II SA/Wr 407/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Władysław Kulon Sędzia WSA - Olga Białek Sędzia WSA - Anna Siedlecka /sprawozdawca/ Protokolant starszy sekretarz sądowy - Magda Minkisiewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 września 2013 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Złotoryi na uchwałę Rady Miasta i Gminy Świerzawa z dnia 28 grudnia 2012 r. Nr XXV/123/2012 w przedmiocie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Rada Miasta i Gminy Świerzawa uchwałą Nr XXV/123/2012 z dnia 28 grudnia 2012 r. określiła wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości. W podstawie prawnej uchwały podano art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) oraz art. 6n ust. 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2012 r., poz. 391). W § 1 ust. 1 uchwały przyjęto, że określa się wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości zamieszkałych - stanowiący załącznik nr 1 do uchwały. W ust. 2 stwierdzono, że określa się wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowania odpadami komunalnymi, składanej przez właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne - stanowiący załącznik nr 2 do uchwały. W § 2 uchwały postanowiono, że deklaracje, o których mowa w § 1, właściciele nieruchomości zobowiązani są złożyć w siedzibie Zarządu Lokali Gminnych w Świerzawie w terminie: 1) do dnia 28 lutego 2013 r. - dla pierwszej składanej deklaracji, 2) 14 dni - od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych lub w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na nieruchomości. W § 3 postanowiono, że wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi Miasta i Gminy Świerzawa, a w § 4, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego, nie wcześniej jednak niż z dniem 1 stycznia 2013 roku. Prokurator Rejonowy w Złotoryi – powołując się na art. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz.U. z 2008 r. Nr 7, poz. 39 ze zm.) – wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na opisaną na wstępie uchwałę w zakresie obejmującym treść: "niniejszą deklarację składam pouczony/a o odpowiedzialności karnej z art. 233 Kodeksu Karnego - kto składając zeznania mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3 - i oświadczam, że podane przeze mnie dane są zgodne z prawdą", który to zapis został zamieszczony w załączniku nr 1 oraz w załączniku nr 2 do zaskarżonej uchwały. Prokurator zarzucił istotne naruszenie przepisu art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, polegające na zamieszczeniu we wzorach deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zawartych w załącznikach nr 1 i nr 2 do zaskarżonej uchwały, danych polegających na nałożeniu na mieszkańców gminy Świerzawa obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 § 1 kodeksu karnego z przekroczeniem ustawowego upoważnienia. Stawiając powyższy zarzut skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności § 1 ust. 1 i 2 zaskarżonej uchwały w zakresie przyjętych wzorów deklaracji stanowiących załączniki do uchwały w pkt F załącznika nr 1 oraz w pkt H załącznika nr 2 w brzmieniu "niniejszą deklarację składam pouczony/a o odpowiedzialności karnej z art. 233 Kodeksu Karnego - kto składając zeznania mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy zeznaje nieprawdę łub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3 - i oświadczam, że podane przeze mnie dane są zgodne z prawdą". Na uzasadnienie skargi podano, że ustalony w załącznikach nr 1 i 2 zaskarżonej uchwały obowiązek składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 § 1 kodeksu karnego nie ma żadnej podstawy w przepisach obowiązującego prawa, a zwłaszcza w tych, które zostały podane jako podstawa prawna podjęcia kwestionowanej uchwały. W szczególności takiej podstawy nie stanowi art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z treścią tego przepisu, w brzmieniu aktualnie obowiązującym, rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ułatwienia składania deklaracji, określa, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego: 1) wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; jak też informację o terminach i miejscu składania deklaracji; 2) warunki i tryb składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności: a) ich format elektroniczny oraz układ informacji i powiązań między nimi zgodnie z przepisami o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, b) sposób ich przesyłania za pomocą środków komunikacji elektronicznej, c) rodzaje podpisu elektronicznego, którym powinny być opatrzone. Zgodnie z ust. 2 przywołanego przepisu Rada gminy w uchwale, o której mowa w ust. 1, może nadto określić wykaz dokumentów potwierdzających dane zawarte w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zdaniem skarżącego, w zakresie treści deklaracji opracowywanych na podstawie cytowanego przepisu nie mieści się zatem nałożenie na osobę ją wypełniającą obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności karnej określonej w art. 233 kodeksu karnego. Artykuł 233 kodeksu karnego dotyczy odpowiedzialności za składanie zeznania mającego służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy. Na podstawie tego artykułu odpowiedzialności karnej podlega ten, kto składając zeznania mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę. W myśl art. 233 § 6 kodeksu karnego sprawca odpowiada za podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w oświadczeniu, które ma służyć za dowód w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, jeżeli przepis ustawy przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Z unormowania tego wynika, że przestępstwem jest złożenie fałszywego oświadczenia, na przykład w kwestionariuszach lub formularzach. Warunkiem jednak takiej odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia jest, by przepis ustawy, na podstawie której oświadczenie jest składane, przewidywał możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 24.05.2012r. w sprawie o sygn. akt V KK 62/ 12). Jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań), to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas, w razie przeniesienia kompetencji do określania przez organ samorządu terytorialnego wzoru informacji i deklaracji, winien przewidzieć w treści upoważnienia wymóg pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Tymczasem przepis art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie przewiduje takiej możliwości, a ustawowego upoważnienia dla rady gminy nie można domniemywać. (vide np. wyroki WSA w Kielcach z 25.10.2012r. w sprawie I SA/Ke 506/12, z 31.12.2012r. w sprawie I Ke 680/12, z 05.09.2012r. w sprawie I SA/Ke 355/12, z 05.09.2012r. w sprawie I SA/Ke 416/12). W ocenie skarżącego, wobec powyższego zobowiązanie do złożenia oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, wynikającej z art. 233 kodeksu karnego w uchwale organu stanowiącego przepis prawa miejscowego bez umocowania w przepisie wskazanej ustawy, pozostaje w sprzeczności z wyżej wymienionym przepisem. Podejmując zatem zaskarżoną uchwałę rada nie miała umocowania prawnego do nałożenia na mieszkańców gminy obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 kodeksu karnego, a przywołując w treści deklaracji oświadczenie o tym pouczeniu dopuściła się istotnego naruszenia prawa. Prokurator nadmienił, że zaskarżona uchwała jest niewątpliwie aktem prawa miejscowego obowiązującego na terenie gminy Świerzawa. Skierowana bowiem została do wszystkich właścicieli nieruchomości zamieszkałych oraz właścicieli nieruchomości niezamieszkałych, na których powstają odpady komunalne, położonych na terenie gminy Świerzawa. Mając zatem powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż zaskarżona uchwała w zakresie podlegającym zaskarżeniu, została wydana z przekroczeniem ustawowego upoważnienia. Z tych też względów zaistniała konieczność stwierdzenia jej nieważności. Odpowiadając na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi i umorzenie postępowania w niniejszej sprawie. Organ gminy wniósł o dopuszczenie dowodu z uchwały Nr XXIX/145/2013 Rady Miasta i Gminy Świerzawa z dnia 24 kwietnia 2013 r. zmieniającej uchwałę w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego z dnia 7 maja 2013 r. poz. 2947 na okoliczność dokonania zmiany załącznika Nr 1 i nr 2 do spornej uchwały, co czyni bezpodstawność skargi. Podkreślono, że w dniu 24 kwietnia 2013 r. Rada Miasta i Gminy Świerzawa podjęła uchwałę zmieniającą zaskarżoną uchwałę. Zmiana między innymi dotyczyła uchylenia zapisu o "odpowiedzialności karnej" właściciela nieruchomości za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością. Następnie wraz z pismem Przewodniczącego Rady Miasta i Gminy Świerzawa, w dniu 19 czerwca 2013 r. sądowi doręczono pismo procesowe skarżącego sporządzone w dniu 5 czerwca 2013 r., zawierające oświadczenie o cofnięciu skargi. Prokurator stwierdził, że z uwagi na treść uchwały Nr XXIX/145/2013 Rady Miasta i Gminy Świerzawa z dnia 24 kwietnia 2013 r. zmieniającej zaskarżoną uchwałę, mocą której kwestionowane przez skarżącego zapisy zostały uchylone, skarga stała się bezprzedmiotowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t.jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.) organ, którego działanie zaskarżono może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Jest to jedna z "innych przyczyn" bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego skutkująca jego umorzeniem (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie wskutek autokontroli organu doszło do wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanego fragmentu wzoru deklaracji i podjęcia (przy uwzględnieniu w całości zarzutów skargi) nowej zmieniającej uchwały Nr XXIX/145/2013 z dnia 24 kwietnia 2013 r. w tym zakresie. W tym stanie rzeczy, stwierdzić należy, że przestał istnieć przedmiot zaskarżenia, tj. kwestionowany zapis wzoru uchwalonej deklaracji. Wobec powyższego – zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – należało orzec jak wyżej.