II SA/Wr 4/11

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia ... w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty planistycznej tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w zakresie przekraczającym kwotę 100 zł (sto złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 635 zł, skarżący wystąpił o zwolnienie go z tej opłaty podnosząc, że ma wysokie koszty utrzymania domu (wymaga on znacznego remontu), płaci raty alimentacyjne na dwoje małoletnich dzieci i ma "niezrozliczenia z byłą żoną z tytułu podziału majątku wspólnego". We wniosku złożonym w dniu 10 lutego 2011 r. na urzędowym formularzu skarżący zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia go z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, iż gospodarstwo domowe prowadzi z matką, łączny ich dochód wynosi 3.559, 19 zł, a ich wydatki kształtują się następująco: raty alimentacyjne- 400 zł; opłata za wywóz śmieci- 50 zł; za wodę- 50 zł; za energię elektryczną- 70-100 zł; koszt lekarstw- 700 zł. Dodał, że posiada dom o pow. 75 m2 oraz ma oszczędności w wysokości 212, 22 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Podniesione przez skarżącego w toku postępowania okoliczności wskazują na zasadność uwzględnienia wniosku tylko w części. Konieczność partycypowania przez skarżącego w kosztach sądowych (choćby w niewielkim zakresie) znajduje uzasadnienie w posiadanej przez niego sytuacji materialnej. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wyjaśnił i nie udokumentował kilku istotnych okoliczności, które mogą kształtować jego sytuację finansową, np. nie wyjaśnił czy korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub z Pomocy Społecznej; nie przedłożył wyciągów z posiadanych rachunków bankowych; nie określił wartości posiadanych przez siebie ruchomości; nie wskazał z jakiego źródła czerpał środki na pokrycie wynagrodzenia osoby, która sporządziła mu skargę i inne pisma procesowe; nadto- nie udokumentował wysokości (700 zł) wydatków przeznaczanych na lekarstwa. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Dodać należy, że nieuzasadnione jest przeświadczenie skarżącego, iż posiadane przez niego oszczędności w wysokości 212 zł nie może przeznaczyć na wymagane koszty sądowe postępowania prowadzonego z jego inicjatywy i w jego interesie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.