II SA/Wr 404/18
PostanowienieWSA we Wrocławiu2018-07-04
Skład orzekający: Michał Kazek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, będąca emerytem z małoletnim synem, posiadająca nieruchomości i niewielki dochód, ale ponosząca znaczne wydatki, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że jej sytuacja materialna i życiowa, w tym wysokość dochodu, ponoszone wydatki (alimenty, koszty utrzymania gospodarstwa domowego, leki), brak majątku nadającego się do spieniężenia oraz stan zdrowia, wskazują na niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Spełniona została tym samym przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
Strona skarżąca A. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazała, że jest emerytem, prowadzi gospodarstwo domowe z małoletnim synem, posiada nieruchomości i działkę rolną, a jej miesięczny dochód wynosi 1.960 zł, przy czym ponosi znaczne wydatki, w tym alimenty, opłaty za mieszkanie, prąd, leki i ratę kredytu. Z dokumentów wynikało również, że jest chory, prowadzona jest przeciwko niemu egzekucja, a sprzedaż nieruchomości jest niemożliwa.Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Skarżący A. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W jego motywach wskazał, że jest emerytem i prowadzi gospodarstwo domowe z małoletnim synem, jest właścicielem dwóch domów o powierzchni 35 m² i 37 m² i wartości 20.000 zł oraz działki rolnej o powierzchni 7,45 ha. Jego aktualny dochód to emerytura w kwocie 1.960 zł, natomiast wydatki to alimenty na syna w kwocie 900 zł, opłata za mieszkanie w kwocie 420,26 zł, opłata za prąd w kwocie 100 zł, koszt zakupu leków w kwocie 120-150 zł, podatek rolny w kwocie 30 zł oraz rata spłaty kredytu w kwocie 360 zł.
Z dokumentów przedłożonych do akt sprawy wynika, ponad wcześniej podane dane, że w roku 2017 uzyskał dochód w kwocie 45.979,86 zł, jest osobą chorą, prowadzona jest w stosunku do niego egzekucja sądowa oraz, że w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym nie może sprzedać nieruchomości rolnej.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) ustawy procesowej).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem. Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Skarb Państwa ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, zasady doświadczenia życiowego jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku A. B. zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, określona w art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z akt sprawy wynika bowiem, że w swojej sytuacji materialnej i życiowej nie jest w stanie skarżący ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Świadczy o tym wynikająca ze złożonych przez skarżącego oświadczeń i dokumentów jego sytuacja materialna, na którą składa się wysokość aktualnego miesięcznego dochodu i opłacanie alimentów na syna oraz brak majątku podlegającego obecnie spieniężeniu, oraz wydatki jednoosobowego gospodarstwa domowego wnioskodawcy, związane również z jego wiekiem i stanem zdrowia.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło