II SA/Wr 407/17

WyrokWSA we Wrocławiu2017-09-27

Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Halina Filipowicz-Kremis, Mieczysław Górkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata adiacencka z tytułu udziału w kosztach budowy kanalizacji deszczowej może zostać ustalona, gdy droga, której częścią jest kanalizacja, nie została w pełni ukończona (np. brak chodników i krawężników)?
Ratio decidendi
Opłata adiacencka może zostać ustalona po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej, nawet jeśli droga, której częścią jest ta infrastruktura, nie jest w pełni ukończona. Kluczowe jest uzyskanie pozwolenia na użytkowanie urządzeń infrastruktury technicznej, co potwierdza stworzenie warunków do podłączenia.
Stan faktyczny
Skarżący M.G. kwestionował decyzję o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu udziału w kosztach budowy kanalizacji deszczowej. Zarzucał, że inwestycja nie została ukończona, kanalizacja jest wadliwa, a rzeczoznawca nie uwzględnił specyfiki jego działki. Organ pierwszej instancji ustalił opłatę, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując na spełnienie przesłanek ustawowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant starszy woźny sądowy Natalia Rusinek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 września 2017r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu udziału w kosztach budowy kanalizacji deszczowej oddala skargę w całości. Decyzją z dnia [...] r. (nr [...]), wydaną z up. Burmistrza Miasta O., wydaną na podstawie art. 144 ust. 1, 145, 146 i 148 ust 1, 2 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.) oraz art. 63 Ordynacji podatkowej (Dz. U z 2012 r., poz. 749 ze zm.) i uchwały RM O. nr [...] i uchwały zmieniającej tę uchwałę nr [...] ustalono M. G. opłatę adiacencką z tytułu udziału w kosztach budowy kanalizacji deszczowej w ul. [...] w O. w wysokości 1199 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w związku z wybudowaniem kanalizacji deszczowej (w szczególności przykanalika kanalizacji deszczowej) wzrosła wartość nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], AM-20, obręb nr 0003 R., będąca własnością M. G.. W odwołaniu, złożonym w ustawowo przewidzianym terminie, M. G. wskazał, że inwestycja nie została ukończona w całości, wybudowana kanalizacja deszczowa w ul. Owocowej jest wadliwa (wody deszczowe zalewają działkę odwołującego się), w operacie szacunkowym rzeczoznawca majątkowy nie uwzględnił "zaniżenia działki nr [...] w stosunku do działek sąsiednich o ok. 60 cm", nie zawiadomiono go o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z operatem szacunkowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] r., [...], po rozpatrzeniu odwołania M. G. od, wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta O., decyzji Naczelnika Wydziału Geodezji, Gospodarki Gruntami, Rolnictwa i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta O. z dnia [...] r. (nr [...]), ustalającej opłatę adiacencką z tytułu udziału w kosztach budowy kanalizacji deszczowej w ul. [...] w O., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147, ze zm.), dalej jako ustawa, właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Pod pojęciem opłaty adiacenckiej należy rozumieć, w szczególności, opłatę ustaloną w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi (art. 4 pkt 11 ustawy). Przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych (art. 143 ust. 2 ustawy). Zgodnie z art. 143 ust. 1 ustawy, opłatę adiacencką stosuje się do nieruchomości bez względu na ich rodzaj i położenie, jeżeli urządzenia infrastruktury technicznej zostały wybudowane z udziałem środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w planie miejscowym na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne. Zgodnie z art. 145 ust. 1 ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Ustalenie, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, następuje na podstawie odrębnych przepisów (art. 148b ust. 1 ustawy). Wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy ustalająca wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej. Do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną w powyższej uchwale (art. 145 ust. 2 i art. 146 ust. 2 ustawy). Ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej. Ustalenie opłaty adiacenckiej następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartości nieruchomości. Wartość nieruchomości według stanu przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej i po ich wybudowaniu określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej (art. 146 ust 1, 1 a i 3 ustawy). Obowiązek właściciela nieruchomości uczestniczenia w kosztach budowy urządzenia infrastruktury technicznej wynika wprost z przepisów ustawy i, co więcej, nie jest uzależniony od tego, czy osoba zobowiązana do ponoszenia opłaty adiacenckiej faktycznie korzysta z tego urządzenia. Obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej powstaje jako wynik prowadzenia przez gminę określonej polityki przestrzennej i inwestycyjnej, a - co charakterystyczne dla tego świadczenia - gmina może ustanowić obowiązek zwrotu kosztów wyłożonych na podniesienie standardu nieruchomości przez stworzenie możliwości podłączenia się do wybudowanych urządzeń infrastruktury, choć nie musi tego uczynić. Przymusowość świadczenia dla podmiotu, którego nieruchomości dotyczy podniesienie standardu, powstaje po wydaniu decyzji o ustaleniu opłaty. W tej sprawie Miasto O. zrealizowało inwestycję polegającą między innymi na budowie drogi wraz z kanalizacją deszczową w ulicy [...] (odcinek od ul. [...] do ul. [...] w O.). Do tej drogi przylega bezpośrednio działka nr [...], AM-20, obręb nr 0003 R.. Inwestycja została zrealizowana ze środków Miasta O.. Pismem z dnia 19 września 2016 r. Burmistrz Miasta O. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], AM-20, obręb nr 0003 R., spowodowanej wybudowaniem kanalizacji deszczowej, dla M. G.. Kolegium wskazuje, że na działce nr [...] obowiązują ustalenia uchwały nr [...] Rady Miasta O. z dnia 25 stycznia 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w rejonie ulic [...] i rzeki O. w O. (Dz. Urz. Woj. D.. Nr [...], poz. [...], z późn.zm.). Nieruchomość ta została w części graficznej planu oznaczona symbolem MN/U, z podstawowym przeznaczeniem zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna (rozdział 8 planu). Ponadto, za dzień stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej kanalizacji deszczowej przyjęto dzień 30 grudnia 2014 r. - dzień, w którym stała się ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] r., nr [...], udzielająca Miastu O. pozwolenia na użytkowanie, między innymi drogi wraz z kanalizacją deszczową w ulicy [...] (odcinek od ul. [...] do ul. [...] w O.). Nadto, pismem z dnia 20 września 2016 r. spółka M. sp. z o.o. wskazała, że na podstawie protokołu odbioru robót z dnia 12 września 2016 r. można stwierdzić, że zostały stworzone warunki przyłączenia działki nr [...] do kanalizacji deszczowej. Istotnym środkiem dowodowym w postępowaniu o ustalenie opłaty adiacenckiej jest opinia o wzroście wartości nieruchomości sporządzona przez osobę posiadającą uprawnienia rzeczoznawcy. W toku postępowania, na zlecenie Burmistrza Miasta O. rzeczoznawca majątkowy M. S. (nr uprawnień [...]) sporządził w dniu 30 września 2016 r. operat szacunkowy, w którym ustalił wartość działki nr [...] przed wybudowaniem kanalizacji deszczowej i po jej wybudowaniu. Zgodnie z art. 154 ust. 1 ustawy, wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. W tej sprawie rzeczoznawca dokonał wyceny nieruchomości przy zastosowaniu podejścia porównawczego, polegającego na określeniu wartości nieruchomości przy założeniu, że wartość ta odpowiada cenom, jakie uzyskano za nieruchomości podobne, które były przedmiotem obrotu rynkowego. Ceny te koryguje się ze względu na cechy różniące nieruchomości podobne od nieruchomości wycenianej oraz uwzględnia się zmiany poziomu cen wskutek upływu czasu. Podejście porównawcze stosuje się, jeżeli są znane ceny i cechy nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej (art. 153 ust. 1 ustawy). Ponadto, rzeczoznawca majątkowy w podejściu porównawczym zastosował metodę porównywania parami, w której porównuje się nieruchomość będącą przedmiotem wyceny, której cechy są znane, kolejno z nieruchomościami podobnymi, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości (§ 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, Dz. U. Nr 207, poz. 2109, z późn. zm., dalej jako rozporządzenie). Wybór tego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości został wyjaśniony przez rzeczoznawcę w operacie. Do określenia wartości działki [...] o powierzchni 0,1157 ha przed wybudowaniem i po wybudowaniu kanalizacji deszczowej przyjęto po 3 nieruchomości porównywalne (przed wybudowaniem kanalizacji deszczowej z obrębu R., po wybudowaniu kanalizacji deszczowej z obrębów R. i L.). Rzeczoznawca ustalił dodatni trend dotyczący cen nieruchomości (3,66% rocznie), wartość 1 m2 gruntu, przyjął 3 cechy rynkowe: lokalizacja, uzbrojenie i powierzchnia działki, ustalił wagę tych cech (odpowiednio: 45,19%, 34,11% i 20,7%), a także ustalił zasady oceny tych cech. W ten sposób rzeczoznawca ustalił wartość rynkową działki nr [...] przed wybudowaniem kanalizacji deszczowej na kwotę 143 456 zł, a po wybudowaniu kanalizacji deszczowej na kwotę 146 453 zł. W związku z tym, na skutek wybudowania kanalizacji deszczowej wartość działki nr [...] wzrosła o 2 997 zł. Kolegium stwierdza, że struktura operatu szacunkowego jest formalnie prawidłowa, a sam operat jest logiczny i wewnętrznie spójny. Operat szacunkowy w szczególności odpowiada przepisowi § 40 ust. 1 i 2 rozporządzenia (przy określaniu wartości nieruchomości przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej i po ich wybudowaniu, dla ustalenia opłat adiacenckich nie uwzględnia się wartości części składowych tej nieruchomości; przy określaniu wartości nieruchomości po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej uwzględnia się odległość nieruchomości od urządzeń infrastruktury technicznej oraz warunki podłączenia nieruchomości do tych urządzeń). W dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej kanalizacji deszczowej obowiązywała uchwała nr [...] Rady Miejskiej O. z dnia 26 lutego 1999 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej dla właścicieli nieruchomości i użytkowników wieczystych nieruchomości gruntowych, o których mowa w art. 144 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zmieniona uchwałą nr [...] Rady Miejskiej O. z dnia 30 czerwca 2000 r., którą ustalono stawkę procentową opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej w wysokości 40% różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. Ponadto w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej kanalizacji deszczowej właścicielem działki nr [...] był M. G.. Odnosząc tę 40 % stawkę do ustalonej kwoty wzrostu wartości działki nr [...] należy stwierdzić, że Burmistrz Miasta O. prawidłowo ustalił opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości tej nieruchomości spowodowanej wybudowaniem kanalizacji deszczowej dla M. G. w wysokości 1199 zł (po zaokrągleniu do pełnych złotych). Z tych powodów kolegium, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 29 listopada 2016 r. W sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki pozytywne określone w ustawie umożliwiające Burmistrzowi Miasta O. ustalenie opłaty adiacenckiej, nastąpił obiektywny wzrost wartości działki nr [...] spowodowany wybudowaniem kanalizacji deszczowej, a od stworzenia warunków do korzystania z tej kanalizacji nie upłynęły jeszcze 3 lata. Kolegium podkreśla, że mimo zapewnienia stronie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, M. G. nie skorzystał ze swoich uprawnień, w szczególności nie przedłożył żadnego opracowania, które podważałoby wycenę dokonaną w operacie szacunkowym sporządzonym na zlecenie organu. Odnosząc się do zarzutu braku zawiadomienia strony o zakończeniu postępowania i uniemożliwienia zapoznania się ze sporządzonym operatem szacunkowym należy zauważyć, że stosowne zawiadomienie z dnia 19 października 2016 r. zostało przez organ pierwszej instancji skierowane do M. G. (na adres: ul. [...], [...] W.) i w związku z nie podjęciem przesyłki w terminie w placówce pocztowej operatora wyznaczonego, po dwukrotnym awizowaniu (w dniach 24 października 2016 r. i 2 listopada 2016 r.) i pozostawieniu odpowiedniej informacji w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, uznane za skutecznie doręczone w dniu 7 listopada 2016 r. (fikcja doręczenia określona w art. 44 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego). Po upływie wyznaczonego w zawiadomieniu 7-dniowego terminu organ pierwszej instancji wydał z kolei zaskarżoną decyzję. Na powyższą okoliczność wpływu nie ma wskazana w oświadczeniu M. G. z dnia 11 lutego 2017 r. kwestia przebywania przez stronę za granicą na przełomie października i listopada 2016 r. Na ostateczną decyzję w sprawie skargę do sądu administracyjnego złożył M. G., reprezentowany przez J. G.. Na uzasadnienie wskazano, że M. G. nie zgadza się z decyzją kolegium i jej uzasadnieniem, gdyż jest stronnicza i nieobiektywna w świetle zgłoszonych dowodów zawartych w jego odwołaniu, w jego piśmie z dn. 14.02.2017 r. i w stosunku do ustawy o drogach publicznych z 21.03 .1985 r. (Dz. U. Nr l9, poz. ll5), która stanowi, że droga jest budowlą wraz z drogowymi urządzeniami inżynierskimi, urządzeniami, oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego zlokalizowanym w pasie drogowym. W związku z tym, że kanalizacja deszczowa jest integralną częścią drogi służącą przede wszystkim do odprowadzania wód deszczowych i roztopowych z drogi i zrealizowanej przez Miasto O. pod nazwą "Budowa drogi o nawierzchni utwardzonej z kanalizacją deszczową w ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...], w ul. [...] i w ul. [...] w O.. Jak się jednak okazało "droga" w/w inwestycji Miasta O. nie została dotychczas ukończona w całości. Brakuje chodników - jako części drogi przeznaczonej do ruchu pieszych (art. 4pkt. 6 ustawy j.w), krawężników- ograniczających jezdnię i spływ wód opadowych z drogi do kratek ściekowych, a nie na sąsiednie nieruchomości gruntowe. W ten sposób szczególny na nieruchomość gruntową M. G. - oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] Am-20 obręb R., gdyż działka skarżącego jest nieco zaniżona fizycznie w stosunku do wybudowanej drogi i działek sąsiednich (ok 60 cm.). Uniemożliwia to skarżącemu tymczasowe zagospodarowanie jego działki na cele tymczasowe a musi płacić wymagane prawem podatki. Nadto strona wskazuje, że kanalizacja deszczowa, wykonana w ramach inwestycji j.w. mimo doprowadzona do granicy gruntowej nieruchomości skarżącego nie została również ukończona. Brakuje oznakowania naziemnego przykanalika na jego zakończeniu i dokumentacji powykonawczej. W związku z tym M. G. uważa, że zgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych (art. 4 pkt.17) "Budowa drogi" jak w inwestycji wykonywanej przez Miasto O. - jest to wykonanie połączenia drogowego między określonymi miejscami lub miejscowościami a także jako odbudowa i rozbudowa. Opłata adiacencka związana jest ze wzrostem nieruchomości, powinna być nałożona dopiero po wybudowaniu drogi w całości. Nie po wybudowaniu jej poszczególnych elementów. Ponadto skarżący uważa, że w jego przypadku nie ma wzrostu wartości jego działki mimo wykonania inwestycji j.w. - oparte na teoretycznych porównaniach działek z 2 różnych częściach O.. Najprawdopodobniej rzeczoznawca majątkowy nie dokonał wizji lokalnej kształtowania i położenia działki skarżącego przy ul. [...]/[...]. Zapewne wówczas zauważyłby, że koszty nadłożenia gruntu na działkę skarżącego (do wyrównania z nomami działek sąsiednich i wybudowanej drogi), wielokrotnie przewyższają wartość u działki, wyliczonej operatem szacunkowym przez biegłego. Ponadto dotychczasowe położenie działki skarżącego wymaga wykonania drenażu jego działki ze względu na ciągłe zalewanie jego działki wodami opadowymi, spływającymi z wybudowanej drogi (znacząco położonej powyżej poziomu gruntu skarżącego i z powodu braku krawężników czających spływ wód z wybudowanej drogi). Strona skarżąca podkreśla, że kolegium nie wykazało się również rzetelnością w ocenie i rozpoznaniu zachowań skarżącego w związku z nie odebraniem przez niego korespondencji, skierowanej do niego przez organ I instancji. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia z daty 11.02.2017 wynika jednoznacznie, że wykazał się on należytą starannością poznaniu treści kierowanej do niego korespondencji tylko biurokratyczne podejście pracowników Organu I-wszej instancji nie pozwoliły poznać mu treści tej korespondencji. Skarżący dodaje, że zwrócił się do organu I-wszej Instancji o wydanie kserokopii z sprawy w swoim piśmie z dn. 15.05.2017r, którego mu odmówiono. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pełnomocnik skarżącego złożył jeszcze do akt polemikę do odpowiedzi na skargę, w której podtrzymał zgłoszone zarzuty i wskazał ponownie na ustawę o drogach publicznych i zawarte tam unormowania, brak w aktach decyzji o pozwoleniu na budowę drogi z 2 października 2012 r., a także niezrozumiałą treść protokołu odbioru robót. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga nie może zostać uwzględniona. Stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774; dalej: u.g.n.). Zgodnie z treścią art. 144 ust. 1 u.g.n., właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Ponadto stosownie do treści art. 145 u.g.n. wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi (ust. 1). Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w art. 146 ust. 2 u.g.n. Do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną w uchwale rady gminy obowiązującą w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi (ust. 2). Opłata adiacencka związana jest, jak to wynika z art. 4 pkt 11 u.g.n., ze wzrostem wartości nieruchomości, spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego i ma charakter obligatoryjny, a obowiązek jej uiszczenia istnieje niezależnie od tego czy właściciel nieruchomości ma zamiar z wybudowanych urządzeń korzystać. Przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Przenosząc dotychczasowe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba powiedzieć, że przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, co jest niesporne, że Miasto O. wybudowało ze środków budżetu gminy kanalizację deszczową wraz z przykanalikiem do granicy nieruchomości skarżącego. Akta sprawy wskazują także, że w dniu, w którym decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. udzielająca inwestorowi pozwolenia na użytkowanie dróg o nawierzchni utwardzonej wraz z kanalizacją deszczową w ulicach [...], odcinek od ul. [...] do ul. [...], w ul. [...] oraz ul. [...] .... zaistniały warunki do podłączenia nieruchomości do wybudowanych urządzeń infrastruktury technicznej, tu: kanalizacji deszczowej i przykanalika kanalizacji deszczowej. Z tego co wcześniej powiedziano wynika wprost, że ostateczna i prawomocna decyzja organu nadzoru budowlanego, a także poprzedzająca wydanie tej decyzji obowiązkowa kontrola i protokół odbioru robót budowlanych wskazują, że na dzień wydania decyzji organu pierwszej instancji zaistniała przesłanka ustawowa z art. 145 u.g.n. do ustalenia opłaty adiacenckiej. Zostały bowiem stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzenia kanalizacji deszczowej, stanowiącej element infrastruktury technicznej. Wbrew twierdzeniom skargi dla przesłanek do wydania kontrolowanej decyzji obojętną jest okoliczność czy sama droga została oddana do użytku, bowiem przywołany przepis mówi o stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Zatem jest to alternatywa rozłączna, czyli (jak wcześniej wskazano) już tylko sama okoliczność udzielenia inwestorowi pozwolenia na użytkowanie "dróg o nawierzchni utwardzonej wraz z kanalizacją deszczową" tworzy po stronie skarżącego obowiązek zapłaty opłaty adiacenckiej, określonej w decyzji organu wykonawczego gminy. Zdaniem sądu niezasadne jest także (w świetle zgromadzonych dowodów) twierdzenie skargi, jakoby nie nastąpił wzrost wartości nieruchomości skarżącego w wyniku inwestycji organu administracji publicznej. Znajdujący się w aktach organu pierwszej instancji operat szacunkowy wskazuje, że biegły-rzeczoznawca odbył oględziny nieruchomości wycenianej, o czym napisał na k. 5 wyceny (p. 3.3 pp 9 wyceny) i szczegółowo nieruchomość opisał w p. 5.4.1. operatu. Ustalenie, czy doszło do wzrostu wartości nieruchomości, dokonywane jest w oparciu o opinię rzeczoznawcy majątkowego. Operat szacunkowy jest opinią biegłego, sporządzoną w oparciu o wiedzę ze specjalistycznego zakresu, gdyż to właśnie biegły dysponuje wiedzą i doświadczeniem pozwalającymi mu oszacować wzrostu wartości nieruchomości. Z mocy art. 154 ust. 1 tej ustawy – wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym (z wyjątkami określonymi w ust. 2 i 3 w przypadku braku planu), stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cenach nieruchomości podobnych. Pojęcia "stan nieruchomości" oraz "nieruchomość podobna", zostały zdefiniowane w art. 4 pkt 16 i 17 ustawy. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi trzeba wskazać, że przedmiotem wyceny przez biegłego, była zgodnie ze zleceniem Miasta O., zmiana wartości działki gruntu nr [...] AM – 20 obręb R. w wyniku rozbudowy infrastruktury technicznej. Inne okoliczności, w szczególności te podniesione w skardze nie były przedmiotem badania przez rzeczoznawcę, bowiem nie miały znaczenia dala wyniku sprawy. Jeśli chodzi o zarzut braku możliwości zaznajomienia się z materiałem dowodowym przed organem pierwszej instancji organ pierwszej instancji wysyłał do strony zawiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a nie miał wpływu na to czy strona z tej możliwości korzysta. Odnosząc się z kolei do pisma skarżącego (k. 7 akt organu drugiej instancji) sad nie neguje, że skarżący dołożył wszelkiej staranności, aby zapoznać się z korespondencją, pochodzącą z organu. Jednakże nie można nie zauważyć, ze sama strona w tym piśmie przyznaje, że podwójne awizo tej korespondencji było wynikiem przebywania w tym czasie przez skarżącego za granicą. W związku, zatem, z podniesioną okolicznością trzeba pamiętać, że w aktach organu pierwszej instancji znajduje się "zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej" z dnia 19 września 2016 r., skierowane do M. G. i z kserokopii zwrotnego poświadczenia odbioru wynika, że zawiadomienie to zostało skarżącemu doręczone osobiście 20 września 2016 r. Również zawiadomienie o sporządzeniu operatu szacunkowego wraz z krótkim opisem jego wniosków otrzymał osobiście skarżący 16 grudnia 2016 r. (vide kopia zwrotnego poświadczenia odbioru w aktach organu pierwszej instancji). Zatem po pierwsze organ poinformował skutecznie stronę o przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, a po drugie skarżący nie zawiadomił organu o tym, że przebywa poza adresem zamieszkania. Odnosząc się jeszcze do zarzutów repliki trzeba powiedzieć, że i one, zdaniem sądu, nie mają wpływu na trafność kontrolowanych decyzji. W świetle dotychczasowych rozważań za nieistotne dla wyniku postępowania należy uznać wywody repliki w zakresie ustawy o drogach publicznych. Wcześniej sąd wskazał, że dla powstania zobowiązania po stronie skarżącego nie musi droga być wykonana, wystarczy stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości kanalizacji deszczowej. Również, można jeszcze raz powiedzieć, że podnoszone po raz kolejny okoliczności w zakresie poziomu działki i poziomu drogi nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Te okoliczności nie były przedmiotem badania przez biegłego, prawidłowość wykonanych robót została potwierdzona przez pozwolenie na użytkowanie, a ewentualne szkody mogą być przedmiotem postępowania cywilnego. Decyzja o pozwoleniu na budowę nie jest konieczna, skoro mamy pozwolenie na użytkowanie. Mając na względzie powyższe, orzeczono jak na wstępie, na podstawie art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło