II SA/Wr 401/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-11-15
Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Halina Filipowicz-Kremis, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę automatycznej myjni samochodowej, wybudowanej na podstawie pozwolenia na budowę, które następnie zostało stwierdzone jako nieważne z powodu niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca rozbiórkę myjni samochodowej jest zgodna z prawem. Stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę oznacza, że obiekt nie ma podstawy prawnej. Ponieważ lokalizacja myjni jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a jej legalizacja jest niemożliwa, organ nadzoru budowlanego był uprawniony do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K.H. i M.H. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., utrzymującą w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę automatycznej myjni samochodowej. Myjnia została wybudowana na podstawie pozwolenia na budowę, które zostało następnie stwierdzone jako nieważne przez Wojewodę D. i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z powodu niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego, w tym błędne zastosowanie przepisów dotyczących rozbiórki oraz nieuwzględnienie dokumentów potwierdzających zgodność inwestycji z planem.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant: Asystent sędziego Andżelika Abramowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 listopada 2017 r. sprawy ze skargi K.H. i M.H. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki automatycznej myjni samochodowej 4-stanowiskowej oddala skargę w całości.
Pismem z dnia 20 czerwca 2016 r. D.B. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie legalności istnienia automatycznej myjni samochodowej znajdującej się przy ul. [...] w S. z uwagi na wydanie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...] r. o znaku [...], utrzymującej w mocy decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] stwierdzającej nieważność pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji wydanego przez Starostę Ś. w decyzji z dnia [...] r. nr [...].
Pismem z dnia 29 czerwca 2016 r. PINB zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania - na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę Starosty Ś. z dnia [...] r. nr [...] - myjni samochodowej, zlokalizowanej przy ul. [...] w S. na terenie działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] (poprzednio nr [...]), obręb 3, AM-32, w związku z ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. o znaku [...], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Starosty Ś. z dnia [...] r. nr [...].
W dniu 27 września 2016 r. przeprowadzono dowód z oględzin, w toku których stwierdzono, że na terenie posesji przy ul. [...] są zlokalizowane: budynek biurowo-gospodarczy do obsługi myjni samochodowej, wiata nad urządzeniami myjni samochodowej czterostanowiskowej, dwa bloki urządzeń - moduły myjące, osłona od strony posesji nr 2 przy ul. [...], urządzenie wolnostojące - odkurzacz. Teren myjni ogrodzony od strony posesji nr 2 przy ul. [...] oraz od strony kortu tenisowego zlokalizowanego w obrębie działki nr [...]. Wiata nad stanowiskami myjącymi z elementów stalowych. Wymiary zewnętrzne wiaty: 20,25 m x 6060 m. Wysokość słupów zewnętrznych wynosi 3,60 m natomiast wysokość wiaty w kalenicy - ok 4,50 m. Obiekt posiada odwodnienie odprowadzone, według K.H., do separatora zlokalizowanego od strony ul. [...]. Wiata kryta blachodachówką. Od strony południowej zamontowane 8 szt. kolektorów słonecznych. W obrębie stanowisk posadzka cementowo-betonowa z wpustami do odwodnienia. Na terenie posesji w obrębie myjni utwardzenie z kostki betonowej drobnowymiarowej. W odległości 2,44 m od ogrodzenia (od strony kortu tenisowego) znajduje się urządzenie odkurzacza dwustanowiskowego. Budynek biurowy murowany z dachem dwuspadowym, krytym blachodachówką. Więźba drewniana. Od strony południowej zamontowanych jest 5 paneli słonecznych. Budynek otynkowany. Nad wejściem znajduje się daszek o wymiarach: 80 cm x 150 cm (w rzucie) z poliwęglanu na konstrukcji stalowej. Na poddaszu świetlik dachowy w połaci południowej. Na budynku zamontowane urządzenie do rozmieniania pieniędzy, nad którym zamontowany jest daszek o wymiarach: 130 cm x 50 cm (w rzucie). Budynek biurowy zlokalizowany w odległości 3,50 m od ogrodzenia posesji nr 2 przy ul. [...]. Według oświadczenia D. B. ogrodzenie w stosunku do granicy działki jest przesunięte na jej działkę. Budynek nie posiada otworów okiennych i drzwiowych od strony posesji D. B., natomiast odległość budynku biurowo-gospodarczego od domu mieszkalnego D. B. wynosi 7,70 m.
Podczas dokonywania oględzin K. H. oświadczył, że dostał zgodę na wybudowanie myjni od Starosty Ś. i Urzędu Miasta oraz że w wypadku otrzymania nakazu zamknięcia myjni będzie się domagał ok. 1000000 zł odszkodowania od Powiatu Ś. z tytułu wadliwej decyzji na budowę. Nadmienił także, że z planu otrzymanego od Urzędu Miejskiego wynika, iż dom D. B. oraz L. są wybudowane w strefie cmentarza. D. B. wyjaśniła, że na dokumencie ogłaszającym przetarg, w wyniku którego sprzedawane były działki, jednoznacznie wskazane było, że są one sprzedawane pod zabudowę tylko i wyłącznie jednorodzinną oraz że startując do przetargu należało mieć Książeczkę Mieszkaniową, więc K. H. doskonale wiedział w jakim celu kupował działkę.
W dniu 16 grudnia 2016 r. do akt przedmiotowej sprawy zostały dołączone następujące dokumenty: decyzja Starosty Ś. z dnia [...] r. nr [...], decyzja PINB w Ś. z dnia [...] r. nr [...] - pozwolenie na użytkowanie, decyzja Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] stwierdzająca nieważność decyzji Starosty Ś. z dnia [...] r. nr [...], pismo Wojewody D. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 listopada 2013 r. przekazujące odwołanie od decyzji Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...], decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. uchylająca decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...], pismo Starosty Ś. do Wojewody D. z dnia 9 marca 2015 r., decyzja Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] stwierdzająca nieważność decyzji Starosty Ś. z dnia [...] r. nr [...], pismo Wojewody D. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 stycznia 2015 r., decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...], pismo Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2016 r. - odpowiedź na skargę, pismo PINB w Ś. do DWINB z dnia 28 września 2016 r. - wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji PINB w Ś. z dnia [...] r. nr [...].
W odpowiedzi na wniosek organu pierwszej instancji z dnia 16 listopada 2016 r. o wydanie wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla nieruchomości zlokalizowanej na działce numer [...] w dniu 22 listopada 2016 r. wpłynął wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszarów położonych w obrębie 3 miasta S., uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w S. z dnia 30 stycznia 2013 r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. D.. z dnia [...] r. poz. [...]), z którego wynika, że działka nr [...] położona jest na obszarze oznaczonym symbolem MN - mieszkalnictwo jednorodzinne. Stosownie do szczegółowych ustaleń zawartych w tabeli nr 2 dla terenów oznaczonych symbolem MN funkcją podstawową jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Dopuszczalne są na powyższych terenach: usługi lokalne w zakresie handlu detalicznego, małej gastronomii i rzemiosła nieuciążliwego pod warunkiem, że skala i charakterem bryły nie będą odbiegać od zabudowy mieszkaniowej oraz zabudowa wielorodzinna, jako adaptacja budynków istniejących. Ponadto ustalono, że miejscowy plan dla tego terenu nie został zmieniony od 2013 r.
W dniu [...] r. PINB w Ś. wydał decyzję nr [...], w której nakazał K. i M. H. - właścicielom przedmiotowego obiektu - rozbiórkę automatycznej myjni samochodowej 4-stanowiskowej (kategoria XVII) obejmującej: wiatę nad urządzeniami myjni samochodowej, budynek gospodarczo-biurowy, urządzenia myjni wraz z instalacją technologiczną w tym m. in. zbiornik na ścieki z zamkniętym systemem obiegu wody, odwodnieniem liniowym, separatorem piasku, separatorem oleju, studnią kontrolno-pomiarową, studnią pompowni z zestawem pompowym, zjazdy indywidualne z dróg gminnych, chodnik, place manewrowe i miejsca postojowe, wewnętrzną sieć: gazową, centralnego ogrzewania, wodno-kanalizacyjną, deszczową oraz zasilania elektrycznego, przyłącza wodno-kanalizacyjne oraz osłonę przed hałasem (ekran akustyczny) od strony posesji nr 2 przy ul. [...] w S., zlokalizowanej przy ul. [...] w S. na terenie działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...].
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli M. H. oraz K. H., po rozpatrzeniu którego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23; zwana dalej "K.p.a.") oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.; zwana dalej "Pr.bud.") utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że podstawą prawną wydanej decyzji jest art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr.bud., który mówi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Jak wynika z akt sprawy skarżący wybudowali automatyczną myjnię samochodową 4-stanowiskową obejmującą: dwie wiaty myjni o łącznej powierzchni zabudowy 129,09 m2, budynek gospodarczy o powierzchni użytkowej 18,94 m2, i kubaturze 110,10 m3, instalację technologiczną w tym m.in. zbiornik (V-16,0 m3) na ścieki z zamkniętym systemem obiegu wody, odwodnienie liniowe, separator piasku, separator oleju, studnia kontrolno- pomiarowa, studnia pompowni z zestawem pompowym, zjazdy indywidualne z dróg gminnych, chodnik, place manewrowe i miejsca postojowe, wewnętrzną sieć: gazową, centralnego ogrzewania, wodno-kanalizacyjną, deszczową oraz zasilania elektrycznego, przyłącza wodno-kanalizacyjne na podstawie pozwolenia na budowę (decyzja Starosty Ś. z dnia [...] r. nr [...]), co wyklucza możliwość zastosowania procedury opisanej w przepisie art. 48 Pr.bud., obligując organ do procedowania w trybie opisanym w przepisach art. 50-51. Wyżej opisane pozwolenie na budowę zostało wyeliminowane z obiegu prawnego decyzją Wojewody D. z dnia [...] r. Przesłanka stwierdzenia nieważności w ocenie Wojewody D. oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak również dla Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie było rażące naruszenie prawa poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę w sprzeczności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W związku z powyższym organ prawidłowo prowadził postępowanie w trybie opisanym w przepisach art. 50-51 Pr.bud. Jeżeli przywrócenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem jest niemożliwe uprawnia to i zarazem obliguje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki. Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem okolicznością przesadzającą o konieczności rozbiórki przedmiotowej myjni samochodowej jest niezgodność jej budowy z miejscowym planem.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, DWINB stwierdził natomiast, że organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął niezgodność ww. inwestycji z planem, co potwierdzają także stanowiska innych instytucji, a mianowicie Wojewody D., Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak również Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Organ po analizie akt sprawy również przyjął powyższe stanowisko. Zaświadczenie, które przywołuje strona skarżąca zostało wydane na etapie ubiegania się o pozwolenie na budowę przed organem administracji architektoniczno-budowlanej, natomiast w niniejszym postępowaniu nie stanowi dowodu w sprawie. Ponadto, organ sam zbadał zgodność ww. inwestycji z planem i stwierdził, że nie jest ona z nim zgodna. Reasumując legalizacja inwestycji jest niemożliwa z uwagi na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a organ nie stwierdził naruszeń w postępowaniu organu pierwszej instancji.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnieśli K. i M.H., zarzucając jej naruszenie przepisów, w szczególności:
1. art. 8 i 107 K.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych i wydaniu odmiennych decyzji administracyjnych w pierwszej kolejności pozwalających na wybudowanie i uruchomienie automatycznej myjni samochodowej w tym pozwolenia na budowę Starosty Ś. oraz obioru inwestycji przez PINB w drugiej zaś nakazującej jej rozbiórkę po sześciu latach niezakłóconego funkcjonowania przez ten sam organ jakim jest PINB,
2. art. 9 i 11 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w szczególności w kontekście pominięcia w rozstrzygnięciu budynku biurowo-gospodarczego, który spełnia wszystkie wymagane prawem budowlanym normy, co sprawia, że decyzja o jego rozbiórce jest nietrafna,
3. art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszystkich wymaganych prawem kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i załatwieniu sprawy, w szczególności:
– nieprzeprowadzenia dokładnych oględzin budynku biurowo-gospodarczego posadowionego na przedmiotowej posesji, który spełnia wszystkie wymagane prawem budowlanym normy, a to z uwagi na powierzchnię lokalu oraz oddalenie od granic posesji,
– nieustalenia jaki plan zagospodarowania przestrzennego obowiązywał na okres rozpatrzenia wniosku o pozwolenia na budowę oraz wydania decyzji w tym zakresie, albowiem jak wynika z materiałów sprawy organ postępowania ograniczył się jedynie do przywołania uchwały Rady Miasta S. z 2013 r., tj. aktu prawnego uchwalonego po 3 latach od wydania decyzji na budowę,
– pominięcia dokumentu z pisma Urzędu Miasta i Gminy w S. z dnia 21 września 2009 r. stwierdzającego brak jakichkolwiek przeciwwskazań do rozpoczęcia inwestycji w postaci budowy na przedmiotowej działce automatycznej myjni samochodowej,
– pominięcia dokumentu w postaci oświadczeń sąsiadów posesji: D. B., I. W., K. S., E. S. oraz współwłaścicieli M. H., W. H., J. H. - wyrażających zgodę na budowę automatycznej myjni samochodowej,
4. art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ust. 3 Pr.bud. przez dokonanie błędnej subsumcji do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, będącej wynikiem błędnego przyjęcia, że wspomniana kalifikacja prawna może być zastosowana na zasadzie analogii i uznania zastępczo za "inny przypadek" do stanu faktycznego sprawy,
5. art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ust. 3 Pr.bud. przez uznanie, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy S. obowiązujący na dzień wydania decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. uniemożliwiał realizację przedmiotowej inwestycji, podczas gdy dołączony do sprawy plan zagospodarowania przestrzennego jest z 2013 r.
Biorąc powyższe pod uwagę, skarżący wnieśli o uchylenie wadliwych rozstrzygnięć organów administracji i przekazanie im sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono ponadto, że nakaz rozbiórki obiektu może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy przesłanki zastosowania tych instytucji zostaną ustalone w sposób niewątpliwy, tj. co najmniej w oparciu o dokładne pomiary, a nie jedynie szacunki dokonane w trakcie oględzin (wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1998 r. sygn. akt IV SA 1273/96, publ. Lex nr 43252). Tym samym organy miały obowiązek dokładnie zbadać istnienie tych przesłanek. Wątpliwości budzi fakt, że będący przedmiotem oględzin budynek biurowo-gospodarczy nie został przez organ pierwszej instancji poddany szczegółowemu wymiarowaniu. Skarżący wskazuje, że metraż tego obiektu nie przekracza 30 m2, a więc nie może być traktowany również jako nielegalny, a mimo to jego również dotyczy rozbiórka. Nie zajmując stanowiska wobec spostrzeżeń skarżących i nie podejmując ich inicjatywy dowodowej w tym zakresie, naruszono m.in. art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1006 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa o jakim mowa w powołanym art. 145 § 1 P.p.s.a.
Materialnoprawną podstawę podjętych w niniejszej sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Zgodnie z art. 51 ust. 1 Pr.b. przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:
1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Zgodnie zaś z art. 51 ust. 7 Pr.bud. przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta Ś. zatwierdził projekt budowlany i udzielił skarżącym pozwolenie na budowę automatycznej myjni samochodowej 4-stanowiskową obejmującej: dwie wiaty myjni o łącznej powierzchni zabudowy 129,09 m2, budynek gospodarczy o powierzchni użytkowej 18,94 m2, i kubaturze 110,10 m3, instalację technologiczną w tym m.in. zbiornik (V-16,0 m3) na ścieki z zamkniętym systemem obiegu wody, odwodnienie liniowe, separator piasku, separator oleju, studnia kontrolno- pomiarowa, studnia pompowni z zestawem pompowym, zjazdy indywidualne z dróg gminnych, chodnik, place manewrowe i miejsca postojowe, wewnętrzną sieć: gazową, centralnego ogrzewania, wodno-kanalizacyjną, deszczową oraz zasilania elektrycznego, przyłącza wodno-kanalizacyjne na podstawie pozwolenia na budowę, przewidzianej do realizacji w S. przy ul. [...], na terenie działki nr [...]. Powyższa decyzja została jednak wyeliminowana z obrotu prawnego na mocy decyzji z dnia [...] r. Nr [...], którą Wojewoda D. na podstawie art. 157 § 1, art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. stwierdził jej nieważność z powodu niezgodności budowy automatycznej myjni samochodowej 4-stanowiskowej wraz z budynkiem gospodarczym, który służyć ma obsłudze przedmiotowej inwestycji, z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, warunkującymi możliwość jej realizacji. Decyzją z dnia [...] r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. utrzymał w mocy powyższą decyzję Wojewody D. z dnia [...] r., zaś wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. H. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
W niniejszej sprawie ponieważ obiekt został wybudowany na podstawie ważnego pozwolenia na budowę, nie można go uznać za samowolę budowlaną, jednak stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę powoduje powstanie stanu, w którym obiekt nie ma oparcia w legalnej dokumentacji budowlanej. Słusznie zastosowanie znalazły więc w sprawie przepisy art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 Pr.bud., na podstawie którego zastosowanie będą miały przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 51 ust. 3 Pr.bud. A zatem organy mogły bądź to nakazać zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (pkt 1 art. 51 ust. 1 Pr.bud.) bądź nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (pkt 2 art. 51 ust. 1 Pr.bud.). Zgodnie zaś z art. 51 ust. 3 Pr.bud. po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję:
1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo
2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Należy w tym miejscu podkreślić, że wybór pomiędzy zastosowaniem pkt 1 bądź pkt 2 art. 51 ust. 1 Pr.bud. uzależnione jest od stwierdzenia, czy w sprawie jest możliwe doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Nakazy wymienione w treści art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr.bud. mogą być zastosowane, gdy nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa i wykonane roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Przykładem takiej sytuacji mogą być roboty budowlane, które nie spełniają określonych warunków lub norm, a w toku postępowania administracyjnego ustalono, że doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe w inny sposób niż przez rozebranie wykonanego obiektu lub jego części.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Obiekt, którego rozbiórkę nakazał PINB, jest niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszarów położonych w obrębie 3 miasta S., uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w S. z dnia 30 stycznia 2013 r. nr [...]. Wynika z niego, że działka nr 2364 położona jest na obszarze oznaczonym symbolem MN - mieszkalnictwo jednorodzinne. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 powyższej uchwały przeznaczenie terenów wydzielonych liniami rozgraniczającymi i oznaczonych na rysunku planu symbolami: MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej:
a) podstawowe przeznaczenie terenu - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolno stojąca, bliźniacza lub szeregowa,
b) uzupełniające przeznaczenie terenu - zabudowa usługowa i nieuciążliwa działalność gospodarcza realizowana jako wbudowana, o powierzchni nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku mieszkalnego,
c) możliwa jest lokalizacja na działce obiektów gospodarczych (np. garaż lub zespół garaży) oraz urządzeń infrastruktury technicznej i urządzeń towarzyszących w zakresie: komunikacji wewnętrznej, obiektów małej architektury, zieleni towarzyszącej, izolacyjnej i ogrodzeń.
Zdaniem Sądu automatyczna myjnia samochodowa 4-stanowiskowa wraz z budynkiem gospodarczym, który służyć ma obsłudze przedmiotowej inwestycji, nie wpisuje się w podstawową funkcję terenu, tj. zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Stosownie do § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r., nr 75, poz. 690 z późn. zm.) przez "zabudowę jednorodzinną" należy rozumieć jeden budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków, wraz z budynkami garażowymi i gospodarczymi. Myjni samochodowej jak i służącego do jej obsługi budynku gospodarczego nie można zaliczyć do obiektów zabudowy jednorodzinnej.
Nie można również stwierdzić, aby obiekty te stanowiły uzupełniające przeznaczenie terenu, bowiem warunkiem koniecznym jest to, aby zabudowa usługowa bądź nieuciążliwa działalność gospodarcza realizowana była jako wbudowana, o powierzchni nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku mieszkalnego. Tymczasem działkę nr [...] (poprzednio dz. nr [...]) inwestor przeznaczył wyłącznie pod automatyczną kontenerową 4-stanowiskową myjnię samochodową, której zadaniem jest bezobsługowe mycie pojazdów o ładowności do 7 ton. Ponadto podkreślić należy - jak słusznie zwrócił na to uwagę organ pierwszej instancji - że zgodnie z opisem technicznym projektu budowlanego projektowana infrastruktura z budynkiem gospodarczym ma na celu zabezpieczać techniczne uwarunkowania prawidłowej eksploatacji myjni samochodowej. Nie można zatem budynku biurowo-gospodarczego potraktować odrębnie od powstałej myjni samochodowej. Potwierdzone to również zostało podczas przeprowadzonych w dniu 27 września 2016 r. oględzin, w toku których stwierdzono, że na terenie posesji przy ul. [...] są zlokalizowane: budynek biurowo-gospodarczy do obsługi myjni samochodowej, wiata nad urządzeniami myjni samochodowej czterostanowiskowej, dwa bloki urządzeń - moduły myjące, osłona od strony posesji nr 2 przy ul. [...], urządzenie wolnostojące - odkurzacz. Tym samym budynku gospodarczego nie można również zaliczyć do obiektów gospodarczych wskazanych w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. c planu.
Powyższe czyni zarzuty skargi, że będący przedmiotem oględzin budynek biurowo-gospodarczy nie został przez organ pierwszej instancji poddany szczegółowemu wymiarowaniu, jak i niezajęcia stanowiska wobec spostrzeżeń skarżących i niepodjęcia inicjatywy dowodowej w tym zakresie, poprzez co naruszono m.in. art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., nie mogły zostać uwzględnione. Ponieważ budynek gospodarzy jako służący obsłudze myjni samochodowej nie jest zgodny - jak to wskazano wyżej - z zapisami planu miejscowego, nie mają żadnego znaczenia ani metraż tego obiektu, ani jego spełniające wszystkie wymagane prawem budowlanym normy posadowienie. Brak jest tym samym podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 9 i 11 K.p.a.
Reasumując, stwierdzić należy, że planowana inwestycja jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu. Aby doprowadzić natomiast przedmiotową inwestycję do stanu zgodnego z prawem konieczne byłoby doprowadzenie jej do stanu, który byłby zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Jednak jest to niemożliwe, bowiem – jak słusznie wskazał organ pierwszej instancji - obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania (automatyczna myjnia samochodowa czterostanowiskowa wraz z infrastrukturą i budynkiem gospodarczo-biurowym) nie mógłby być poddany procedurze opisanej w przepisie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr.bud. (nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem), gdyż jego lokalizacja jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skoro zatem w niniejszym postępowaniu w sposób nie budzący wątpliwości ustalono, że dla obiektu będącego przedmiotem niniejszej decyzji nie ma w obiegu prawnym pozwolenia na budowę, a obiekt jest zrealizowany w sposób niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania w sposób uniemożliwiający podjęcie próby legalizacji tego obiektu i doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem, organowi nadzoru budowlanego pozostaje jedynie rozstrzygnięcie opisane w przepisie art. 51 ust 1 pkt 1 Pr.bud., tj. wydać decyzję nakazującą rozbiórkę tego obiektu.
Tym samym zarzuty skargi naruszenia art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 3 Pr.bud. przez dokonanie błędnej subsumcji do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, będącej wynikiem błędnego przyjęcia, że wspomniana kalifikacja prawna może być zastosowana na zasadzie analogii i uznania zastępczo za "inny przypadek" do stanu faktycznego sprawy, nie mógł zostać uwzględniony.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 3 Pr.bud. przez uznanie, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy S. obowiązujący na dzień wydania decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. uniemożliwiał realizację przedmiotowej inwestycji, podczas gdy dołączony do sprawy plan zagospodarowania przestrzennego jest z 2013 r., należy zauważyć, że zarówno plan miejscowy obowiązujący na dzień wydania decyzji o pozwoleniu na budowę jak i obecnie obowiązujący z 2013 r. nie dopuszczają usytuowania myjni samochodowej na terenach MN. Jak wynika z prawomocnej decyzji Wojewody D. z dnia [...] r., w której oceniono zgodność myjni samochodowej z zapisami uchwały Rady Miejskiej w S. z dnia 10 listopada 2004 r. Nr [...], działka nr [...] również znajdowała się na terenach oznaczonych w planie symbolem MN - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Stosownie do ustaleń szczegółowych miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (tabela nr 2), dla terenów oznaczonych symbolem MN funkcją podstawową jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, z dopuszczeniem: usług lokalnych w zakresie handlu detalicznego, małej gastronomii i rzemiosła nieuciążliwego pod warunkiem, że skalą i charakterem bryły nie będzie odbiegać od zabudowy mieszkaniowej; zabudowy wielorodzinnej, jako adaptacji budynków istniejących. Zgodnie natomiast z § 4 pkt 7 i 8 powyższej uchwały ilekroć w dalszych przepisach niniejszej uchwały mowa jest o przeznaczeniu podstawowym należy przez to rozumieć taką funkcję, która powinna przeważać w obrębie danej jednostki funkcjonalnej i zajmować co najmniej 70% jej powierzchni. Natomiast przez przeznaczenie dopuszczalne należy rozumieć funkcje inne niż podstawowe, które na określonych warunkach nie mogą zajmować więcej niż 30% powierzchni jednostki funkcjonalnej. Zapisy te są zatem podobne do tych w planie miejscowym z 2013 r.
Ponadto Wojewoda zwrócił uwagę na § 4 pkt 10 planu z 2004 r., zgodnie z którym przez pojęcie usługi lokalne należało rozumieć funkcje usługowe związane z codzienną obsługą mieszkańców, pod warunkiem niepowodowania negatywnego oddziaływania, zakłóceń środowiska oraz konfliktów sąsiedztwa, (np. drobny handel, mała gastronomia, rzemiosło usługowe). Myjnia samochodowa usytuowana wśród zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, mająca za zadanie bezobsługowe mycie pojazdów samochodowych o ładowności do 7 ton w liczbie ok. 90 samochodów dziennie, nie mogła zostać – jak stwierdził organ - zaliczona do obiektu o funkcji usług lokalnych, niepowodujących negatywnego oddziaływania, zakłóceń środowiska oraz konfliktów sąsiedztwa. Korzystanie z niej przez kierowców, związany z tym hałas pracującej myjni, jej obsługa, są już same w sobie uciążliwością znacząco oddziaływującą na okoliczną zabudowę jednorodzinną. Stosownie natomiast do ustaleń szczegółowych powołanego planu dla terenów oznaczonych symbolem MN dopuszcza się usługi lokalne w zakresie handlu detalicznego, małej gastronomii i rzemiosła nieuciążliwego. Skoro, lokalny prawodawca dopuścił na terenach zabudowy mieszkaniowej oznaczonej symbolem MN usługi lokalne, ale tylko w zakresie handlu detalicznego jak i małej gastronomii, to stwierdzić należy, że analizowana inwestycja - myjnia samochodowa - tym bardziej nie może zostać uznana za obiekt pełniący funkcję usług lokalnych. Zadaniem tego obiektu nie jest bowiem wykonywanie działalności gospodarczej polegającej na obrocie towarami, ani tym bardziej na świadczeniu usług o charakterze małej gastronomii.
Odnosząc się natomiast do możliwości realizacji na analizowanym terenie usług rzemiosła nieuciążliwego, Wojewoda wyjaśnił, że stosownie do art. 2 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz. 979 ze zm.) rzemiosłem jest zawodowe wykonywanie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną, z udziałem kwalifikowanej pracy własnej, w imieniu własnym tej osoby i na jej rachunek, przy zatrudnieniu do 50 pracowników. Rzemiosłem jest również zawodowe wykonywanie działalności gospodarczej przez wspólników spółki cywilnej osób fizycznych, z udziałem kwalifikowanej pracy własnej, w imieniu własnym tych wspólników i na ich rachunek, zatrudniających do 50 pracowników - zwany rzemieślnikiem. Do rzemiosła nie zalicza się działalności: handlowej, gastronomicznej, transportowej, usług hotelarskich, usług świadczonych w wykonywaniu wolnych zawodów, usług leczniczych oraz działalności wytwórczej i usługowej artystów plastyków i fotografików. W myśl art. 3 ust 1 powyższej ustawy dowodami kwalifikacji zawodowych rzemieślnika są: 1) dyplom lub świadectwo ukończenia wyższej lub ponadgimnazjalnej szkoły o profilu technicznym bądź artystycznym w zawodzie (kierunku) odpowiadającym dziedzinie wykonywanego rzemiosła, 2) dyplom mistrza w zawodzie odpowiadającym danemu rodzajowi rzemiosła, 3) świadectwo czeladnicze albo tytuł robotnika wykwalifikowanego w zawodzie odpowiadającym danemu rodzajowi rzemiosła, 4) zaświadczenie potwierdzające posiadanie wybranych kwalifikacji zawodowych w zakresie zawodu odpowiadającego danemu rodzajowi rzemiosła. Z uwagi na powyższe organ stwierdził, że automatyczną myjnię samochodową nie można zaliczyć również do obiektów pełniących funkcję o charakterze rzemiosła nieuciążliwego.
Ustalenie przez organy orzekające w niniejszej sprawie, jak i treść decyzji stwierdzającej nieważność pozwolenia na budowę myjni samochodowej, pozwalają na stwierdzenie, że inwestycja skarżących nie była, ani nie jest zgodna z ustaleniami planu miejscowego (obowiązującego w dniu wydawania pozwolenia na budowę jak i obowiązującego w dniu podejmowania zaskarżonej decyzji). To zaś czyni nieuzasadnionymi zarzuty naruszenia art. 8, art. 107, art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a.
Z braku zatem uzasadnionych podstaw Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie mógł uwzględnić skargi i wobec tego oddalił ją w całości zgodnie z art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło