II SA/Wr 40/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie: sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. asesor WSA Grażyna Jeżewska Protokolant: sekretarz sądowy Jolanta Hadała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2004 roku sprawy ze skargi M. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie rozbiórki budowli 1/ uchyla zaskarżone postanowienie, 2/ pozbawia wykonalności zaskarżone postanowienie w całości, 3/ zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. na rzecz M. J. kwotę 10 zł/dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...], decyzją nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz. 414 z póz. zm.) nakazał M. J. rozbiórkę wału ziemnego przy ul. [...] w N. wykonanego (usypanego) wzdłuż granic działki Nr A od strony południowej i wschodniej. W uzasadnieniu wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli na w/w działce w dniu 7 kwietnia 2000 r. i 7 września 2000 r. ustalono, że w roku 1998 r został wykonany bez pozwolenia na budowę wał ziemny o parametrach podanych w protokołach z przywołanych kontroli. Przy powyższych ustaleniach wyjaśnień udzielał przedstawiciel inwestora/wykonawcy wału T. K. – dyrektor A sp. z o.o. w N. Organ stwierdził, że na zasadzie art. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego wykonany wał stanowi budowlę ziemną, do którego wykonania niezbędne jest pozwolenie na budowę art.28 cyt. ustawy, a skoro został zrealizowany bez pozwolenia to nakaz jest konieczny. M. J. od powyższej decyzji złożyła odwołanie, w którym podnosi, że nie zgadza się z zakwalifikowaniem usypanego pagórka za budowlę ziemną i wniosła o zmianę kwalifikacji na obiekt stanowiący element zagospodarowania działki nie wymagający pozwolenia. Ponadto wskazała, że podczas przeprowadzanej kontroli na działce w dniu 7 września2000 r. przedstawiciel A sp. z o.o. –T. K. błędnie poinformował organ nadzoru, że "pagórki" zostały wykonane w 1998 r., bowiem faktycznie usypano je w latach 1990-1994 r. W związku z tym, postulowała o umożliwienie "sformalizowania" tej sprawy w myśl Prawa budowlanego obowiązującego w wymienionym okresie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] wydanym na podstawie art.134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca otrzymała decyzję w dniu 10 października 2000 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął 24 tego miesiąca, natomiast skarżąca odwołanie złożyła w dniu 25 pażdziernika 2000 r. Organ II instancji uznał, że w przedmiotowe sprawie doszło do uchybienia 14-dniowemu terminowi do wniesienia odwołania. W złożonej skardze na powyższe postanowienie M. J. twierdzi, że nie doszło do naruszenia terminu do wniesienia odwołania na skargę organu I instancji. Podnosi, iż w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w jej imieniu występował T. K., któremu udzieliła pełnomocnictwa i które w pełni obowiązuje, gdyż go nie odwoływała. Skoro posiadał pełnomocnictwo to organ powinien doręczyć jemu decyzję, a tego nie uczynił. Dlatego, zdaniem skarżącej wniesienie odwołania w dacie 25 października 2000 r. jest dochowaniem terminu, z uwagi na naruszenie przez organ I instancji art. 32 i art. 40 § 2 kpa. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wskazał, że skarżąca nigdy nie podnosiła, ze ustanowiła pełnomocnika, a znajdująca się w aktach sprawy kserokopia pełnomocnictwa z 14 marca 1997 r. nie może stanowić świadectwa o ustanowieniu pełnomocnictwa do występowania przed utworzonymi 1 stycznia 1999 r. organami nadzoru budowlanego. Dla potwierdzenia powyższego przywołał sygn. akt nadzoru budowlanego w innej sprawie administracyjnej dot. tej samej działki ,w której stroną była M. J. Ponadto Inspektor przywołał zapis z odwołania skarżącej, w którym negowała wypowiedź przedstawiciela A co do podanego okresu usypania wału ziemnego, nie wskazując, że chodzi o jej pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie odnotować należy, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny. W tym przypadku jest to, z mocy § 1 pkt. 9 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), tut. Sąd. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że postanowienie to nie odpowiada wymogom prawa. Dla oceny zasadności skargi istotne znaczenie miało ustalenie skuteczności doręczenia w postępowaniu administracyjnym decyzji organu I instancji, bowiem organ II instancji postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Przepis art. 40 kpa wskazuje podmioty, którym doręcza się pisma dotyczące sprawy, w której toczy się postępowanie. I tak, na zasadzie art. 40 § 1 kpa wszystkie pisma doręcza się stronie, a zatem strona jest podmiotem w stosunku do którego dokonywana jest czynność doręczenia. Jeżeli strona, zgodnie z art.32 kpa działa przez pełnomocnika, o ustanowieniu którego organ został powiadomiony, to wszystkie pisma doręcza się pełnomocnikowi a nie stronie. W rozpatrywanej sprawie, w aktach organu I instancji znajduje się kserokopia pełnomocnictwa z dnia 14 marca 1997 r., z którego wynika, że skarżąca udzieliła stałego pełnomocnictwa T. K., do jej reprezentowania m. in. przed inspekcją budowlaną. Organ ten, posiadając w/w pełnomocnictwo dopuścił T. K. do udziału w czynnościach dowodowych. W protokołach kontroli z dnia 7 kwietnia i 7 września 2000 r. T. K. podpisywał się za stronę. W piśmie przekazującym odwołanie skarżącej od decyzji organu I instancji wskazano, że "wykonania budowli ziemnej ustalono na podstawie danych podanych przez T. K. posiadającego stałe pełnomocnictwo właściciela terenu- Pani M. J." Z przywołanych powyżej okoliczności wynika, że T. K. był traktowany w postępowaniu przed organem I instancji jako pełnomocnik strony – M. J. Od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym, a wobec tego również wszystkie pisma doręcza się pełnomocnikowi, a nie stronie. Jednakże w rozpatrywanej sprawie, organ I instancji, swoją decyzję doręczył nie pełnomocnikowi strony, lecz samej stronie, a zatem z naruszeniem art. 40 § 2 kpa. Przepis art. 40 § 2 "nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w KPA zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym orzeczeń (decyzji i postanowień), pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie" – postanowienie SN z 9 września 1993 r., III ARN 45/93 (OSNCP 1994, Nr 5, poz 112). Organ II instancji po otrzymaniu odwołania pochodzącego od strony a nie od pełnomocnika, pominął tą wadliwość procesową i na zasadzie art. 134 kpa stwierdził, uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Podstawą do takiego stwierdzenia powinien być fakt skutecznego doręczenia, od którego rozpoczyna się bieg terminów do wniesienia środków zaskarżenia. Zaniechanie doręczenia decyzji biorącemu udział w postępowaniu przed organem I instancji pełnomocnikowi ma ten skutek, że ustanowiony termin w art. 129 § 1 kpa do wniesienia odwołania nie może dotyczyć strony, której nie doręczono skutecznie wydanej decyzji w sprawie. Przepis art. 40 § 2 kpa nie zakazuje doręczeń pod adresem strony, która ustanowiła pełnomocnika, lecz jedynie nakazuje doręczanie pism temu pełnomocnikowi. Oznacza to, że w sytuacji, gdy pismo zostało jednocześnie doręczone stronie i jej pełnomocnikowi, doręczenie pisma pełnomocnikowi jest prawnie skuteczne, natomiast strona została w ten sposób jedynie poinformowana o treści pisma. W postanowieniu NSA z dnia 11 marca 1997 r., I SA/Po 1333/96 (niepublikowane) przyjęto, że "Jednoczesne doręczenie pisma stronie i pełnomocnikowi wywołuje jedynie ten skutek, że strona jest poinformowana o treści pisma, natomiast bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi". Doręczenie decyzji w rozpatrywanej sprawie, osobie nie będącej pełnomocnikiem, nie może wywołać skutków prawnych, jakie przepisy procedury administracyjnej wiążą z doręczeniami, bowiem doręczenie osobie uprawnionej do odbioru pisma, jaką jest, z mocy art. 40 § 2 kpa, pełnomocnik, nie nastąpiło. Bezsporne w sprawie jest, że decyzja została doręczona M. J., czego nie można uznać za prawidłowe. Oznacza to, że termin do wniesienia odwołania od tej decyzji nie rozpoczął biegu. Zauważyć należy, że skarżąca potwierdziła w skardze, czynność udzielenia pełnomocnictwa T. K. W przypadku, gdyby organ powziął wątpliwość w przedmiocie spełnienia wymogów formalnych przedstawionego przez stronę pełnomocnictwa z art. 33 § 3 kpa, to po stronie tego organu istnieje obowiązek wezwania do uzupełnienia braku, ze wskazaniem terminu i pouczeniem o skutkach niewykonania czynności. Dopiero po bezskutecznym upływie tego terminu możliwe byłoby pominięcie pełnomocnictwa. W przedmiotowej sprawie nie doręczono decyzji pełnomocnikowi stronie, a zatem brak było skutecznego doręczenia. Oznacza to, że termin do wniesienia odwołania od tej decyzji nie rozpoczął biegu. Brak więc było przesłanki, aby uznać, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu 14 dniowego i zastosować art. 134 kpa. Na zakończenie warto zauważyć, że pominięcie przez organ administracji pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym co uzasadnia wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 4 kpa. Z powyższych względów Sąd uznał, iż nastąpiło naruszenie przepisów, art. 7 i 32 oraz art. 40 § 2 i art. 134 kpa i uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Rozstrzygnięcie w punkcie drugim i trzecim wyroku dokonano na podstawie art. 152 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. O Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).