II SA/Wr 41/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Mieczysław Górkiewicz NSA Halina Kremis (sprawozdawca) Sędziowie: As. WSA Alicja Palus Protokolant: Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2005 r. sprawy ze skargi S. i E. M. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżących 10 zł kosztów postępowania; III. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Postanowieniem Starosty O. z dnia [...] (nr [...]) zawieszono postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty O. z dnia [...] Nr [...] o pozwoleniu na budowę obejmującego wykonanie robót budowlanych polegających na malowaniu elewacji parteru budynku przy ul. B. [...] w O., na działce nr 65, do czasu rozpatrzenia skargi T. I. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] Nr [...] przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Na postanowienie to zażalenie wnieśli S. i E. M. podnosząc, iż T. I. będąc współwłaścicielem 1/2 lokalu użytkowego, prowadzi w tym lokalu działalność nielegalnie, podejmując bezprawnie jednoosobowo decyzje dotyczące lokalu. Dalej skarżący podają, iż złożenie przez T. I. skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody D. z dnia [...] Nr [...] nie ma związku z podjętym przez Starostę O. postanowieniem o zawieszeniu postępowania. Postanowieniem z dnia [...] (Nr [...]), wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia Państwa S. i E. M., Wojewoda D. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Na uzasadnienie wskazał, że Wojewoda D. decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił w całości decyzję Starosty O. z dnia [...] Nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Starosty O. z dnia [...], nr [...] o pozwoleniu na budowę obejmującego wykonanie robót budowlanych polegających na malowaniu elewacji parteru budynku przy ul. B. [...] w O. dz. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Na wniosek T. I. z dnia [...] Starosta O. postanowieniem z dnia [...], nr [...] zawiesił wznowione postępowanie w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę obejmującego malowanie elewacji parteru budynku przy ul. B. [...] w O. do czasu rozpatrzenia skargi Pani T. I. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] Nr [...] Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Po analizie akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty przedstawione przez skarżących w zażaleniu a dotyczące prowadzonej działalności gospodarczej przez T. I. nie mają związku z prowadzoną sprawą. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest prawidłowość, to jest zgodność z przepisami prawa materialnego oraz procedury administracyjnej, wydanego w sprawie postanowienia. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Skoro zatem organ w wyniku wznowionego postępowania ma obowiązek wydać decyzję zawierającą rozstrzygnięcie w kwestii prawidłowości decyzji ostatecznej, wniesienie skargi przez T. I. do Naczelnego Sądu Administracyjnego uniemożliwia dalsze postępowanie administracyjne w sprawie. Wszczęcie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, mające na celu ocenę zgodności z prawem decyzji ostatecznej, która rozstrzygnęła zagadnienie wstępne ważne w innym postępowaniu administracyjnym, jest podstawą do zastosowania w tym postępowaniu administracyjnym przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Oczekiwanie na rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny prawidłowości ostatecznej decyzji Wojewody D. z dnia [...] Nr [...] dotyczącej przedmiotu wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę jest zagadnieniem wstępnym, bowiem zmiana stanu w zakresie rozpoznawanej sprawy mogłaby wpłynąć na dalszy tok postępowania administracyjnego. Na ostateczne postanowienie skargę do sądu administracyjnego wnieśli S. i E. M. W skardze podnieśli zarzuty zbieżne z odwołaniem we wnioskach skarga zmierza do uchylenia zakwestionowanego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddanie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga jest uzasadniona, choć z przyczyn innych niż w niej naprowadzone. Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwane dalej upsa – Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w tym także na orzeczenia wydane na podstawie norm prawa procesowego. Z taką kontrolą mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Przedmiotem badania legalności jest w sprawie niniejszej postanowienie Wojewody D. w sprawie utrzymania w mocy postanowienia organu pierwszej instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego, do czasu rozpatrzenia skargi T. I. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] Nr [...] przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Należy wskazać, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zatem zawieszenie postępowania na wskazanej wyżej podstawie uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: 1) postępowanie administracyjne jest w toku, 2) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, 3) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Przez zagadnienie wstępne rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego należy, ze względu na jego przedmiot, do kompetencji innego organu państwowego, niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Z akt wcale nie wynika, że w omawianym przypadku istnieje zagadnienie wstępne, o którym mowa w powołanym przepisie. Okoliczność podniesiona na wstępie, że do NSA została wniesiona skarga na decyzję organu odwoławczego w żadnym wypadku nie uzasadnia przyjęcia, iż w niniejszej sprawie zagadnienie wstępne, mogące być przyczyną zawieszenia postępowania, istnieje. Co więcej NSA w wyroku z dnia 8 października 1999 r. (sygn. akt SAB 46/99) stwierdził, że "oczekiwanie przez właściwy organ na załatwienie sprawy przez sąd administracyjny może być oceniane jako bezczynność organu. Ponieważ postępowanie może zostać zawieszone tylko w przypadku zaistnienia ściśle określonych przepisami okoliczności i taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie, zaskarżone postanowienie nie może się ostać i należy je uchylić". W kontrolowanym postępowaniu nie zaistniały dotychczas przesłanki uprawniające organy do zawieszenia postępowania administracyjnego. Zapadła w toku postępowania administracyjnego decyzja organu odwoławczego ma charakter decyzji ostatecznej. Dodatkowo wskazać tu można na wyrok NSA z dnia 13 października 2000 r. (IV SA 1670/98, ONSA 2001/4/189), w którym Naczelny Sąd Administracyjny wyraził, godny akceptacji pogląd, w myśl którego "samo wszczęcie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, mającego na celu ocenę zgodności z prawem decyzji ostatecznej, która rozstrzygnęła zagadnienie wstępne ważne w innym postępowaniu administracyjnym, nie może być podstawą do zastosowania w tym postępowaniu administracyjnym art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a." Reasumując, wobec stwierdzenia naruszenia prawa procesowego w kontrolowanym postępowaniu, zaskarżone postanowienia podlegają uchyleniu, po myśli art. 145 § 1 pkt 1 c) upsa. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 upsa, zaś art. 152 daje podstawę do orzeczenia, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu.