II SA/Wr 418/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA del. do WSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: NSA del. do WSA Halina Kremis (sprawozdawca) WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant: Katarzyna Grott po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. i A. D. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] Nr [...] w sprawie pozwolenia na użytkowanie dwóch budynków gospodarczych oddala skargę. Wojewoda D. decyzją z dnia [...] (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 82 ust. 3 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.) w zw. z art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. i A. D. od decyzji Burmistrza B. D. z dnia [...] (Nr [...]), udzielającej Cz. i A. S. pozwolenia na użytkowanie dwóch budynków gospodarczych zrealizowanych na działce nr [...] przy ul. O. nr [...] w B. D., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Na uzasadnienie organ wskazał, że zaskarżoną decyzją udzielono Cz. i A. S. pozwolenia na użytkowanie dwóch budynków gospodarczych wybudowanych na działce przy ul. O. nr [...] w B. D. Przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie administracyjne wykazało, że państwo S. w roku 1973 nabyli nieruchomość przy ul. O. [...] wraz z budynkiem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi usytuowanymi w granicy z sąsiednią nieruchomością nr [...] i przyległymi bezpośrednio do ściany budynku mieszkalnego stojącego w granicy. Jak wynika z akt sprawy, w roku 1986 przeprowadzono remont budynku gospodarczego oznaczonego w aktach nr 1, natomiast budynek gospodarczy nr 2 został wykonany zgodnie z pozwoleniem na budowę z dnia 14 stycznia 1986 r. (nr [...]) jako drewniany, usytuowany w odległości 1,20 m od granicy sąsiedniej nieruchomości, w miejsce rozebranego budynku gospodarczego przyległego do ściany budynku mieszkalnego sąsiedniej nieruchomości. Dokumentacja powykonawcza budynków gospodarczych, wykonana przez mgr inż. J. M. dowodzi, iż budynki zostały zrealizowane zgodnie ze sztuką budowlaną oraz obowiązującymi normami i przepisami, ich stan techniczny nie budzi zastrzeżeń i nie stanowią zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. W związku z powyższym, jak podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie ma przeciwwskazań do wydania decyzji pozwolenia na ich użytkowanie. Od decyzji Burmistrza wnieśli odwołanie właściciele sąsiedniej nieruchomości, którzy domagają się uchylenia decyzji pierwszej instancji i bezwzględnie żądają rozbiórki obiektów gospodarczych na działce przy ul. O. [...], które ich zdaniem funkcjonują niezgodnie z prawem i stanowią zagrożenie dla ludzi oraz mienia. Ponadto odwołujący się wnioskują o przywrócenie prawa do zaskarżenia decyzji Wojewody W. z dnia [...], która do nich nie dotarła. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda nie znalazł podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. Odpowiadając na zarzut odwołujących się, dotyczący nie doręczenia decyzji Wojewody W. z dnia [...] (Nr [...]) wskazano, że w aktach sprawy organu drugiej instancji znajduje się potwierdzenie odbioru tej decyzji, podpisane czytelnym podpisem "A. D." w dniu 16 września 1998 r. Pozostałe argumenty odwołania również nie zasługują na uwzględnienie. Prowadzone od roku 1995 postępowanie administracyjne w organie pierwszej i drugiej instancji dowiodło, iż budynki gospodarcze na działce przy ul. O. [...] w B. D. nie stanowią zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, a przepisy art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, przy spełnieniu wymogów przepisów art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane z uwzględnieniem przepisu § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62) pozwalają organowi architektoniczno-budowlanymi na orzeczenie o pozwoleniu na użytkowanie budynków gospodarczych. Na ostateczną w toku instancji administracyjnej decyzję w sprawie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli A. i A. D. W skardze podnieśli zarzuty zbieżne z odwołaniem. Wskazali, że zakwestionowana decyzja, akceptując samowolę budowlaną, łamie obowiązujące prawo. Zdaniem skarżących budynek murowany jest użytkowany przez właścicieli w sposób zagrażający zdrowiu i mieniu skarżących, zaś budynek drewniany został postawiony na podstawie pozwolenia na budowę na czas określony, a mimo to, po dokonanym w 1988 r. remoncie (również bez niezbędnego zezwolenia), nadal użytkowany. Wskazując na zauważone uchybienia skarżący wnoszą o uchylenie zakwestionowanej decyzji, jako niezgodnej z prawem. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w tym także na decyzje wydane na podstawie norm prawa budowlanego. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja organu administracji architektoniczno - budowlanej udzielająca pozwolenia na użytkowanie dwóch budynków gospodarczych. Skoro organ otrzymał od skarżącej impuls o nieprawidłowym stanie technicznym należących do uczestników postępowania pomieszczeń gospodarczych, był uprawniony do wydania skarżonej decyzji. Rozpoznając kwestię spornych inwestycji kompetentne organy jako podstawę materialno-prawną decyzji przywołały art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 42 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 r. oraz § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 14 sierpnia 1980 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki, który to przepis dopuszcza sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego pod określonymi w nim warunkami. Artykuł 103 stanowi w ust. 2 odesłanie do przepisów dotychczasowych w sprawach samowoli budowlanej. Oznacza to zastosowanie przepisów prawa budowlanego z 1974 r. do budowy wykonanej bez spełnienia wymagań wynikających z przepisów, zakończonej przed dniem wejścia w życie prawa budowlanego z 1994 r. Skutki tego rodzaju samowoli należy zatem likwidować przy użyciu środków prawnych określonych w przepisach prawa budowlanego z 1974 r. Ustawa prawo budowlane z 1974 r. do likwidacji skutków samowoli statuowała środki prawne przewidziane w art. 37 ust. 1, czyli nakaz przymusowej rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu lub przejęcie na własność Państwa bez odszkodowania tego obiektu wraz z przynależnym gruntem. Zgodnie z art. 37 ust. 1 rozbiórka mogła być stosowana tylko wtedy, gdy ustalono, że samowolnie wykonana budowa znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju albo - powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Jak wynika z treści art. 37 prawa budowlanego z 1974 r., w przypadku samowoli budowlanej nakaz przymusowej rozbiórki mógł być stosowany jedynie przy zaistnieniu skutków określonych w ust. 1 i 2 tego artykułu. Jeżeli nie zachodziły okoliczności określone w art. 37 prawa budowlanego z 1974 r., kompetentny organ był obowiązany do zastosowania art. 42 prawa budowlanego z 1974 r. i wydania pozwolenia na użytkowanie. Podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie było stwierdzenie zdatności do użytkowania wykonanego obiektu budowlanego. Pozwolenie na użytkowanie jest wyrazem legalizacji obiektu budowlanego wzniesionego z naruszeniem prawa. Wyłączenie przepisem ust. 2 art. 103 stosowania art. 48 do istniejącej w dniu wejścia w życie prawa budowlanego z 1994 r. samowoli budowlanej i poddanie tej samowoli przepisom dotychczasowym oznacza, że skutki takiej samowoli budowlanej należy likwidować przy użyciu art. 37, 40 i 42 prawa budowlanego z 1974 r. Mając na względzie poczynione wyżej uwagi należy uznać, że przywołując w podstawie prawnej art. 42 "starego" prawa budowlanego, którego norma prowadzi do legalizacji samowoli budowlanej, organ odwoławczy orzekł zgodnie z obowiązującym prawem. Wskazać bowiem wypada, że w dołączonych do odpowiedzi na skargę aktach administracyjnych znajduje się pismo skierowane do Cz. i A. S. z upoważnienia Burmistrza B. D. dnia [...], w którym zobowiązano stronę do przedłożenia szeregu dokumentów, celem wydania im pozwolenia na użytkowanie spornych obiektów, co świadczy o braku podstaw do zastosowania art. 37 "starego" prawa budowlanego. Zatem, ocena sądu w rozpoznawanej sprawie ogranicza się wyłącznie do zbadania prawidłowości zastosowania przez organy art. 42. Po dołączeniu wymienionych dokumentów organ wydał stronie pozwolenie na użytkowanie wybudowanego obiektu budowlanego, uznając, że jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa ludzi lub mienia i względami interesu społecznego. Za podstawę do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego przyjęto (jak nakazuje omawiany przepis prawa materialnego) stwierdzenie zdatności do użytku wykonanych obiektów, wynikające z dołączonej przez stronę "oceny stanu technicznego budynków gospodarczych nr 1 i 2" (k. 43 akt adm.). Tym samym zaskarżone decyzje odpowiadają prawu. Jeśli chodzi o zarzuty skargi, to nie można ich podzielić. Jak wyżej szeroko omówiono, w kontrolowanej sprawie nie mogło być mowy o orzeczeniu przymusowej rozbiórki obiektów budowlanych, bowiem takiemu rozwiązaniu stoi na przeszkodzie prawo materialne. Przeprowadzone postępowanie dowodowe przez organy administracji nie wykazało, aby stan techniczny budynków stanowił zagrożenie dla ludzi lub mienia. Przeciwne - z wniosków rzeczoznawcy wynika wprost, że "budynki gospodarcze nr 1 i 2 są sprawne technicznie, zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną", czyli spełniając normy budowlane spełniają także normy prawne zezwalające na korzystanie z nich. Na marginesie powyższych rozważań dodać jeszcze można, że w wyroku z 8 marca 1985 r. (II SA 602/84, ONSA 1985, Nr 1, poz.. 13) NSA wyraził godny akceptacji pogląd, że "garaże i parkingi w osiedlach mieszkaniowych są częścią tych osiedli jako urządzenia komunikacji wewnętrznej związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkańców, wobec czego ich usytuowanie w osiedlu nie jest sprzeczne z planowym przeznaczeniem terenu na cele budownictwa mieszkaniowego i nie może powodować skutków, o jakich mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.)". Reasumując, prawidłowe zastosowanie prawa materialnego z poprawnym wykorzystaniem procedury administracyjnej powoduje, że zaskarżona decyzja mieści się w obrocie prawnym, a w konsekwencji skarga podlega oddaleniu, po myśli art. 151 przywołanej wyżej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.