II SA/Wr 407/05
WyrokWSA we Wrocławiu2006-10-05
Skład orzekający: Anna Siedlecka, Julia Szczygielska, Olga Białek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał odwołanie, jeśli pełnomocnik strony nie dołączył do niego wymaganego pełnomocnictwa?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo rozpoznał odwołanie, ponieważ pełnomocnik strony nie dołączył do niego wymaganego pełnomocnictwa, a organ nie wezwał go do uzupełnienia braków formalnych. Zaniechanie to stanowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia warunków zabudowy dla przebudowy budynku mieszkalno-gospodarczego i budowy zbiornika bezodpływowego. Po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, strona wniosła odwołanie przez pełnomocnika. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA, w tym brak doręczenia wszystkich zawiadomień i nieprawidłowe ustalenie przebiegu granicy nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących pełnomocnictwa.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz stwierdzenie, że decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędzia WSA Olga Białek /sprawozdawca/ Protokolant Magdalena Domańska - Byskosz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 października 2006 r. przy udziale - sprawy ze skargi L. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przebudowy i adaptacji istniejącego budynku mieszkalno-gospodarczego na cele mieszkaniowe oraz budowy zbiornika bezodpływowego I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana całości; WSA/wyr.1 - sentencja wyroku
Decyzją z dnia [...]r. , Nr [...], Burmistrz Z. Ś., na podstawie art. 4 ust. 2, art. 53 ust. 4, art. 59 ust. 1 i art. 60 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. Nr 80, poz. 717) oraz art. 104 i 107 § 4 k.p.a,, ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie i adaptacji istniejącego budynku mieszkalno-gospodarczego na cele mieszkalne oraz budowie zbiornika bezodpływowego na terenie działek nr [...] i [...] położonych we wsi B..
Na skutek odwołania złożonego przez pełnomocnika L. G. - adwokata M. C. - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...]r. /[...]/, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 59 ust. 1 , art. 60 ust. 1 i art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję.
W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek M. i P. M. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie i adaptacji istniejącego budynku mieszkalno-gospodarczego na cele mieszkaniowe. O wszczęciu postępowania organ pierwszej instancji zawiadomił strony postępowania a następnie wystąpił do Starosty Z., Zarządu Powiatu Z., Wojewody D. oraz Marszałka i Zarządu Województwa D. o uzgodnienie warunków zabudowy. Po uzyskaniu uzgodnień Burmistrz Z. Ś. wydał decyzję z dnia [...] r., nr [...], ustalającą dla wnioskowanej inwestycji warunki zabudowy.
Od powyższej decyzji, pełnomocnik L. G. - jednej ze stron postępowania - złożył odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. /[...]/ uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o analizę funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania terenu, uzyskanie wymaganych uzgodnień i wyjaśnienie kwestii nieuwzględnienia na mapach sytuacyjnych położenia budynku należącego do strony odwołującej się.
Sygn.akt II SA/Wr 407/05
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ pierwszej instancji wydał opisaną wyżej decyzję z dnia [...]r.
W odwołaniu od przedmiotowej decyzji pełnomocnik L. G. zarzucił naruszenie art. 7, art. 10 i art. 107 k.p.a. Podniósł również, że w postępowaniu pominięto jedną ze stron –B. J. oraz nie informowano pełnomocnika odwołującej się o podejmowanych czynnościach. Bezpodstawnie uznano również, że budynek odwołującej się stanowi samowolę budowlaną oraz błędnie ustalono na szkicu przebieg granicy nieruchomości wskazując ją jako linie prostą, podczas gdy w rzeczywistości linia ta biegnie po skosie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Kolegium podkreśliło, że dla wydania decyzji o warunkach zabudowy konieczne jest spełnienie łącznie warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 pkt 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sposób ustalenia warunków zabudowy wynika z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r., które określa zasady i tryb przeprowadzenia analizy funkcjonalno-przestrzennej obszaru analizowanego w granicach ustalonych w myśl § 3 pkt 2 tego rozporządzenia. Natomiast w myśl zasady wynikającej z art. 56 w związku z art. 64 przywołanej ustawy nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle przywołanych przepisów, Kolegium stwierdziło, że znajdująca się w aktach sprawy analiza funkcji i cech zagospodarowania wykazała, że projektowane zamierzenie spełnia warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 i nie jest niezgodne z przepisami odrębnymi. Decyzja odpowiada również wymogom art. 54 i zawiera warunki jakie będą musieli spełnić inwestorzy w projekcie budowlanym. Ponadto zamieszczono w niej klauzulę wynikającą z art. 63 ust. 2 ustawy, w myśl której decyzja ta nie rodzi praw do terenu i nie narusza praw osób trzecich.
Organ odwoławczy za chybiony uznał zarzut pominięcia w postępowaniu -jednej ze stron – B. J., stwierdzając, że od momentu ujawnienia faktu, iż osobie tej przysługują prawa strony w postępowaniu /na skutek dziedziczenia/, była ona informowana o wszystkich czynnościach tego postępowania. Zdaniem Kolegium również pełnomocnik odwołującej się informowany był o wszystkich czynnościach postępowania - nie doręczono mu zaś zawiadomienia np. z dnia [...]r. i z dnia [...] r. Uchybienia te, w ocenie organu, nie miały jednak wpływu na
Sygn.aktll SA/Wr 407/05
zapadłe w sprawie orzeczenie. Kolegium stwierdziło również, niezasadność zarzutu dotyczącego błędnego ustalenia przebiegu granicy nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności L. G., zauważając, że w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, urzędowym źródłem informacji o stanie prawnym gruntów i budynków są dane zawarte w ewidencji gruntów, jeżeli więc w drodze odrębnego postępowania nie wprowadzono zmian w ewidencji gruntów odnośnie przebiegu granicy działki nr [...], Kolegium nie mogło kwestionować map stanowiących załączniki do zaskarżonej decyzji.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła działająca przez pełnomocnika L. G., zarzucając jej:
* obrazę art. 7 k.p.a. polegającą na zaniechaniu przeprowadzenia postępowania w celu ustalenia rzeczywistego przebiegu granicy prawnej między nieruchomością skarżącej a nieruchomością inwestorów;
* obrazę art. 10 k.p.a. polegającą na zaniechaniu przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem zasady uczestnictwa stron w każdym stadium postępowania administracyjnego przez uznanie braku doręczenia wszystkich zawiadomień pełnomocnikowi L. G. w postępowaniu pierwszoinstacyjnym, za uchybienie nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Z tych względów skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ponadto wniosła o zwolnienie jej z kosztów postępowania ze względu na sytuację majątkową.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. pełnomocnik skarżącej podniósł, iż wskazywany w postępowaniu pierwszoinstacyjnym i nieuwzględniony przez organy obu instancji, faktyczny - odmienny od prawnego - przebieg granicy pomiędzy nieruchomością skarżącej a nieruchomością inwestorów, sprawia, że zamierzona inwestycja w znacznym stopniu będzie utrudniać skarżącej korzystanie z jej nieruchomości. Na potwierdzenie tej okoliczności przedstawiono mapę zasadniczą i podniesiono, że okoliczność ta niewątpliwie ma wpływ na ustalenie lub brak ustalenia warunków dla zamierzonej inwestycji. Motywując natomiast zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. podkreślono, że stanowisko Kolegium, według którego niezawiadomienie pełnomocnika strony o czynnościach postępowania, nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, narusza przepis art. 10 § 1 k.p.a. Wyjątki od
Sygn. akt SA/Wr 407/05
wynikającej z przywołanego przepisu reguły, przewiduje art. 10 § 2 k.p.a., jednakże w rozpatrywanej sprawie nie miały one miejsca. Brak zawiadomienia o rozprawie i innych czynnościach postępowania, uniemożliwił zatem stronie działającej przez pełnomocnika czynny udział w postępowaniu administracyjnym, to zaś prowadziło do naruszenia przywołanego wyżej art. 10 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn.zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając zatem w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Należy też dodać, że w myśl przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.
Działając w graniach tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego, co spowodowane jest koniecznością zastosowania przy orzekaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit b i c przywołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Uwadze organu odwoławczego uszła bowiem istotna dla rozpoznawanej sprawy okoliczność związana z faktem, że odwołanie od zaskarżonej decyzji, w imieniu L. G., wniesione zostało przez osobę, która do tego podania nie dołączyła pełnomocnictwa, o którym mowa w art. 33 § 2 i 3 k.p.a.
Trzeba bowiem zaznaczyć, że kodeks postępowania administracyjnego przyznaje stronie postępowania administracyjnego uprawnienie do działania
Sygn.akt II SA/Wr 407/05
osobiście lub przez pełnomocnika /art. 32 k.p.a,/, jednak zgodnie z art. 33 § 2 tego kodeksu - w przypadku działania przez pełnomocnika - pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Z kolei przepis art. 33 § 3 k.p.a. nakłada na pełnomocnika wymóg dołączenia do akt poświadczonego odpisu pełnomocnictwa, przy czym adwokat lub radca prawny może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa.
W rozpoznawanej sprawie, przepisy powyższe zostały naruszone. Z przekazanych Sądowi akt sprawy organu odwoławczego wynika bowiem, że do odwołania od decyzji Burmistrza Z. Ś. z dnia [...]r., Nr [...], adwokat M. C. reprezentujący L. G., nie dołączył pełnomocnictwa, które uprawniałoby go do wniesienia w jej imieniu odwołania od wskazanej decyzji z dnia [...]r. , Nr [...]. Po uzupełnieniu - na wezwanie Sądu - akt przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Sąd stwierdził również, że jedyne pełnomocnictwo jakie znajduje się w aktach sprawy, to pełnomocnictwo udzielone adwokatowi M. C. przez L. G. do "prowadzenia sprawy - odwołania od decyzji Burmistrza Z. Ś. z dnia [...]r. nr [...]o warunkach zabudowy" w dniu [...]r. Zakres udzielonego pełnomocnictwa, co jasno wynika z jego treści, ograniczony zatem został wyłącznie do reprezentacji w postępowaniu odwoławczym zainicjowanym odwołaniem od decyzji z dnia [...]r. Po zakończeniu tego postępowania odwoławczego /co dokonane zostało wydaniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r./ zakres pełnomocnictwa uległ wyczerpaniu. Treść zacytowanego wyżej pełnomocnictwa wskazuje bowiem, że jego zakres ograniczony został przez stronę wyłącznie do reprezentowania jej w postępowaniu odwoławczym od konkretnej, precyzyjnie określonej decyzji /decyzji Burmistrza Z. Ś. z dnia [...]r., nr [...]/. Tak udzielonego pełnomocnictwa, nie można zdaniem Sądu rozciągać na inne czynności, zwłaszcza, zaś na czynność sporządzenia odwołania i czynność reprezentowania w postępowaniu odwoławczym od decyzji Burmistrza Z. Ś. z dnia [...]r., nr [...]. Pomimo bowiem, ze mamy tutaj do czynienia z tą samą sprawą administracyjną, to zakres omawianego pełnomocnictwa obejmuje upoważnienie do prowadzenia w imieniu strony jedynie części tej sprawy -reprezentowania w postępowaniu odwoławczym od wskazanej wyżej decyzji. Przy dokonaniu oceny zakresu udzielonego w dniu [...] r. pełnomocnictwa
Sygn.akt ll SA/Wr 407/05
należało zatem odróżnić sprawę w której toczy się postępowanie od poszczególnych czynności dokonywanych w toku postępowania w tej sprawie oraz mieć na względzie przede wszystkim to, że w postępowaniu administracyjnym -zgodnie z zasadą dyspozycyjności - to strona władna jest dokonywać czynności procesowych. Stąd jeżeli wyraźnie nie scedowała swego uprawnienia na pełnomocnika, to przyjąć trzeba, że nie nadała mu upoważnienia do podjęcia określonych działań.
W zaistniałej sytuacji, obowiązkiem organu odwoławczego, przed przystąpieniem do rozpoznania odwołania od decyzji z dnia [...]r. , było zatem wezwanie pełnomocnika L. G. - zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. - do dostarczenia pełnomocnictwa odpowiadającego wymogom wynikającym z art. 33 § 2 i 3 k.p.a. Zaniechanie tej - koniecznej dla usunięcia zaistniałej niezgodności -czynności prowadzić musiało do istotnego naruszenia art. 32 i art. 33 k.p.a. oraz wspomnianego art. 64 §2 k.p.a.
W tych okolicznościach podjęte w wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego przez pełnomocnika L. G., rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., wobec niewyjaśnienia kwestii jej reprezentacji, należy uznać co najmniej za przedwczesne.
Sąd zwraca ponadto uwagę, że w orzecznictwie wskazuje się, że sytuacja w której do udziału w postępowaniu dopuszczono podmiot, któremu strona nie udzieliła pełnomocnictwa przy jednoczesnym zaniechaniu obowiązków z art. 64 § 2 i art. 9 k.p.a., powoduje stan, w którym strona bez własnej winy nie jest należycie reprezentowana w postępowaniu. Zatem udział w postępowaniu nienależycie umocowanego pełnomocnika, przy braku działania samej strony, odpowiada w istocie sytuacji o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. / por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 1993 r., II Po 1308/92, Prawo i Życie 1994, Nr 14, str. 15; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2002 r., I! SA/Po 522/01/.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy uwzględniając uwagi zawarte w niniejszym wyroku wyjaśni zatem kwestię reprezentacji strony i w zależności od uzyskanych wyjaśnień oceni złożone odwołanie. Dodać należy, że wyjaśnienie powyższej sprawy, może również rzutować na ocenę postępowania pierwszoinstancyjnego w kontekście podniesionych w skardze zarzutów.
Sygn.akt II SA/Wr 407/05
Wobec przedstawionych wyżej uchybień Sąd stwierdził również, że nie jest możliwe ustosunkowanie się do przedstawionych w skardze zarzutów.
Mając na względzie przedstawione okoliczności faktyczne i prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy prawa procesowego w sposób o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit b i c przywołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Klauzula zawarta w pkt II, wynika z konieczności zastosowania przez Sąd art. 152 przywołanego aktu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło