istniejących i projektowanych obiektów budowlanych (w tym garaż, taras, ogród zimowy), w tym urządzeń budowlanych z nimi związanych (studnia, szambo itp.), układ przewodów uzbrojenia terenu, przedstawiony z przyłączami do odpowiednich sieci zewnętrznych i wewnętrznych oraz urządzeń budowlanych, z podaniem niezbędnych profili podłużnych, spadków, przekrojów przewodów oraz charakterystycznych rzędnych, wymiarów i odległości, wraz z usytuowaniem przyłączy urządzeń ukształtowanie terenu oraz ukształtowanie zieleni; 3. projekt architektoniczno-budowlany sporządzony zgodnie z wymogami § 12 pkt. 2 i pkt. 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133 z 2003 r.) tzn. część rysunkowa projektu przebudowy obiektu budowlanego powinna wyróżniać graficznie stan istniejący i zawierać niezbędne oznaczenia graficzne i wyjaśnienia opisowe umożliwiające jednoznaczne odczytanie projektu budowlanego, oraz wskazać na każdym rzucie budynku granicę pomiędzy nieruchomościami (tj. dz. nr 290 i dz. nr 289); 4. precyzyjne określenie zakresu robót związanych z przebudową dachu na styku z nieruchomością sąsiednia (dz. nr 289); 5. oświadczenie właściwych jednostek o zapewnieniu dostaw energii i gazu oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci elektroenergetycznych i gazowych 6. rysunki konstrukcyjne i opis projektowanych stóp fundamentowych S2 i słupa F2, żelbetowej ściany oporowej, muru na ławie Ł2; 7. J. przekroje opisane na rzutach; 8. inwentaryzację budowlaną uzupełnioną o opis instalacji; 9. projekt budowlany dostosowany do warunków Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z 2002 r.) - przewidzieć miejsce na pojemniki do gromadzenia odpadów stałych; 10. określić sposób odprowadzenia wód opadowych. Inwestor uzupełniał dokumenty do dnia 29.01.2009 r. Zgodnie z przepisem art. 35 ust. 1 ustawy z dn. 7 lipca 1994r. - Prawo Budowlane (tekst jednolity Dz. U. nr 156 poz. 1118 z 2006r. z póz. zmianami) właściwy organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza m. in. zgodność projektu zagospodarowania działki z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska; wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu a także przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń itp., a w razie stwierdzenia naruszeń w tym zakresie właściwy organ nakłada obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Analizując uzupełniony projekt budowlany, organ stwierdził, iż Inwestor z nałożonego obowiązku nie wywiązał się, gdyż nadal zawiera on nieprawidłowości uniemożliwiające wydanie decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę. Organ stwierdził przede wszystkim, iż projekt budowlany nie został dostosowany do warunków i zasad określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru ulic [...] – [...] – [...] w W. uchwalonym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej W. z dn. 26.10.2007 r. - w szczególności w zakresie zasad kształtowania zabudowy – geometrii dachu. Przedmiotowa inwestycja przewidziana jest do realizacji na terenie działki nr 290 obręb nr 11 Poniatów zlokalizowanej przy ul. [...] w W.. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jw. działka ta znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem 3MN, dla którego zgodnie z: a) treścią zapisu §14 pkt. 1 ustalono jako przeznaczenie zabudowę mieszkalną jednorodzinną z lokalizacją budynków jednorodzinnych wolnostojących lub bliźniaczych, przy czym dopuszczono wyłącznie lokalizację jednego budynku jednorodzinnego na jednej działce; b) treścią zapisu §14 pkt. 3 lit. c ustalono zasady kształtowania zabudowy w zakresie geometrii dachu w taki sposób, że dla budynków mieszkalnych przyjęto dach dwuspadowy, o kącie nachylenia połaci od 20° do 25°, kryty dachówką lub blachodachówką w kolorze czerwonym, z główną kalenicą usytuowaną prostopadle do linii rozgraniczającej drogę, z której następuje dojazd. W przedmiotowej sprawie projektant przewidział rozbudowę i nadbudowę połowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego znajdującego się w zabudowie bliźniaczej w taki sposób, iż dotychczasowa główna kalenica budynku jednorodzinnego, biegnąca wzdłuż granicy pomiędzy nieruchomościami tj. dz. nr 290 i dz. nr 289 przestaje pełnić rolę kalenicy głównej. W złożonym przez Inwestora projekcie budowlanym organ stwierdził, że poprzez zaprojektowaną rozbudowę części budynku powstały dodatkowe kalenice a rolę kalenicy głównej budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przejmie w takim stanie rzeczy kalenica usytuowana równolegle do drogi o długości 12,67m (ul. [...]) która jest dłuższa od kalenicy zlokalizowanej prostopadle do drogi (10,45m), co nie jest zgodne zdaniem organu z warunkami określonymi cyt. wyżej planem miejscowym, wobec czego w oparciu o cytowany na wstępie przepis art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego należało wydać decyzję odmowną. Od tej decyzji odwołanie wniósł Pan A.C. stwierdzając, że decyzja jest nieprawidłowa w zakresie rzekomej niezgodności projektowanego usytuowania kalenicy dachu z przyjętą w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zasadą usytuowania kalenicy głównej prostopadle do linii rozgraniczającej drogę, z której następuje dojazd. Na potwierdzenie swojego stanowiska, inwestor powołał się na postanowienie, nr [...] z dnia 25.11.2008r., Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we W., uzgadniającego bez zastrzeżeń przedstawione rozwiązanie architektoniczne. W ocenie skarżącego przedstawiony w uzasadnieniu decyzji podział na kalenice główne i nie nazwane, nie znajduje potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa. Ponadto odwołujący się stwierdził, że w istniejącym na terenie osiedla, zespole zabudowy bliźniaczej, występują także budynki mieszkalne pokryte dwoma lub większą ilością kalenic, z których jedna usytuowaną jest prostopadle do linii rozgraniczającej, inne zaś równolegle. W ocenie skarżącego przedstawiony przez Starostę W. pogląd stanowi próbę narzucenia określonego sposobu kształtowania formy architektonicznej projektowanej przebudowy czy rozbudowy obiektu, a to w ocenie A.C. może rodzić nieprzewidziane, negatywne skutki dla inwestora w postaci ograniczenia inwestycji, utrudnień w rozwiązaniach funkcjonalno - użytkowych i technicznych oraz nieuzasadnionych kosztów zamierzonej inwestycji. Decyzją Nr [...] z dnia 15 czerwca 2009r. Wojewoda D. w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach swych organ odwoławczy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 35 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. W niniejszym postępowaniu powinnością organów administracji, zarówno pierwszej jak i drugiej instancji, było zatem zweryfikowanie prawidłowości wniosku inwestora oraz przedłożonego projektu budowlanego w kontekście wyliczonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego kryteriów. W ocenie organu odwoławczego istota problemu sprowadza się do interpretacji zapisów uchwały nr [...] Rady Miasta W. z dnia 26 października 2007 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru ulic [...] – [...] – [...] w W.. W § 6 w/w aktu ustalono, iż zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego będą zachowane poprzez podporządkowanie nowego zainwestowania istniejącym już typom zabudowy. W § 7 określono, iż na obszarze obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyznacza się zespół zabudowy objęty ochroną konserwatorską, dla którego obowiązuje: 1) zachowanie elementów historycznego układu przestrzennego, w tym rozplanowania ulic, ciągów pieszych, układu i linii zabudowy; 2) zachowanie podziałów parcelacyjnych; 3) zachowanie form i parametrów budynków mieszkalnych, w tym gabarytów, geometrii i rodzaju pokrycia dachu. Teren objęty zainwestowaniem, a więc działka oznaczona nr 290, obręb nr 11 P. - została oznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 3MN. Dla tego terenu, zgodnie z § 14 cytowanego wyżej aktu, przewidziano, następujące możliwości zabudowy: – zabudowę mieszkaniową-jednorodzinną; – lokalizację budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących lub bliźniaczych; – dopuszczono lokalizację wyłącznie jednego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na jednej działce. W zakresie zasad kształtowania zabudowy określono, iż nowa zabudowa będzie lokalizowana według istniejących linii zabudowy, natomiast w odniesieniu do parametrów geometrii i pokrycia dachu przewidziano wymóg, aby opracowania projektowe obejmowały dachy dwuspadowe, o kącie nachylenia połaci od 20° do 25°, pokryte dachówką lub blachodachówką w kolorze czerwonym, z główną kalenicą usytuowaną prostopadle do linii rozgraniczających drogę, z której następuje dojazd. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że opracowanie projektowe przedstawione przez wnioskodawcę, w szczególności w odniesieniu do konstrukcji pokrycia budynku, zawiera rozwiązanie które można scharakteryzować jako dach wielospadowy. Projekt budowlany opracowany przez pracownię projektową architekta K.L., przewiduje realizacje budynku o złożonej bryle, przykrytego dachem powstałym poprzez połączenie (skrzyżowane) dwóch "dachów dwuspadowych", o nieregularnych kształtach połaci dachowych. Mimo braku ustawowej definicji przyjmuje się, iż dach wielospadowy to dach o krzyżujących się połaciach, utworzony przez skrzyżowanie dwu lub więcej dachów o różnym rozwiązaniu, które łączą się ze sobą wzdłuż krawędzi poziomych. Nie ulega zatem wątpliwości, iż dach wielospadowy może powstać z połączenia "dachów dwupołaciowych" stykających się ze sobą pod kątem prostym. Ich kalenice mogą być na tej samej lub różnych wysokościach. Aby mieć pełną jasność w tej kwestii typologii dachów, przedstawić należy definicję dachu dwuspadowego, przez który należy rozumieć dach o dwóch połaciach (dwóch spadkach) w kształcie prostokątów stykających się w biegnącej równolegle do szerokości budynku kalenicy dachu. Jasna w swojej treści koncepcja dachu dwuspadowego w konfrontacji z przedmiotowym projektem budowlanym prowadzi do konstatacji, że rzeczony projekt stoi w sprzeczności z uchwałą Rady Miasta W. z dnia 26.10.2007r., nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru ulic [...] – [...] – [...] w W.. W uzupełnieniu wyżej powiedzianego dodać należy, że konstrukcję dachu przestawioną przez projektanta należy traktować jako rozwiązanie integralne, co oznacza że opracowanie projektowe w analizowanym zakresie należy odczytywać jako konstrukcyjnie jeden dach, a nie dwa dwuspadowe. W ocenie organu odwoławczego argumentacja skarżącego w kwestii pozytywnego uzgodnienia projektu, które zostało zawarte w postanowieniu, nr [...], Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we W. z dnia 25.11.2008r., nie może zostać uwzględniona. Nie ulega wątpliwości, iż zgodnie z art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, pozwolenie na budowę obiektu, który podlega ochronie konserwatorskiej na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, może być wydane dopiero po zajęciu stanowiska przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Ewentualna pozytywna opinia konserwatorska, w świetle obowiązujących przepisów prawa, nie może bowiem wyłączać kompetencji organu administracji architektoniczno budowlanej w zakresie badania zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Mając na uwadze powyższe, nie jest możliwe przeprowadzenie inwestycji, w kształcie zawnioskowanym przez inwestora. Słusznie zatem organ pierwszej instancji, prowadząc postępowanie wezwał wnioskodawcę o uzupełnienie projektu budowlanego o takie rozwiązanie, które byłyby zgodne z regulacją miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z uwagi na fakt, iż uzupełniony projekt budowlany w dalszym ciągu zawierał nieprawidłowości organ pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie o dotychczas zgromadzony materiał dowodowy. Wobec powyższego zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe. W ocenie Wojewody D. należało podzielić stanowisko organu pierwszej instancji. Uzupełniony projekt budowlany w dalszym ciągu zawierał nieprawidłowości, wobec czego rozstrzygnięcie Starosty W. należy uznać za słuszne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Pan A.C. zarzucił organom naruszenie przepisów art. 107 § 1 i art. 139 kpa. Skoro organ odwoławczy nie przyjął za organem I instancji definicji kalenicy głównej i w konsekwencji tego jako powód decyzji odmownej tylko kształt dachu (wielospadowy), to dziwi fakt utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącego ustalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie geometrii dachów są nieprecyzyjne. Poza tym projekt przewiduje wyłącznie jeden dach nad dobudowaną częścią budynku (dwuspadowy), a istniejący już nad oboma domami bliźniaczymi dwuspadowy dach nie jest przedmiotem opracowania projektowego. Połączenie pod kątem dwóch dwuspadowych dachów nie tworzy jednorodnej struktury przestrzennej, wyróżniającej się cechą pewnej ciągłości formy architektonicznej. Powstanie dachu wielospadowego przez powiązanie dwóch dachów jest konsekwencją i nieuchronnym zjawiskiem natury technicznej występującym przy połączeniu dwóch płaszczyzn wymagających choćby odprowadzania wód opadowych. Wielospadowość dachu musi wystąpić w każdym przypadku łączenia nowoprojektowanych połaci dachowych z dachem istniejącym. Omawiany zapis planu odnosi się do kształtowania zabudowy w zakresie geometrii dachów, a więc tworzenia nowych struktur, a nie dotyczy dachów już istniejących. Ponadto organ odwoławczy dokonał w swej decyzji nowych ustaleń i przyjął inną podstawę odmowy udzielenia pozwolenia na budowę, z którymi strona nie miała możliwości zapoznać się i zająć stanowisko w toku postępowania. Takie postępowanie narusza, zdaniem skarżącego, przepisy o właściwości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m.in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska. Według art. 35 ust. 3 przywołanej wyżej ustawy w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonych w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Przywołane przepisy określają zakres obowiązków organu, zawartych w fazie wyjaśniającej prowadzonego postępowania administracyjnego o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego. Musi on dokonać wielu czynności, których celem jest kompleksowe sprawdzenie projektu budowlanego. Wyraża się to przede wszystkim w ocenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Negatywny wynik ustaleń organu co do tej zgodności właściwie przekreśla możliwość wydania pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Taka sytuacja zachodzi w przedmiotowej sprawie. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że opracowany projekt przedstawiony przez stronę skarżącą dotyczy przebudowy, rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej oraz budowy garażu i w odniesieniu do konstrukcji pokrycia budynki, zawiera rozwiązanie, które należy ocenić jako dach wielospadowy. Takiej oceny w zasadzie nie kwestionuje również strona skarżąca w złożonej skardze, uzasadniając to koniecznością techniczną, co jednak nie zmienia faktu wielospadowości dachu na całym budynku. Taki wniosek wynika zresztą choćby tylko z graficznej części projektu budowlanego. Skoro zaś tak, to taka konstrukcja dachu pozostaje w sprzeczności z § 14 pkt 3 lit. c przywołanego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przez Radę Miasta W. w dniu 26 października 2007r. (uchwała Nr [...]). Należy podzielić także pogląd organu odwoławczego, że fakt, iż wyżej wymienione parametry (a więc, dwuspadowość dachu oraz konieczność sytuowania kalenicy głównej prostopadle do linii drogi dojazdowej) są zawarte w tej samej jednostce redakcyjnej planu, co nie pozostaje bez wpływu na przebiegu procesu interpretacyjnego dokonywanego przez tutejszy organ, który ma na celu ustalenie czy zaproponowane rozwiązanie architektoniczne jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowanie przestrzennego. Wyjaśniając wyżej powiedziane, stwierdzić należy, że w sytuacji kiedy zaproponowana konstrukcja pokrycia budynku spełnia wymóg w postaci posiadania dachu dwuspadowego, ewentualny problem rozważania która z kalenic posiada status głównej, przestaje istnieć, albowiem budynek z dachem dwuspadowym będzie posiadał tylko jedną kalenicę, tym samym kwestią do rozważenia pozostanie przede wszystkim czy wnioskowany projekt budowlany przewiduje budowę dachu o konstrukcji wymaganej przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a to właśnie przewidziane nie zostało w przedmiotowym projekcie. Z tych też powodów nietrafny jest również zarzut skargi dokonania przez organ II instancji nowych ustaleń i przyjęcia nowej podstawy odmownej decyzji. W decyzji organu I instancji jak i w przywołanym wcześniej postanowieniu z dnia 25.11.2008r. o nałożeniu obowiązku usunięcia nieprawidłowości mowa jest wyraźnie o geometrii dachu, zatem nie może być tu mowy o naruszeniu przez organy zasad postępowania administracyjnego, a zwłaszcza o pozbawieniu strony przysługujących jej praw. W związku z powyższym skargę jako nietrafną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). H.B.10.11.2009r.