II SA/Wr 398/10

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 6 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. i S. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody D. z dnia .... w przedmiocie podjęcia z urzędu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w zakresie przekraczającym kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł, skarżący wystąpili o zwolnienie ich od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że utrzymują się z emerytury i renty, z uwagi na wiek i stan zdrowia wymagają kosztownego leczenia. Dodali, że ponoszą koszty utrzymania zniszczonego przez powódź domu, pomagają również w utrzymaniu innym członkom rodziny. Poinformowali, ze mają zadłużenie związane z "pożyczką powodziową". W dniu 25 sierpnia 2010 r. skarżący złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie im prawa pomocy oświadczając, że oboje mają ponad 80 lat, oboje są inwalidami, łączny ich dochód wynosi brutto 2.524 zł, a rata kredytu zaciągniętego na remont zniszczonej powodzią nieruchomości- 850 zł. Poinformowali, iż gospodarstwo domowe prowadzą wraz z 57- letnim synem R. i wnuczką, a wśród posiadanych składników majątkowych wymienili dom o pow. 120 m2. Dodali, iż nie mają rachunków bankowych, nie korzystają z pomocy osób trzecich i nie mają zdolności kredytowej. Oświadczyli, że ich syn przeszedł poważną operację serca i nie ma jakiejkolwiek możliwości pracy, a wnuczka aktualnie poszukuje pracy. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek tylko częściowo jest uzasadniony. Konieczność partycypowania przez skarżących w kosztach sądowych (choćby w niewielkim zakresie) znajduje uzasadnienie w posiadanej przez nich sytuacji materialnej, w szczególności, iż sami wnioskodawcy w sprawie o sygn. II SA/Wr 209/08 przyznali, że są w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 50 zł. Podkreślić należy, że skarżący –mimo wezwania- nie przedstawili należycie swojej sytuacji finansowej, m.in. nie określili i nie udokumentowali wysokości większości swoich wydatków. Za niewiarygodne Sąd uznał ich twierdzenie, że mieszkający z nimi syn czy ich wnuczka nie posiadają żadnych źródeł dochodu i nie są w stanie w długim okresie znaleźć we W. choćby dorywczego zatrudnienia. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Zaznaczyć przy tym należy, iż spłata rat kredytu czy pożyczek nie stanowi wydatku niezbędnego, który mógłby mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.